XII C 141/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa Skarbu Państwa przeciwko K. M. o uznanie za bezskuteczne umów darowizny zawartych przez A. M. (męża pozwanej) na rzecz pozwanej. Przedmiotem darowizn były udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz nieruchomość. Powód, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., dochodził zapłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok, które zostały stwierdzone tytułami wykonawczymi. Sąd ustalił, że dłużnik A. M. stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu wskutek dokonanych darowizn, co uniemożliwia zaspokojenie wierzytelności podatkowych. Sąd uznał, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a pozwana, jako osoba bliska, wiedziała o tych okolicznościach lub mogła się o nich dowiedzieć. Dodatkowo, zgodnie z art. 528 k.c., ponieważ darowizny były nieodpłatne, sąd mógł uznać je za bezskuteczne nawet bez wykazywania złej wiary pozwanej. Sąd oddalił wniosek pozwanej o odrzucenie pozwu, uznając dopuszczalność drogi sądowej w sprawach o skargę pauliańską, nawet w przypadku wierzytelności publicznoprawnych. Postępowanie zostało częściowo zawieszone w odniesieniu do wierzytelności wynikającej z decyzji dotyczącej dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne. Ostatecznie, sąd orzekł o uznaniu części czynności darowizny za bezskuteczne wobec Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie czynności prawnych za bezskuteczne w przypadku wierzytelności podatkowych, dopuszczalność drogi sądowej w sprawach o skargę pauliańską, interpretacja przesłanek skargi pauliańskiej (art. 527-529 k.c.) w kontekście darowizn na rzecz małżonka.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika będącego osobą fizyczną, a nie spółki. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualne okoliczności faktyczne każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa darowizny zawarta przez dłużnika na rzecz osoby bliskiej, która doprowadziła do jego niewypłacalności, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć, lub jeśli darowizna była nieodpłatna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dłużnik stał się niewypłacalny wskutek darowizn na rzecz żony, co uniemożliwia zaspokojenie wierzytelności podatkowych. Pozwana, jako osoba bliska, wiedziała o sytuacji dłużnika. Ponieważ darowizny były nieodpłatne, zastosowanie znalazły przepisy art. 527 i 528 k.c., pozwalające na uznanie czynności za bezskuteczną.
Czy droga sądowa jest dopuszczalna w przypadku dochodzenia ochrony wierzytelności publicznoprawnej za pomocą skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, droga sądowa jest dopuszczalna, a sprawa ma charakter cywilny, nawet jeśli wierzytelność przysługująca powodowi ma charakter publicznoprawny.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym skarga pauliańska ma charakter cywilny niezależnie od charakteru wierzytelności, co uzasadnia dopuszczalność drogi sądowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - (...) w T. | organ_państwowy | powód |
| K. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. M. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 527 § § 1-3
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania jej za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Domniemywa się, że osoba trzecia wiedziała, jeśli pozostaje w bliskim stosunku z dłużnikiem.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał on ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.p.c. art. 317 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok częściowy może być wydany, gdy sąd orzeka o części żądania.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik stał się niewypłacalny wskutek darowizn na rzecz żony. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. • Pozwana, jako osoba bliska, wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli. • Darowizny były nieodpłatne, co upraszcza dochodzenie roszczenia. • Droga sądowa jest dopuszczalna dla ochrony wierzytelności publicznoprawnych za pomocą skargi pauliańskiej.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność drogi sądowej z uwagi na publicznoprawny charakter wierzytelności. • Istnienie stanu sprawy w toku w innej sprawie. • Dłużnik nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. • Pozwana nie wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli.
Godne uwagi sformułowania
uznaje za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa • dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w stopniu wyższym niż był przed dokonaniem czynności • domniemywa się, że osoba ta wiedziała, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli
Skład orzekający
Andrzej Kieć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie czynności prawnych za bezskuteczne w przypadku wierzytelności podatkowych, dopuszczalność drogi sądowej w sprawach o skargę pauliańską, interpretacja przesłanek skargi pauliańskiej (art. 527-529 k.c.) w kontekście darowizn na rzecz małżonka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika będącego osobą fizyczną, a nie spółki. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualne okoliczności faktyczne każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy mechanizmu ochrony wierzycieli (w tym publicznych) przed działaniami dłużników mającymi na celu ukrycie majątku poprzez darowizny na rzecz najbliższych. Pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej w kontekście podatkowym.
“Czy można darować majątek żonie, by uniknąć zapłaty podatków? Sąd odpowiada.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.