XII 1 Co 724/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uwzględnił skargę wierzyciela na postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając wniosek o umorzenie za sprzeczny z prawem ze względu na konflikt interesów osoby składającej wniosek.
Wierzyciel złożył skargę na postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy uznał skargę za zasadną, zmieniając postanowienie komornika. Kluczowym problemem była sprzeczność interesów osoby (K.L.), która jako członek zarządu wierzyciela złożyła wniosek o umorzenie postępowania, a jednocześnie była prezesem zarządu dłużnika. Sąd uznał, że taki wniosek zmierza do obejścia prawa i jest niedopuszczalny.
Sąd Rejonowy rozpoznał skargę wierzyciela na postanowienie Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel zarzucił komornikowi nieprawidłowe uznanie, że wniosek o umorzenie został złożony przez wierzyciela, podczas gdy złożyła go osoba (K.L.) działająca w interesie spółki konkurencyjnej i na szkodę wierzyciela. K.L. pełnił funkcje w zarządach zarówno wierzyciela, jak i dłużnika, co rodziło konflikt interesów. Sąd stwierdził, że komornik nie wysłuchał stron prawidłowo, a wniosek o umorzenie złożony przez K.L. był sprzeczny z prawem i zasadami współżycia społecznego, ponieważ zmierzał do obejścia prawa poprzez uniemożliwienie wykonania tytułu wykonawczego. Sąd zmienił postanowienie komornika, oddalając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzając koszty postępowania od dłużnika na rzecz wierzyciela. Dodatkowo, sąd zobowiązał komornika do prawidłowego dokonywania doręczeń i stosowania przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek należy uznać za niedopuszczalny, jeśli okoliczności sprawy wskazują, że zmierza do obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji oczywistego konfliktu interesów, gdy osoba składająca wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego działa w imieniu wierzyciela, a jednocześnie jest uprawniona do reprezentowania dłużnika, wniosek ten zmierza do obejścia prawa poprzez uniemożliwienie wykonania tytułu wykonawczego. W takich okolicznościach, na podstawie art. 203 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., sąd może uznać taki wniosek za niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie skargi
Strona wygrywająca
wierzyciel
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | wierzyciel |
| (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | dłużnik |
| M. T. | inne | Komornik Sądowy |
| K. L. | inne | członek zarządu wierzyciela / prezes zarządu dłużnika |
| K. L. | inne | posiadacz większości udziałów w Spółce (...) Sp. z o.o. |
| M. G. | inne | zawodowy pełnomocnik wierzyciela |
| K. T. | inne | zawodowy pełnomocnik wierzyciela |
| E. F. | inne | prezes zarządu wierzyciela |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 767 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie skargi na czynność komornika.
k.p.c. art. 203 § §4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, gdy czynności te są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Stosowany odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu rozpoznawczym do innych postępowań, w tym egzekucyjnego.
k.s.h. art. 204 § §1
Kodeks spółek handlowych
Określa zakres uprawnień członków zarządu do prowadzenia spraw i reprezentacji spółki.
k.s.h. art. 204 § §2
Kodeks spółek handlowych
Zakazuje ograniczania ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich uprawnień członków zarządu do reprezentacji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 8 § ust. 1 pkt 8
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa prawnego.
k.p.c. art. 759 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydawania zarządzeń komornikowi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia szczegółowych zasad prowadzenia biurowości, rachunkowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych art. 23 § 2
Dotyczy szczegółowych zasad prowadzenia biurowości kancelarii komorniczych.
k.p.c. art. 825 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 760 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wysłuchania stron w postępowaniu egzekucyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony przez K.L. zmierza do obejścia prawa ze względu na konflikt interesów. Komornik nie wysłuchał dłużnika przed wydaniem postanowienia o umorzeniu. Komornik nieprawidłowo ocenił sprzeczne oświadczenia osób uprawnionych do reprezentacji wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Argumenty komornika o prawidłowym umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi niewątpliwie konflikt interesów wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego należało poddać ocenie w świetle przepisu art. 203 § 4 k.p.c. zmierzają do obejścia prawa, tj. do uniemożliwienia wykonania pochodzącego od Sądu tytułu wykonawczego nadmierne uproszczenie
Skład orzekający
Joanna Krata
sędzia SR
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak konflikt interesów w zarządach spółek może wpływać na postępowania egzekucyjne i jak sąd może interweniować, aby zapobiec obejściu prawa. Jest to ciekawy przykład z praktyki egzekucyjnej.
“Członek zarządu chciał umorzyć egzekucję przeciwko swojej własnej spółce? Sąd stanął na straży prawa!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: XII 1 Co 724/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2021r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SR Joanna Krata po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2021r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przeciwko dłużnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. ze skargi wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. T. z dnia 5 marca 2020 r. w sprawie egzekucyjnej GKm (...) postanawia: 1. zmienić postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. T. z dnia 5 marca 2020 r. w sprawie GKm (...) , w ten sposób, że: a) w punkcie 1) sentencji oddalić wniosek wierzyciela – reprezentowanego przez członka zarządu K. L. – o umorzenie postępowania egzekucyjnego b) uchylić punkt 2) sentencji; 2. zasądzić od dłużnika (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 130,00 (sto trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 80,00 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego; 3. w trybie przepisu art. 759 § 2 k.p.c. , zobowiązać Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. T. w sprawie egzekucyjnej GKm (...) : a) do uwzględnienia faktu, iż pełnomocnictwo znajdujące się na k. 48 akt GKm (...) zostało udzielone w imieniu wierzyciela i nie stanowi - podobnie jak pełnomocnictwo substytucyjne znajdujące się na k. 78 akt GKm (...) – podstawy do reprezentowania dłużnika (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przez zawodowego pełnomocnika; b) do prawidłowego dokonywania doręczeń dłużnikowi; c) prawidłowego stosowania §23.2. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia szczegółowych zasad prowadzenia biurowości, rachunkowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych z dnia 18 grudnia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2517). UZASADNIENIE punktów 1 i 2 postanowienia (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. , reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, w dniu 25 marca 2020 r. złożył skargę na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. T. z dnia 5 marca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucyjnej GKm (...) . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komornika oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił Komornikowi nieprawidłowe uznanie, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego został sformułowany przez wierzyciela, podczas gdy wniosek ten został złożony przez K. L. , działającego w interesie Spółki (...) Sp. z o.o. w G. , a zarazem na szkodę wierzyciela. K. L. jest członkiem zarządu wierzyciela, a także prezesem zarządu dłużnika oraz posiadaczem większości udziałów w Spółce (...) Sp. z o.o. W związku z powyższym, wierzyciel wskazał, że K. L. ma faktyczną możliwość działania na niekorzyść (...) Sp. z o.o. Sprawując jednocześnie funkcje kierownicze w zarządzie współpracujących ze sobą spółek (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. , K. L. kieruje się, zdaniem skarżącego, jedynie interesem Spółki (...) . Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Komornika i kontynuowanie czynności egzekucyjnych w sprawie GKm (...) zgodnie z treścią wniosku o wszczęcie egzekucji. Skarżący złożył wniosek o przyznanie na swoją rzecz od dłużnika zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Komornik przekazał uzasadnienie dokonania zaskarżonej czynności wraz z aktami egzekucyjnymi GKM (...) , wnosząc o oddalenie skargi wierzyciela w całości jako bezzasadnej. Komornik poinformował, że w toku czynności terenowych w miejscu siedziby dłużnika J. L. – działając w imieniu wierzyciela złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przed rozpoznaniem wniosku Komornik wysłuchał strony w trybie art. 760 § 2 k.p.c. J. L. , jako członek zarządu wierzyciela podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania. Sąd ustalił, co następuje: Postępowanie egzekucyjne GKm (...) zostało wszczęte na wniosek wierzyciela (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. , reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika adw. M. G. , przeciwko dłużnikowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 9 marca 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IX GC (...) , zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 20 listopada 2019 r. W dniu 26 listopada 2019 r. Komornik przeprowadził czynności terenowe pod adresem siedziby dłużnika (k. 43 – 45 akt GKm). Obecny w toku czynności K. L. , działając jako członek zarządu wierzyciela, wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 27 listopada 2019 r. (data wpływu do Komornika: 28 listopada 2019 r.) J. L. działając w imieniu wierzyciela, podtrzymał złożony w dniu 26 listopada 2019 r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (k. 46 akt GKm). K. L. –działając jako członek zarządu (...) Sp. z o.o. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania wierzyciela r.pr. K. T. (k. 48 akt GKm). Pismem z dnia 28 listopada 2019 r. Komornik zdecydował o przeprowadzeniu czynności wysłuchania wierzyciela i dłużnika przed rozpoznaniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (k. 53 akt GKm). Wierzyciel, reprezentowany przez adw. M. G. , wniósł o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego (k. 61 – 63 akt GKm). K. L. , działając w imieniu wierzyciela, podtrzymał swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (k. 81 akt GKm). Komornik nie zrealizował wysłuchania dłużnika. Postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. i ustalił jego koszty (k. 82 akt GKm). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy GKm (...) Sąd zważył, co następuje: Skarga wierzyciela zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Komornik wskazał, iż wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zaś przed rozpoznaniem tego wniosku przeprowadził wysłuchanie stron. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Komornik nie wysłuchał stron przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Komornik dokonał jedynie wysłuchania wierzyciela, kierując korespondencję do dwóch zawodowych pełnomocników ustanowionych do reprezentacji wierzyciela i składających pisma w jego imieniu, tj. do adw. M. G. (działającego w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez prezesa zarządu wierzyciela E. F. - k. 4 akt GKm) oraz do r.pr. K. T. (pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu wierzyciela K. L. , k. 48 akt GKm). Komornik – wbrew swoim twierdzeniom - nie zrealizował wysłuchania dłużnika. Na marginesie wskazać należy, iż w aktach sprawy brak dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez dłużnika do reprezentowania go w sprawie przez zawodowego pełnomocnika. Po drugie, stwierdzenie Komornika, iż wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, stanowi w okolicznościach sprawy niniejszej nadmierne uproszczenie. W istocie Komornik w toku postępowania egzekucyjnego uzyskał dwa sprzeczne oświadczenia osób wchodzących w skład zarządu wierzyciela i uprawnionych do jednoosobowej reprezentacji, tj. wniosek członka zarządu K. L. z dnia 26 listopada 2019 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego (k. 47 akt Km) oraz wniosek prezesa zarządu wierzyciela E. F. z dnia 2 stycznia 2020 r. o kontynuowanie tegoż postępowania zgodnie ze złożonym pierwotnie wnioskiem egzekucyjnym (k. 63 akt GKm). Jednocześnie każdy z członków zarządu wierzyciela ustanowił zawodowego pełnomocnika do reprezentowania wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Oświadczenia ustanowionych w ten sposób zawodowych pełnomocników wierzyciela również pozostawały ze sobą w sprzeczności. J. L. uprawniony jest do reprezentowania zarówno wierzyciela - (...) Spółki z o.o. (jako członek zarządu uprawniony do jednoosobowej reprezentacji) jak i dłużnika (...) Spółki z o.o. (jako prezes zarządu uprawniony do jednoosobowej reprezentacji). Każda spółka kapitałowa działa przez swoje organy. W okolicznościach sprawy zachodzi niewątpliwie konflikt interesów, którego uzewnętrznieniem są czynności podejmowane w sprawie przez K. L. – działającego w charakterze członka zarządu wierzyciela. Zakres uprawnień do prowadzenia spraw i reprezentacji spółki przyznanych na podstawie art. 204 § 1 k.s.h. każdemu członkowi zarządu jest – co do zasady – pełny, tj. dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych. Poprzez członków zarządu tworzących organ w rozumieniu art. 38 k.c. realizowana jest bowiem zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa i zdolność procesowa spółki jako osoby prawnej. W odniesieniu do prawa reprezentacji reguła wynikająca z art. 204 § 1 k.s.h. została dodatkowo wzmocniona zakazem ograniczania ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich ( art. 204 § 2 k.s.h. ). Ograniczenia możliwe są więc jedynie w sferze wewnętrznej (por. M. Dumkiewicz [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2020, art. 204). Komornik nie wyjaśnił powodów, dla których przychylił się do wniosku złożonego przez jedną z osób uprawnionych do reprezentacji wierzyciela (członka zarządu), ignorując jednocześnie wniosek przeciwny złożony przez drugą osobę uprawnioną do jego reprezentacji (prezesa zarządu). W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej zachodziła potrzeba rozważenia zastosowania przepisu art. 203 § 4 k.p.c. , który na podstawie art. 13 §2 k.p.c. może być stosowany odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym. Odmienność przyjętej przez ustawodawcę terminologii nie może mieć wpływu na dopuszczalność odpowiedniego zastosowania przepisu; żądanie umorzenia egzekucji (o którym mowa w art. 825 pkt 1 k.p.c. ) zawiera w sobie oświadczenie o cofnięciu wniosku egzekucyjnego. Zgodnie z powołanym przepisu art. 203 § 4 k.p.c. sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. wobec oczywistego konfliktu interesów wynikającego z faktu zasiadania przez K. L. w organach zarówno wierzyciela, jak i dłużnika, złożony przez niego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego należało poddać ocenie w świetle przepisu art. 203 § 4 k.p.c. Wierzyciel – reprezentowany prawidłowo przez prezesa zarządu – złożył wniosek egzekucyjny i konsekwentnie domaga się realizacji tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi i uprawniającego do zastosowania środków przymusu, wobec braku dobrowolnego wykonania obowiązku przez dłużnika. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony w imieniu wierzyciela przez osobę, która jednocześnie uprawniona jest do reprezentowania dłużnika, zmierza w ocenie Sądu do obejścia prawa, tj. do uniemożliwienia wykonania pochodzącego od Sądu tytułu wykonawczego. Takie działanie w świetle przepisu art. 203 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c. jest w ocenie Sądu niedopuszczalne Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 767 §1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach postępowania wywołanego wniesieniem skargi, Sąd orzekł w punkcie drugim postanowienia, w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i § 8 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – mając na uwadze wynik postępowania, tj. fakt uwzględnienia skargi. Zarządzenia: 1. (...) 2. (...) 3. (...) - (...) M. G. - (...) (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...) (...) 4. (...) 5. (...) 6. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI