XII 1Co 156/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zmienił postanowienie komornika, obciążając wierzyciela opłatą stosunkową zamiast całości kosztów, ale oddalił skargę wierzyciela na umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku jego aktywności po śmierci dłużnika.
Wierzyciel złożył skargę na postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i obciążeniu go całością kosztów po śmierci dłużnika. Sąd, rozpoznając skargę, zmienił postanowienie komornika w zakresie kosztów, obciążając wierzyciela jedynie opłatą stosunkową, a nie wszystkimi kosztami. Jednakże, sąd oddalił skargę w pozostałej części, uznając, że komornik prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu braku aktywności wierzyciela w ciągu sześciu miesięcy od zawieszenia postępowania z powodu śmierci dłużnika.
Sąd Rejonowy rozpoznał skargę wierzyciela na postanowienie komornika sądowego, który umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu śmierci dłużnika i obciążył wierzyciela całością kosztów. Wierzyciel kwestionował zasadność umorzenia i obciążenia kosztami, wskazując na podjęte przez siebie czynności zmierzające do ustalenia spadkobierców i złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd uznał, że komornik miał podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., ponieważ wierzyciel nie podjął czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (które nastąpiło z powodu śmierci dłużnika). Sąd podkreślił, że termin ten biegnie od daty postanowienia o zawieszeniu, zgodnie z nowelizacją k.p.c. W kwestii kosztów, sąd zmienił postanowienie komornika, uznając, że wierzyciel powinien być obciążony jedynie opłatą stosunkową (5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania) zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, a nie całością kosztów postępowania egzekucyjnego. Ostatecznie, skarga wierzyciela została oddalona w zakresie umorzenia postępowania, ale uwzględniona w części dotyczącej sposobu naliczenia kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zmienić postanowienie komornika w ten sposób, że wierzyciela obciąża opłata stosunkowa, a nie całość kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komornik, umarzając postępowanie na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., uprawniony jest jedynie do obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową, a nie całością kosztów postępowania egzekucyjnego, chyba że zachodzą przesłanki do stwierdzenia niecelowości wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia komornika i oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd częściowo przychylił się do stanowiska wierzyciela w kwestii kosztów, ale oddalił skargę w zakresie umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. I. N. (...) w W. | inne | wierzyciel |
| A. W. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 759 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może podjąć czynności ponad zarzuty wierzyciela w celu prawidłowego prowadzenia postępowania.
k.p.c. art. 824 § §1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie umarza się w całości lub w części z urzędu, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 819 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci dłużnika.
k.p.c. art. 824 § §1 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli postępowanie zawieszono z uwagi na śmierć dłużnika, termin, o którym mowa w § 1 pkt 4, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.
k.p.c. art. 770 § §1 a contrario
Kodeks postępowania cywilnego
Brak podstaw do obciążenia wierzyciela wszystkimi kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli nie ma przesłanek do stwierdzenia niecelowości wszczęcia postępowania.
u.k.k. art. 52 § ust. 2
Ustawa o kosztach komorniczych
Określa sposób ustalenia opłaty stosunkowej.
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 1
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
k.p.c. art. 767
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie skargi na czynności komornika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komornik nie miał podstaw do obciążenia wierzyciela wszystkimi kosztami postępowania egzekucyjnego, a jedynie opłatą stosunkową. Termin sześciu miesięcy na podjęcie czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego biegnie od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania egzekucyjnego i obciążenie wierzyciela kosztami było prawidłowe, ponieważ wierzyciel nie podjął wymaganych czynności w terminie. Pisma wierzyciela informujące o czynnościach zmierzających do ustalenia spadkobierców nie są wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd postanowił o podjęciu czynności w trybie art. 759 § 2 k.p.c., wychodząc ponad zarzuty wierzyciela. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia niecelowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co mogłoby być podstawą takiej decyzji. W przypadku zawieszenia postępowania, z uwagi na zgon dłużnika, czynnością potrzebną do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem złożenie przez wierzyciela skutecznego wniosku o podjęcie postępowania egzekucyjnego.
Skład orzekający
Joanna Krata
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego po śmierci dłużnika, biegu terminu do podjęcia czynności oraz sposobu naliczania kosztów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci dłużnika i braku aktywności wierzyciela. Nowelizacja k.p.c. z 2023 r. ma kluczowe znaczenie dla interpretacji biegu terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego, w tym kosztów i konsekwencji braku aktywności wierzyciela po śmierci dłużnika, co jest istotne dla prawników zajmujących się egzekucją.
“Koszty egzekucji po śmierci dłużnika: Kiedy wierzyciel zapłaci więcej?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: XII 1Co 156/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2025 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Krata po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej Km 3883/11 z wniosku wierzyciela C. I. N. (...) w W. przeciwko dłużnikowi A. W. ze skargi wierzyciela na postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym G. H. G. z dnia 10 stycznia 2024r. p o s t a n a w i a : 1. na podstawie art. 759 §2 k.p.c. , zmienić punkt 2) postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym G. H. G. z dnia 10 stycznia 2024r. w ten sposób, że w miejsce obciążenia wierzyciela całością kosztów, obciążyć wierzyciela ustaloną opłatą z art. 29 ust.1 u.k.k. ; 2. oddalić skargę. SSR Joanna Krata UZASADNIENIE Wierzyciel wniósł skargę na postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym G. H. G. z dnia 10.01.2024r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wierzyciel wskazał, że na skutek postanowienia zawieszającego postępowanie egzekucyjne z uwagi na śmierć dłużnika, podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia spadkobierców dłużnika, o czym informował Komornika. Wierzyciel podkreślił, że złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po dłużniku i stosowne postępowanie pozostaje w toku. Wierzyciel zarzucił Komornikowi naruszenie min. art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. , wskazując, że termin 6 miesięcy nie rozpoczął w istocie biegu, a w konsekwencji nieprawidłowe było umorzenie postępowania egzekucyjnego i obciążenie wierzyciela opłatą w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych. Komornik sądowy przekazał uzasadnienie zaskarżonej czynności wraz z aktami egzekucyjnymi, wnosząc o oddalenie skargi wierzyciela w całości jako bezzasadnej. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 3883/11 zostało wszczęte na wniosek wierzyciela z dnia 19.05.2010r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Komornik uzyskał informację o śmierci dłużnika A. W. , która nastąpiła w dniu 16.12.2022r. Postanowieniem z 22.02.2024r. (k. 65 akt Km) Komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko dłużnikowi na podstawie art. 819 k.p.c. Postanowieniem z 10.01.2025r. (k. 75 akt Km) umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania, w tym w punkcie 2) o opłacie zgodnie z art. 29 ust. 1 u.k.k. w wysokości 2 311,05 zł; obciążając kosztami w całości wierzyciela; w punkcie 3) Komornik rozliczył zaliczkę; w punkcie 4 ) wezwał wierzyciela do uiszczenia opłaty z art. 29 ust. 1 u.k.k. w wysokości 2 311,05 zł. W uzasadnieniu postanowienia Komornik przestawił min. sposób naliczenia opłaty z art. 29 ust. 1 u.k.k. jako 5% wartości egzekwowanego świadczenia według stanu na dzień kiedy umorzenie stało się możliwe. Jako podstawę prawną orzeczenia o kosztach Komornik przywołał min. przepis art. 770 k.p.c. , nie uzasadniając decyzji o obciążeniu wierzyciela całością kosztów postępowania. Wobec dostrzeżonych nieprawidłowości, Sąd postanowił o podjęciu czynności w trybie art. 759 § 2 k.p.c. , wychodząc ponad zarzuty wierzyciela. Wskazać należy, iż Komornik nie miał podstaw do obciążania wierzyciela wszystkimi kosztami postępowania egzekucyjnego. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia niecelowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co mogłoby być podstawą takiej decyzji. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. , wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Komornik, umarzając postępowanie z uwagi na bezczynność wierzyciela na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. , uprawniony był jedynie do obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową ustaloną w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, nie zaś całością kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 759 §2 k.p.c. w zw. z art. 29 ust. 1 i art. 52 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych w zw. z art. 770 §1 a contrario k.p.c. , Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Wysokość ustalonych kosztów, w tym opłaty z art. 29 ust. 1 u.k.k. nie budziła wątpliwości Sądu, nie została zresztą zakwestionowana przez wierzyciela, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarga wierzyciela nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 819 §1 k.p.c. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu również w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. Natomiast zgodnie z art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. postępowanie umarza się w całości lub w części z urzędu jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. W ocenie Sądu, to w dacie zawieszenia postępowania rozpoczął bieg półroczny termin, o którym mowa w art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. Wyrazem poglądu Sądu jest przepis art. 824 § 1 1 zd. 2 k.p.c. , w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2023 r., który stanowi, że jeżeli postępowanie zawieszono z uwagi na śmierć dłużnika albo utratę przez niego zdolności procesowej, termin, o którym mowa w § 1 pkt 4 , biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie z art. 819 k.p.c. zawieszone postępowanie podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego, a w przypadku gdy nie objęli oni spadku albo nie są znani – na wniosek kuratora spadku lub kuratora ustanowionego dla spadkobierców na wniosek wierzyciela. W sprawie niniejszej żadna z wymienionych powyżej przesłanek do podjęcia zawieszonego postępowania nie zaszła w terminie określonym w art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 824 § 1 1 zd. 2 k.p.c. Wskazać przy tym należy, że fakt składania do Komornika pism wierzyciela, informujących o podejmowanych przez niego czynnościach w związku ze zgonem dłużnika - pozostaje bez znaczenia dla biegu powyższego terminu. W przypadku zawieszenia postępowania, z uwagi na zgon dłużnika, czynnością potrzebną do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem złożenie przez wierzyciela skutecznego wniosku o podjęcie postępowania egzekucyjnego. Komornik prawidłowo zatem umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisu art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c , a w konsekwencji prawidłowo obciążył wierzyciela opłatą z art. 29 ust.1 w zw. z art. 52 ust. 2 u.k.k. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 767 k.p.c. i powołanych przepisów prawa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. SSR Joanna Krata ZARZĄDZENIE 1. odnotować i zakreślić w rep. Co; 2. odpis postanowienia doręczyć: -pełnomocnikowi wierzyciela (portal), -Komornikowi; 3. odnotować w systemie fakt wydania zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. ; 4. odpis postanowienia z uzasadnieniem przesłać Prezes Sądu Rejonowego G. , w trybie art. 166 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych; 5. akta przedłożyć z wpływem lub za 21 dni z epo Asystentowi. G. , dnia 30.07.2025 r. Sędzia Joanna Krata
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI