XII C 1511/18

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2019-02-06
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredythipotekazapłatabankowośćnieruchomościwierzytelnośćpostępowanie nakazowezarzuty od nakazu

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty w sprawie o zapłatę kwoty ponad 284 tys. zł, obciążając pozwaną kosztami postępowania.

Powód (...) Bank (...) S.A. wniósł o zapłatę 284.227,73 zł wraz z odsetkami, zabezpieczoną hipoteką na nieruchomościach pozwanej. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po rozpoznaniu zarzutów pozwanej, utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, uznając roszczenie banku za zasadne i wykazane dokumentami, w tym wyciągiem z ksiąg bankowych. Pozwana została obciążona kosztami postępowania.

Sprawa dotyczyła powództwa (...) Bank (...) S.A. przeciwko T. A. o zapłatę kwoty 284.227,73 zł wraz z odsetkami, zabezpieczonej hipoteką na nieruchomościach pozwanej. Bank domagał się zasądzenia należności wynikającej z umowy kredytu udzielonego spółce z o.o., której pozwana była poręczycielem hipotecznym. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po rozpoznaniu zarzutów pozwanej, utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym. Sąd uznał, że roszczenie banku zostało wykazane przedłożonymi dokumentami, w tym wyciągiem z ksiąg bankowych, który zgodnie z prawem bankowym ma moc dowodową. Sąd odrzucił zarzuty pozwanej dotyczące m.in. niewykazania wysokości wierzytelności, prób ugodowych czy sprzeczności działań banku z zasadami współżycia społecznego, uznając je za nieuzasadnione. Podkreślono, że odpowiedzialność pozwanej jest ograniczona do nieruchomości obciążonych hipoteką. W konsekwencji sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty i obciążył pozwaną kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wyciąg z ksiąg bankowych, nawet jeśli nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym, spełnia wymogi dokumentu prywatnego i potwierdza wysokość zadłużenia, zwłaszcza gdy pozwana nie przedstawiła dowodów przeciwnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 95 ust. 1 i 1a Prawa bankowego oraz art. 245 i 233 § 1 KPC, wskazując, że wyciąg z ksiąg bankowych, jako dokument prywatny, jest dowodem potwierdzającym wysokość zadłużenia, a jego moc dowodowa podlega ocenie sądu. Pozwana nie wykazała, że należność jest niższa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy nakazu zapłaty

Strona wygrywająca

(...) Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
T. A.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

u.k.w.h. art. 65

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

pr. bank. art. 95 § 1 i 1a

Prawo bankowe

Wyciągi z ksiąg rachunkowych banków i inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione i opatrzone pieczęcią banku mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń, jednakże moc ta nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym w odniesieniu do tych dokumentów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Zawiera domniemanie, że osoba, która złożyła podpis na dokumencie złożyła zawarte w nim oświadczenie.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguły oceny dowodów przez sąd.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Rozkład ciężaru dowodzenia.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego jako podstawa oddalenia powództwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie banku wynika z umowy kredytu i zabezpieczenia hipotecznego. Wypowiedzenie wierzytelności uczyniło ją wymagalną. Wysokość zadłużenia została wykazana wyciągiem z ksiąg bankowych i innymi dokumentami. Działania banku były zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Odpowiedzialność pozwanej jest ograniczona do nieruchomości obciążonych hipoteką.

Odrzucone argumenty

Niewykazanie przez powoda wysokości wierzytelności. Sprzeczność żądania pozwu z zasadami współżycia społecznego (odmowa zgody na sprzedaż nieruchomości z "wolnej ręki"). Wątpliwości co do konstytucyjności art. 485 § 3 KPC.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność pozwanej jest ograniczona do hipoteki zwykłej łącznej na sumę 250.000 zł oraz hipoteki kaucyjnej łącznej na sumę 75.000 zł wyciąg z ksiąg rachunkowych banku (...) ma moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych (...) nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym nie może być kwestionowanym, że powołany dokument spełnia wymogi co najmniej dokumentu prywatnego Bacząc na rozkład ciężaru dowodzenia w procesie, o ile pozwana twierdziła , że należność ta jest niższa winna ten fakt wykazać, ( art. 6 k.c. ) , czego nie uczyniła. Zasadą bowiem jest, że ten, kto korzysta ze swego prawa, postępuje zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego.

Skład orzekający

Maria Taront

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie wysokości zadłużenia bankowego za pomocą wyciągu z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym, ocena działań banku w kontekście zasad współżycia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia hipotecznego i postępowania po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu bankowo-hipotecznego, ale zawiera ciekawe rozważania dotyczące mocy dowodowej wyciągów bankowych oraz interpretacji zasad współżycia społecznego w kontekście działań banku.

Bank wygrał sprawę o ponad 280 tys. zł – kluczowy dowód to wyciąg z ksiąg rachunkowych.

Dane finansowe

WPS: 284 227,73 PLN

zapłata: 284 227,73 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XII C 1511/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 6 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSO Maria Taront Protokolant:st. sekretarz sądowy Agata Łąkowska – Niemier po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko T. A. o zapłatę 1.utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w sprawie XII Nc 135/18 wydany w dniu 7 czerwca 2018 roku w całości 2.kosztami postępowania wywołanymi wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty obciąża pozwaną . /-/ Maria Taront Sygn. akt 1511/18 UZASADNIENIE Powód (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. wniósł pozew w postępowaniu nakazowym , w którym domagał się zasądzenia od pozwanej T. A. kwoty 284.227,73 zł (dwieście osiemdziesiąt cztery tysiące dwieście dwadzieścia siedem złotych 73/100) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od kwoty 284.227,73 zł od dnia 13 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty, z tym, że odpowiedzialność pozwanej jest ograniczona do hipoteki zwykłej łącznej na sumę 250.000 zł (dwieście tysięcy złotych) oraz hipoteki kaucyjnej łącznej na sumę 75.000 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych) ustanowionych na przecz (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na księgach wieczystych nr (...) jak również kosztów postępowania Powód podał, że jego roszczenie wynika z umowy kredytu zawartej z (...) spółka z o,o , którego zabezpieczeniem hipoteka zwykła na sumę 250.000 zł oraz hipoteka kaucyjna na kwotę 75.000 zł ustanowiona na nieruchomościach wyżej opisanych. W związku z wymagalnością wierzytelności i wobec nie uregulowania zadłużenia wypowiedział pozwanej wierzytelności hipotecznej z wezwaniem do zapłaty. Pozwana zadłużenia nie uregulowała a wynosi ono obecnie łącznie 284.222,73 zł, przy czym na kwotę powyższą składają się - należność główna w kwocie 184.335,31 zł - odsetki umowne w kwocie 57.392, 42 zł - odsetki karne naliczone od dnia 12 kwietnia 2018 roku w kwocie 42,243 zł - koszty 257 zł Nakazem zapłaty z dnia 7 czerwca 2018 roku ( k. 128 ) Sąd zasądził od pozwanej kwoty żądane w pozwie wraz z kosztami w kwocie 3353 zł z tytułu opłaty sądowej oraz kosztami zastępstwa w wysokości 3617 zł. W przepisanym terminie pozwana wniosła zarzuty od w/w nakazu. W zarzutach pozwana wniosła o uchylenia nakazu i oddalenie powództwa, o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 485 par. 3 kpc z Konstytucją , zasądzenie kosztów postępowania a także o przesłuchanie pozwanej oraz wskazanych w zarzutach świadków na okoliczność podjętych przez pozwaną prób ugodowego załatwienia sprawy. W dalszej części procesu strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Sąd ustalił, co następuje : Powód (...) Bank (...) z siedzibą w W. umową z dnia 19 sierpnia 2009 roku udzielił spółce (...) z ograniczoną odpowiedzialnością kredytu w kwocie 250.000 zł . W par.19 umowy ustanowiono między innymi tytułem zabezpieczenia hipotekę zwykłą łączna na 250.000 zł oraz hipotekę kaucyjną łączną w kwocie 75.000 zł na nieruchomościach zapisanych w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy P. (...) o numerach (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) Vide : kserokopia umowy kredytu k.9 - 13 , odpisy ksiąg wieczystych o w/w numerach k. 27-82 W związku z wymagalnością wierzytelności i wobec nieuregulowania zadłużenia powód złożył w dniu 27 lutego 2018 r pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu wierzytelności hipotecznych i wezwał ją do zapłaty. Pozwana nie uregulowała należności Vide: wypowiedzenie wierzytelności z dnia 27 lutego 2018 r. k. 83, dowód doręczenia k. 84, pełnomocnictwo dla osób dokonujących wypowiedzenia k 89 i 293 Pozwana ubiegała się o udzielenie przez bank zwolnienia zabezpieczeń hipotecznych na należących do niej nieruchomościach, i w tym celu prowadziła korespondencję z powodem, jednakże strony nie doszły do porozumienia Vide : pismo radcy prawnego A. W. k. 176, reklamacja pozwanej k.180, odpowiedź powoda k. 185 Na podstawie wyciągu z ksiąg rachunkowych powoda 37/12 wierzytelność z tytułu ww. umowy kredytu na dzień 12 kwietnia 2018 wynosi: 284.227.73 zł, a na kwota ta obejmuje: - 184.335,31 zł – kapitał, - 57.392,42 zł – odsetki umowne - 42.243 zł – odsetki karne naliczone do dnia 12 kwietnia 2018 - 257 zł – koszty oraz dalsze odsetki karne od należności głównej kapitałowej według zmiennej stopy procentowej wynoszącej na dzień 12 kwietnia 2018 r 10 % w stosunku rocznym Vide : wyciąg z ksiąg bankowych k.85. a także wydruk potwierdzenia stanu zadłużenia k 294, historia operacji na kontrakcie kredytowym k. 294 v - 299 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o materiał dowodowy w postaci dokumentów prywatnych i urzędowym. Zgromadzone w sprawie dokumenty w większości nie był kwestionowane przez strony, ani nie wzbudziły wątpliwości Sądu. Sąd uznał zatem za wiarygodne wszystkie powołane wyżej dokumenty prywatne i urzędowe, znajdujące się w aktach sprawy. Autentyczność dokumentów prywatnych, jak również prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania w oparciu o treść art. 232 k.p.c. i art. 252 k.p.c. oraz art. 253 k.p.c. , a i Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one istotne dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu. Zdaniem Sądu powyższe dowody są wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego, nie było podstaw do przeprowadzenia dowodów z zeznań wnioskowanych przez pozwaną świadków(k.132) , albowiem okoliczności na które mieliby zeznawać są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Dla oceny zasadności roszczenia powoda nie ma znaczenia fakt podejmowania prób ugodowego załatwienia sporu, także poprzez zawarcie przedwstępnych umów sprzedaży nieruchomości. Oczywistym jest, iż zawarcie ugody zależy wyłącznie od woli stron, nie dojście stron do porozumienia nie ma wpływu na sytuację wierzyciela . Sąd nie przeprowadził dowodu z przesłuchania pozwanej – albowiem nie było to możliwe z uwagi na jej stan zdrowia, należy jednak podkreślić ,iż dowód ten był zbędny dla ustalenia stanu faktycznego – wynika on bowiem w sposób bezsporny ze złożonych do akt dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości Powód wywodził swoje roszczenie wobec pozwanej z treści art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Zgodnie z cytowanym przepisem w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości iż zabezpieczeniem kredytu udzielonego spółce (...) była hipoteka łączna zwykła w kwocie 250.000 zł oraz hipoteka kaucyjna w kwocie 75.000 zł , opisana w par. 19 umowy kredytowej, ustanowiona na nieruchomościach stanowiących własność pozwanej i jej męża. Nie budzi też zdaniem Sądu, iż wobec wypowiedzenia w/w wierzytelności jest ona wymagalna a wysokość roszczenia została wykazania przedłożonymi dokumentami . Podniesione przez pozwaną w zarzutach od nakazu zapłaty argumenty przemawiające za oddaleniem zdaniem pozwanej powództwa nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia . W szczególności nie może odnieść skutku zarzut niewykazania przez powoda wysokości wierzytelności przysługującej mu wobec pozwanej. Jak wskazano na wstępie, powód wysokość tej wierzytelności wykazał za pomocą przedłożonego Sądowi I instancji wyciągu z ksiąg bankowych a także innych dokumentów. Stosownie do treści art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - prawo bankowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 1876), księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Jednocześnie w ustępie 1a wymienionego przepisu wskazano iż moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym (ust. 1a). Niewątpliwie jednak wymieniony wyciąg został podpisany przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzony pieczęcią banku. Niemniej abstrahując od oceny możliwości potraktowania tego dokumentu jako dokumentu urzędowego, nie może być kwestionowanym, że powołany dokument spełnia wymogi co najmniej dokumentu prywatnego. Wyciąg zawiera pieczęć banku i treść określonego oświadczenia wiedzy, wynikającej z ksiąg bankowych, podpisaną przez wyraźnie określone osoby fizyczne, tj. pracowników powodowego banku. Powód dla wykazania istniejącego zadłużenia dysponował szerokim wachlarzem środków dowodowych, do których zalicza się wyciąg z ksiąg banku jako dokument prywatny, który w ocenie Sądu potwierdza wysokość zadłużenia. Przepis art. 245 kpc zawiera domniemanie, które powinien uwzględnić sąd, iż osoba, która złożyła podpis na dokumencie złożyła zawarte w nim oświadczenie. Jednocześnie moc dowodowa dokumentu prywatnego podlega ocenie przez sąd zgodnie z regułami zawartymi w art. 233§1 kpc , tak jak każdego innego dowodu (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 roku, III CSK 66/13, LEX nr 1463871). W niniejszej sprawie powód przedłożył także inne poza wyciągiem dokumenty bankowe, potwierdzające wysokość zadłużenia. Należy także wskazać, iż pozwana w korespondencji kierowanej do powoda nie kwestionowała wysokości zadłużenia. Bacząc na rozkład ciężaru dowodzenia w procesie, o ile pozwana twierdziła , że należność ta jest niższa winna ten fakt wykazać, ( art. 6 k.c. ) , czego nie uczyniła. Zdaniem Sądu wysokość roszczenia oraz jego wymagalność nie budzi wątpliwości . W świetle powyższego nie mogą odnieść skutku pozostałe zarzuty zgłoszone przez pozwaną w piśmie stanowiącym zarzuty od nakazu zapłaty . Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są kwestie toczących się między stronami pertraktacji ugodowych. Od woli wierzyciela zależy, czy dojdzie do zawarcia ugody – w niniejszej sprawie powód takiej woli nie wyraził i podtrzymał swoje roszczenie. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut sprzeczności żądania pozwu z zasadami współżycia społecznego. Pozwana jako przejaw naruszenia tych zasad przez powoda wskazała brak zgody Banku na dokonanie przez pozwaną sprzedaży nieruchomości z „wolnej ręki” i odmowę wydania promesy zobowiązującej do zwolnienia zabezpieczenia hipotecznego. Zdaniem Sądu działania Banku ( opisane szczegółowo w odpowiedzi na reklamację pozwanej k 185 ) nie mogą być uznane w żaden sposób za niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego to pojęcie niedookreślone, nieostre, a powoływanie się na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego powinno wiązać się z konkretnym wykazaniem, o jakie zasady współżycia społecznego w konkretnym wypadku chodzi oraz na czym polega sprzeczność danego działania z tymi zasadami. Taki charakter klauzul generalnych zawartych w rozważanym przepisie nakazuje ostrożne korzystanie z instytucji nadużycia prawa podmiotowego jako podstawy oddalenia powództwa, a przede wszystkim wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności, aby w ten sposób nie doprowadzić do podważenia pewności obrotu prawnego. Zasadą bowiem jest, że ten, kto korzysta ze swego prawa, postępuje zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego.( vide :Wyrok Sądu Najwyższego z 15.02.2017 r., sygn. akt II CSK 236/16, LEX nr 2242151). W sprawie niniejszej wszelkie działania powoda były zgodne z prawem a jako wierzyciel miał on pełne prawo dochodzenia swoich roszczeń. Należy także wskazać, iż odpowiedzialność pozwanej jest ograniczona tylko do należących do niej nieruchomości – co zdaniem Sądu także nie pozwala na uznanie naruszenia przez powoda art. 5 kc. Z tych też względów tj okoliczności, iż pozwana jest dłużnikiem rzeczowym nie było podstaw zdaniem Sądu do rozłożenia zasądzonej należności na raty. Podnoszone przez pozwaną wątpliwości co do konstytucyjności przepisu art. 485 par 3 kpc są bez znaczenia w sprawie niniejszej, bowiem obecnie postępowanie toczy się w trybie zwykłym a nie nakazowym. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał powództwo za zasadne i w związku z tym utrzymał w całości nakaz zapłaty z dnia 7 czerwca 2018 r. SSO Maria Taront ZARZĄDZENIE 1. Odnotować w kontrolce uzasadnień, 2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej, 3. za 2 tygodnie od doręczenia lub z apelacją. P. , dnia 18 kwietnia 2019 r. SSO Maria Taront

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI