XII 1 K 138 / 25

Sygn. akt XII 1 K 138 / 25 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2025r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XII Karny w składzie : Przewodniczący : SSO Piotr Maksymowicz Protokolant : staż. Katarzyna Paras po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025r. w Warszawie na rozprawie sprawy: R. M. (1) syna R. i H. z domu D. ur. dnia (...) w K. skazanego prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 2 grudnia 2019r. (sygn. akt IV K 493/19 ) za czyn z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk popełniony w okresie od dnia 14 października 2018r. do dnia 22 lutego 2019r. na karę 1 roku ograniczenia wol­ności polegającej na świadczeniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; kara ograniczenia wolności została wykonana ; 2. Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020r. (sygn. akt VIII K 126/19 ) za: a) czyn z art. 286 § 1 kk popełniony dnia 22 lutego 2019r. na karę 6 miesięcy pozba­wienia wolności, b) czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk popełniony dnia 22 lutego 2019r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, c) czyn z art. 286 § 1 kk popełniony dnia 4 lutego 2019r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, d) czyn z art. 286 § 1 kk popełniony dnia 28 stycznia 2019r. na karę 6 miesięcy pozba­wienia wolności, e) czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk popełniony od dnia 29 stycznia 2019r. do dnia 30 stycznia 2019r. na karę 1 roku pozbawienia wol­ności, gdzie za zbiegające się występki wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; Sąd Okręgowy w War­szawie postanowieniem z dnia 27 maja 2021r. (sygn.akt XV Ko 647/21) zarządził wyko­nanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności i na jej poczet zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 22 lutego 2019r. do dnia 23 maja 2019r.; skazany odbył karę pozbawienia wolności od dnia 30 września 2021r. do dnia 5 lipca 2022r. ; 3. Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 25 maja 2021r. (sygn. akt II K 40/21 ) zmienio­nym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 8 grudnia 2021r. (sygn. akt II Ka 294/21) za czyn z art. 54 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks popełniony w 2018 roku na karę 30 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 100,00 zł; grzywna została uiszczona ; 4. Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 5 czerwca 2023r. (sygn. akt II K 394/23 ) za czyn z art. 207 § 1 kk popełniony w okresie od grudnia 2022 roku do dnia 16 marca 2023r. na karę 1 roku ograniczenia wolności polegającego na świadczeniu nie­odpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie; na jej poczet zaliczono zatrzymanie od dnia 16 kwietnia 2022r. do dnia 18 kwietnia 2022r.; Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim postanowieniem z dnia 11 października 2024r. (sygn. akt II Ko 1762/24) zarządził wykonanie kary zastępczej 76 dni pozbawienia wol­ności za resztę niewykonanej kary ograniczenia wolności; skazany odbył karę zastępczą od dnia 3 listopada 2024r. do dnia 18 stycznia 2025r.; 5. Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 8 marca 2024r. (sygn. akt II K 348/23 ) za czyn z art. 54 § 2 kks w zw. z art. 54 § 1 kks popełniony dnia 30 kwietnia 2019r. na karę 30 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 145,00 zł; grzywna nie została uiszczona ; 6. Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 9 października 2024r. (sygn. akt II K 346/24 ) za czyn z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk popełniony w dniu 10 lute­go 2024r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; skazany odbył ją w okresie od dnia 18 stycznia 2025r. do dnia 18 maja 2025r. w przedmiocie wydania wyroku łącznego orzeka 1. na podstawie art. 568a § 1 pkt 2) kpk , art. 569 § 2 kpk w zw. z art. 85 § 1 kk , art. 85a kk , art. 39 § 1 kks i art. 86 § 2 kk łączy kary grzywny wymierzone wyrokami opisanymi w punktach 3. i 5. ( trzecim i piątym ) części wstępnej, to jest wyrokami:  [ 3. ] Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 25 maja 2021r. (sygn. akt II K 40/21) ,  [ 5. ] Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 8 marca 2024r. (sygn. akt II K 348/23 i wymierza skazanemu R. M. (1) karę łączną 40 (czterdziestu) stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 145,00 (stu czterdziestu pięciu 00/100) złotych ; 2. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w punktach 3. i 5. ( trzecim i piątym ) części wstępnej, nie objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykona­niu; 3. na podstawie art. 572 kpk w pozostałym zakresie postępowanie umarza; 4. na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków postępowania obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE formularz UWŁ sygnatura akt skazany XII 1 K 138 / 25 R. M. (1) jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, można wypełnić części 3-8 formularza 1. USTALENIE FAKTÓW 0.1.Wyroki wydane wobec skazanego Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie 2.12.2019r. IV K 493/19 2. Sąd Okręgowy w Warszawie 8.12.2020r. VIII K 126/19 3. Sąd Rejonowy w Ostrołęce 25.05.2021r. II K 40/21 4. Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim 5.06.2023r. II K 394/23 5 . Sąd Rejonowy w Ostrołęce 8.03.2024r. II K 348/23 6. Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim 9.10.2024r. II K 346/24 0.1.1.2. Inne fakty 1.2.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. dotychczasowa karalność skazanego odpisy wyroków w sprawach wskazanych w punkcie 1.1. oraz informacja o karalności 69-69, 71, 74, 76, 78, 83; 16-18, 24-25, 43-45, 52-54 2. przebieg postępowań wykonawczych odpisy posta­nowień dot. postępowań wykonawczych 69a-69b, 69c-69d, 79, 84 3. okresy odbywania kar wydruki sys­temu Noe-Sad, informacja o pobytach 28, 51 4. zachowanie skazanego w czasie odbywania kar opinia o skazanym 25-26 1.2.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- --- --- --- 2. Ocena Dowodów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. i. 2. odpisy wyroków, postanowień, informacja o karalności dokumenty sporządzone przez uprawnione organy we właści­wej formie 3. wydruki z systemu Noe-Sad, informacja o poby­tach i orzeczeniach miarodajna informacja o okresach pozbawienia wolności ska­zanego i o tym, kiedy które kary były wykonywane 4. opinia o skazanym sporządzona przez organ uprawniony; przedstawia komplek­sową ocenę zachowania skazanego w jednostce penitencjar­nej ( szerzej o opinii w sekcji dotyczącej wymiaru kary ) 0.1.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- --- --- 3. PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy Kary lub środki karne podlegające łączeniu [ 3. ] [ 3. ] Sąd Rejonowy w Ostrołęce 25.05.2021r. II K 40/21 kara 30 stawek dziennych grzywny (jedna stawka dzienna w kwocie 100,00 zł) [ 5. ] [ 5. ] Sąd Rejonowy w Ostrołęce 08.03.2024r. II K 348/23 kara 30 stawek dziennych grzywny (jedna stawka dzienna w kwocie 145,00 zł) Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej Tytułem wyjaśnienia należało wskazać, że sprawę o wydanie wyroku łącznego rozpoznano na rozprawie bez udziału Prokuratora. Na skutek omyłki Sekretariatu, mimo prawidłowego zarzą­dzenia o powiadomieniu Prokuratora o terminie rozprawy (k. 86), w zawiadomieniu (k. 88) znalazło się sformułowanie, że dnia 29 września 2025r. odbędzie się posiedzenie. Art. 46 § 1 kpk stanowi, że w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział oskarży ­ ciela publicznego w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej . Z przepisu tego wynika, że udział prokuratora w rozprawie jest obowiązkowy w sprawach o przestępst ­ wa . Należy więc przyjąć, że w tych postępowaniach, których przedmiotem nie jest odpowie­dzialność za przestępstwo, udział prokuratora w rozprawie nie jest obowiązkowy, np. w pos­tępowaniu o wydanie wyroku łącznego (K. Eichstaedt [w:] D. Świecki (red.), Kodeks postępo ­ wania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-424, Warszawa 2024, s. 285). Nie przekonuje pogląd prezentowany przez Jarosława Zagrodnika (J. Zagrodnik (red.), Kodeks postępowania karne ­ go. Komentarz , Warszawa 2024, s. 226) jakoby udział ten był obowiązkowy z uwagi na odes­łanie z art. 574 kpk . Przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowa­niu zwyczajnym przed sądem pierwszej instancji, a owa odpowiedniość nakazuje przyjmować, że skoro w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego nie rozstrzyga się o odpowiedzialności za przestępstwa (ma ono charakter następczy wobec takich postępowań), to udział prokuratora nie jest obowiązkowy. W analizowanym przypadku Prokuratura Okręgowa w Warszawie zos­tała powiadomiona o tym, że sąd zbierze się dnia 29 września 2025r., a jedynym mankamen­tem zawiadomienia było błędne wskazania forum, na jakim będzie procedował. Przechodząc do kwestii merytorycznych: z wyjątkiem pierwszego (sprawa IV K 493/19 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie [ 1. ]) pozostałe wyroki wobec skazanego R. M. (1) zostały wydane już po dniu 23 czerwca 2020r., czyli w okresie obowiązywania aktualnego modelu łączenia kar w wyroku łącznym. Natomiast skazany do­puszczał się przestępstw zarówno przed dniem 24 czerwca 2020r. (sprawy z punktów [ 1. ], [ 2. ], [ 3. ] i [ 5. ]), jak i po tej dacie (skazania w sprawach z punktów [ 4. ] i [ 6. ]). Na przestrzeni ostatnich lat dochodziło do zmian przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej w wyroku łącznym. Z dniem 1 lipca 2015r. odstąpiono od konstrukcji zbiegu przestępstw zastępując ją konstrukcją zbiegu kar podlegających wykonaniu . Z dniem 24 czer­wca 2020r. nastąpiła kolejna zmiana przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej. Zasadniczo nastąpił powrót do obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015r. konstrukcji zbiegu przestępstw . Ustawodawca dokonując nowelizacji wprowadził przepis intertemporalny. Zawiera go art. 81 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzie­lanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...) 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...) 19 (Dz. U. z 2020r., poz. 1086). Ustęp 1 . stanowi, że przepisy rozdziału IX kodeksu karnego (czyli art. 85 i n .) w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r. stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei z ustępu 2 . wynika, że przepisy znoweli­zowane stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie ustawy. Wskazać jednak należało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym nakaz stosowa­nia ustawy względniejszej ( art. 4 § 1 kk ) dotyczy również postępowania o wydanie wyroku łącznego. Toteż w sytuacji, gdy przynajmniej jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu uprawomocniło się przed dniem 24 czerwca 2020 r., sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego jest zobowiązany do porównania obu reżimów prawnych (obowiązującego przed i po 24 czerwca 2020 r.) i zastosowania tego, który w realiach konkretnej sprawy okaże się dla skazanego korzystniejszy (np. wyrok SN z dnia 9.04.2025r., III KK 131/25, Lex nr 38-57092). W konsekwencji należało uznać, że zastosowanie przepisów obowiązujących w okresie od dnia 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2025r. byłoby niekorzystne dla skazanego, gdyż pro­wadziłoby do umorzenia postępowania – na dzień wyrokowania jedyną bowiem niewykonaną karą była kara grzywny ze sprawy II K 348/23 [ 5. ], której nie byłoby z czym połączyć. Zastosowanie natomiast aktualnie obowiązujących przepisów, odwołujących się do konstruk­cji zbiegu przestępstw pozwoliło na połączenie grzywien za przestępstwa opisane w punktach [ 3. ] i [ 5. ], pozostające w zbiegu realnym. Stosownie do brzmienia art. 85 § 1 kk jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przes­tępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przes­tępstwa. W zbiegu realnym pozostawały przestępstwa, za które R. M. (1) został skazany wyrokami:  [ 1. ] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 2 grudnia 2019r. (sygn. akt IV K 493/19 );  [ 2. ] Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020r. (sygn. akt VIII K 126/19 );  [ 3. ] Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 25 maja 2021r. (sygn. akt II K 40/21 );  [ 4. ] Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 8 marca 2024r. (sygn. akt II K 348/23 ). Przestępstwa, których dotyczą wskazane wyroki zostały popełnione – odpowiednio – w 2018 roku [ 3. ], od dnia 14 października 2018r. do dnia 22 lutego 2019r. [ 1. ], w styczniu i lutym 2019 roku [ 2.a)-e) ] oraz dnia 30 kwietnia 2019r. [ 5. ], czyli przed dniem 2 grudnia 2019r. (data wydania wyroku w sprawie IV K 493/19 [ 1. ] – data graniczna realnego zbiegu ). W ramach tego zbiegu łączeniu podlegały kary grzywien wymierzone wyrokami z punktów [ 3. ] i [ 5. ]. Art. 87 § 1 kk dopuszcza połączenie kary pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności, a wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone za na ­ leżące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane ( art. 91a zdanie pierwsze kk ). Hipotetycznie zatem połączeniu powinny podlegać również: kara ograniczenia wolności wymierzona z sprawie IV K 493/19 [ 1. ] z karami jednos­tkowymi pozbawienia wolności wymierzonymi w sprawie VIII K 126/19 [ 2. ]. Niemniej pos­tępowanie w tym zakresie umorzono uwzględniając zapatrywania Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019r. (P 20/17, Dz. U. z 2019 roku, poz. 1135)., Zakresem rozstrzygnięcia o umorzeniu objęto też: - karę ograniczenia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazo­wieckim w sprawie II K 394/23 [ 4. ], - karę pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazo­wieckim w sprawie II K 346/24 [ 6. ]. Przestępstwa, za które wymierzono te kary nie pozostawały w zbiegu realnym ani ze sobą, ani z przestępstwami z pozostałych wyroków. Nie jest możliwe objęcie wyrokiem łącznym kary wymierzonej za przestępstwo popełnione po wydaniu wyroku skazującego za inne wcześniej dokonane przestępstwo (np. nadal aktualny wyrok SN z dnia 10.02.2005r., V KK 427/04, Lex nr 159366). 4. WYMIAR KARY Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej Wskazać należało, że łączeniu podlegały wyłącznie kary wymierzone za przestępstwa skarbo­we. Toteż granica kary łącznej wyznaczona była nie przez art. 86 § 1 kk , ale art. 39 § 1 kks : sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa skarbowe do ich sumy, nie przekraczając jednak 1080 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności; karę ograniczenia wolności wymierza się w miesiącach i latach . Dopiero w przypadku łączenia kar wymierzonych za zbie­gające się przestępstwo skarbowe i przestępstwo określone w innej ustawie karnej, wymierze­nie kary łącznej nastąpiłoby na zasadach określonych w kodeksie karnym (znowelizowany art. 39 § 2 kks ). Orzekając w punkcie 1. wyroku karę łączną grzywny Sąd kierował się dyrektywami okreś­lonymi w art. 85a kk i zastosował tzw. zasadę asperacji (zasadę mieszaną), stosownie do oceny stopnia związku podmiotowego, przedmiotowego oraz czasowego łączącego poszczególne przestępstwa. Kara łączna grzywny mogła zostać wymierzona w przedziale od 30 stawek dziennych (najsu­rowsza kara jednostkowa – obie łączone kary są zresztą tak samo surowe) do 60 stawek dzien­nych (suma kar jednostkowych). Sąd wymierzył karę łączną 40 stawek dziennych grzywny uwzględniając, że R. M. (1) oboma wyrokami został skazany za przestępstwa o tożsamej kwalifikacji, związane z prowadzeniem tej samej działalności gospodarczej, a różnica dotyczyła wyłącznie rodzaju zobowiązania podatkowego (podatek VAT w sprawie II K 40/21 [ 3. ] /k. 83/; podatek docho­dowy od osób fizycznych w sprawie II K 348/23 [ 5. ] /k. 74/). Zatem oba czyny charakteryzo­wały się bliskim związkiem podmiotowym, przedmiotowym i czasowym. Nadto opinia o ska­zanym z okresu jego pozbawienia wolności zakończonego w maju br. (k. 26v) ma pozytywną wymowę. Wysokość stawki dziennej grzywny ustalono na poziomie 145,00 zł ( art. 86 § 2 kk w zw. z art. 20 § 2 kks ). W rezultacie, uwzględniając uiszczenie przez skazanego grzywny wymierzonej w sprawie II K 40/21 (30 stawek * 100,00 zł = 3.000,00 zł), po wydaniu wyroku łącznego do uiszczenia pozostawać będzie kwota 2.800,00 zł. Normy prawa karnego materialnego określają w sposób ogólny zasady orzekania kary łącznej. Nie zawierają one nakazu kierowania się wyłącznie dyrektywą pełnej absorpcji w odniesieniu do każdego skazanego. Skoro z przepisów nie wynika obowiązek kształtowania wymiaru kary łącznej przy zastosowaniu tylko jednej dyrektywy, najbardziej korzystnej dla skazanego, to posłużenie się zasadą częściowego pochłaniania nie może stanowić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego (por. wyrok SN z dnia 17.05.2000r., IV KKN 39/99, Lex nr 51104). 5. Wymiar Środka karnego Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego nie dotyczy 6. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w punktach 3. i 5. (trzecim i piątym) części wstępnej orzeczenia, nie objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębne­mu wykonaniu – wynika to z treści art. 576 § 1 kpk 3. powody umorzenia postępowania w pozostałym zakresie wyjaśniono powyżej 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4. skazanego zwolniono z obowiązku ponoszenia wydatków postępowania obciążając ni­mi Skarb Państwa 8. PODPIS sędzia Piotr Maksymowicz