Orzeczenie · 2018-12-06

XII C 1242/17

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2018-12-06
SAOSCywilneprawo zobowiązańWysokaokręgowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycielaalimentyniewypłacalność dłużnikaakt notarialnyegzekucjamałoletnirodzina

Powód Z. K. dochodził uznania za bezskuteczną w stosunku do siebie ugody sądowej zawartej w dniu 10 marca 2014 r. przed Sądem Rejonowym P. (...) w P. pomiędzy małoletnimi wówczas pozwanymi K. A. (1) i P. A. (1), reprezentowanymi przez matkę L. A., a ich ojcem A. A. Ugoda ta zobowiązywała A. A. do płacenia alimentów w wysokości 2500 zł miesięcznie na każde z dzieci oraz zaległych alimentów w łącznej kwocie 20 000 zł. Celem ugody miało być zaspokojenie wierzytelności powoda wobec A. A. w kwocie 575 000 zł, zabezpieczonej aktem notarialnym z 15 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał powództwo za zasadne, stwierdzając, że ugoda została zawarta z pokrzywdzeniem wierzycieli. Ustalono, że A. A. w chwili zawierania ugody nie posiadał możliwości zarobkowych do realizacji jej postanowień, a jego dochody były znacznie niższe od zadeklarowanych alimentów. Ponadto, przeciwko A. A. toczyły się liczne postępowania egzekucyjne, a jego majątek był obciążony wielomilionowymi hipotekami. Sąd uznał, że ugoda miała na celu stworzenie pozornych zobowiązań alimentacyjnych, które miałyby pierwszeństwo przed innymi wierzytelnościami, w tym powoda, i umożliwiłyby ochronę majątku przed egzekucją. Podkreślono, że L. A., jako przedstawicielka ustawowa dzieci i żona dłużnika, miała wiedzę o jego sytuacji finansowej i celach ugody, co obalało domniemanie dobrej wiary pozwanych. Sąd nie obciążył pozwanych kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc, biorąc pod uwagę ich wiek i brak wpływu na zawarcie ugody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów skargi pauliańskiej w kontekście ugód alimentacyjnych zawartych z małoletnimi dziećmi dłużnika, zwłaszcza gdy dłużnik jest niewypłacalny i próbuje chronić majątek.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, w szczególności sytuacji finansowej dłużnika i wiedzy osób trzecich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ugoda sądowa dotycząca alimentów, zawarta przez dłużnika z jego małoletnimi dziećmi (reprezentowanymi przez matkę), może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela dłużnika na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ugoda sądowa może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeśli została zawarta z pokrzywdzeniem wierzycieli, a dłużnik działał ze świadomością takiego pokrzywdzenia, a osoba trzecia (dzieci w tym przypadku) uzyskała korzyść majątkową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ugoda alimentacyjna nie miała uzasadnienia faktycznego, gdyż dłużnik nie miał możliwości jej realizacji, a jego sytuacja finansowa była bardzo zła. Ugoda została zawarta w celu pokrzywdzenia wierzycieli poprzez stworzenie pozornych zobowiązań alimentacyjnych, które miałyby pierwszeństwo przed innymi wierzytelnościami. Matka dzieci, będąca żoną dłużnika, miała wiedzę o jego sytuacji i celach ugody.

Czy dłużnik, który zawarł ugodę alimentacyjną w wysokości znacznie przekraczającej jego możliwości finansowe, działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, biorąc pod uwagę jego doświadczenie biznesowe, rażącą niefrasobliwość w zaciąganiu zobowiązań i brak prób zmniejszenia alimentów mimo narastających zaległości.

Uzasadnienie

Pomimo niskich dochodów, dłużnik zgodził się na wysokie alimenty, licząc na poprawę sytuacji, a następnie nie podjął kroków w celu ich zmniejszenia, mimo narastających zaległości. Sąd uznał, że takie zachowanie, zwłaszcza u osoby z doświadczeniem biznesowym, świadczy o świadomości pokrzywdzenia wierzycieli.

Czy małoletnie dzieci, które uzyskały korzyść majątkową z ugody alimentacyjnej zawartej przez ich rodziców, mogą być obciążone kosztami postępowania ze skargi pauliańskiej?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odstąpił od obciążania pozwanych kosztami postępowania, uznając, że byli oni dziećmi, nie mieli wpływu na zawarcie ugody i nie odnieśli z niej faktycznej korzyści, gdyż rodzice nadal łożyli na ich utrzymanie.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 102 kpc, uznając, że obciążanie kosztami dzieci, które nie miały wpływu na zawarcie ugody i nie odniosły z niej faktycznej korzyści, byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
Strona wygrywająca
Z. K.

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznapowód
K. A. (1)osoba_fizycznapozwany
P. A. (1)osoba_fizycznapozwany
A. A.osoba_fizycznadłużnik / ojciec pozwanych
L. A.osoba_fizycznaprzedstawicielka ustawowa pozwanych / matka pozwanych

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 527 § § 1

Kodeks cywilny

Wskazuje na możliwość uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć.

k.c. art. 527 § § 2

Kodeks cywilny

Definiuje pokrzywdzenie wierzyciela jako stan, w którym wskutek czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu.

k.c. art. 527 § § 3

Kodeks cywilny

Stanowi o domniemaniu wiedzy osoby trzeciej o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, jeżeli osoba ta jest w bliskim stosunku z dłużnikiem.

Pomocnicze

k.c. art. 531 § § 1

Kodeks cywilny

Określa, że powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną powinno być skierowane przeciwko osobie trzeciej, która korzyść uzyskała.

k.c. art. 533

Kodeks cywilny

Pozwala osobie trzeciej zwolnić się od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela, jeżeli zaspokoi je lub wskaże wierzycielowi wystarczające mienie dłużnika.

k.p.c. art. 777 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oświadczenia o poddaniu się egzekucji, które stanowi tytuł egzekucyjny.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ugoda alimentacyjna zawarta przez dłużnika z dziećmi była próbą pokrzywdzenia wierzyciela. • Dłużnik nie miał możliwości finansowych do realizacji ugody. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. • Matka dzieci miała wiedzę o sytuacji finansowej dłużnika i celach ugody.

Odrzucone argumenty

Pozwani zaprzeczyli pozorności ugody i wskazywali na możliwość zaspokojenia powoda z innych nieruchomości. • Argument o niedopuszczalności powództwa ze względu na zasady współżycia społecznego (art. 5 kc) - nie został rozwinięty w uzasadnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Pokrzywdzenie wierzyciela powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela. • Rażąca niedbałość o własne interesy jest nieprawdopodobna u osoby, która przez wiele lat prowadziła kilka działalności gospodarczych. • Obciążanie ich kosztami procesu, w którym stali się stroną bez własnego udziału, i nie mając nawet wiedzy na temat faktów istotnych dla sprawy byłoby niezgodne z zasadami słuszności.

Skład orzekający

Maria Prusinowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów skargi pauliańskiej w kontekście ugód alimentacyjnych zawartych z małoletnimi dziećmi dłużnika, zwłaszcza gdy dłużnik jest niewypłacalny i próbuje chronić majątek."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, w szczególności sytuacji finansowej dłużnika i wiedzy osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne i finansowe w kontekście niewypłacalności dłużnika. Pokazuje, że nawet ugody alimentacyjne mogą być narzędziem do pokrzywdzenia wierzycieli.

Czy ugoda alimentacyjna może być próbą oszukania wierzyciela? Sąd Okręgowy w Poznaniu odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 575 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst