XI W 3646/15

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w WarszawieWarszawa2016-01-13
SAOSKarnewykroczeniaŚredniarejonowy
wykroczenieprawo o ruchu drogowymnie wskazanie kierowcymandatodpowiedzialnośćspółkadzierżawasąd rejonowy

Sąd uniewinnił obwinionego od zarzutu nie wskazania komu powierzył pojazd do kierowania, uznając brak podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za wykroczenie z art. 96 § 3 kw.

Obwiniony J.P. został oskarżony o to, że wbrew obowiązkowi nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania w określonym czasie. Straż Miejska ustaliła, że pojazd przekroczył prędkość, a następnie wezwała spółkę będącą jego właścicielem, a potem użytkownikiem. Obwiniony, prezes zarządu jednej ze spółek, wskazał siebie jako użytkownika i wyraził zgodę na mandat. Sąd jednak, analizując materiał dowodowy, w tym umowę dzierżawy i wyjaśnienia obwinionego, uznał, że nie można przypisać mu odpowiedzialności z art. 96 § 3 kw, gdyż nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w momencie popełnienia wykroczenia.

Sprawa dotyczyła obwinionego J.P., który został oskarżony o wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, polegające na nie wskazaniu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania. Wykroczenie to miało miejsce w związku z przekroczeniem prędkości przez pojazd marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 1 marca 2014 roku. Straż Miejska, po ustaleniu właściciela i użytkownika pojazdu, wezwała do udzielenia informacji. Obwiniony, będący prezesem zarządu jednej ze spółek, początkowo wskazał siebie jako użytkownika i wyraził zgodę na przyjęcie mandatu. Jednak w toku postępowania sądowego obwiniony podnosił wątpliwości co do swojej odpowiedzialności, wskazując, że nie był właścicielem ani faktycznym użytkownikiem pojazdu w momencie popełnienia wykroczenia, a jedynie był zatrudniony w spółce, która dzierżawiła pojazd. Sąd, analizując całokształt materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia obwinionego, dokumenty potwierdzające umowę dzierżawy oraz dane z CEPiK, uznał wyjaśnienia obwinionego za wiarygodne. Sąd podkreślił, że obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w czasie popełnienia wykroczenia, a jego zgoda na przyjęcie mandatu wynikała z błędnego przekonania. Sąd rozróżnił odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw (nie wskazanie komu powierzono pojazd) od wykroczenia z art. 92a kw (przekroczenie prędkości). W ocenie sądu, obwiniony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu z art. 96 § 3 kw, co skutkowało jego uniewinnieniem. Koszty postępowania, zgodnie z art. 118 § 2 kpw, ponosi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może być odpowiedzialna za wykroczenie z art. 96 § 3 kw, jeśli nie była uprawniona do reprezentowania podmiotu będącego faktycznym użytkownikiem pojazdu i nie miała obowiązku udzielenia informacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w czasie popełnienia wykroczenia. Jego zgoda na mandat wynikała z błędnego przekonania, a nie z obowiązku prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaobwiniony
K. K.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
Straż Miejska (...) W.organ_państwowyorgan wzywający
(...) Sp. z o.o.spółkawłaściciel pojazdu (wcześniejszy)
(...) sp. z o. o.spółkaużytkownik pojazdu (wskazany)
(...) Sp. z o. o. w likwidacjispółkaużytkownik pojazdu (faktyczny)

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 96 § § 3

Kodeks wykroczeń

kpw art. 118 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

k.w. art. 92a

Kodeks wykroczeń

u.p.r.d. art. 78 § ust. 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec.

u.p.r.d. art. 78 § ust. 5

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

W przypadku podmiotów gospodarczych, do udzielenia informacji o użytkowniku pojazdu obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania podmiotu na zewnątrz, a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby - osoby wchodzące w skład tego organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu. Zgoda na mandat została złożona w błędnym przekonaniu co do podstawy prawnej. Brak obowiązku udzielenia informacji w rozumieniu art. 96 § 3 kw. Umowa dzierżawy pojazdu przez spółkę wskazuje na innego użytkownika.

Godne uwagi sformułowania

nie wypełnił znamion czynu wyczerpującego dyspozycję art. 96 § 3 kw brak jest podstaw do kwestionowania jego wyjaśnień należy wyraźnie rozgraniczyć odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz z art. 92a kw nie jest możliwe przyjęcie, aby ta sama osoba w przypadku jednego zdarzenia drogowego polegającego na przekroczeniu prędkości mogła ponosić odpowiedzialność zarówno za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz za wykroczenie z art. 92a kw

Skład orzekający

Barbara Syta

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 96 § 3 kw w kontekście odpowiedzialności osób prawnych i ich reprezentantów, rozróżnienie odpowiedzialności za różne wykroczenia drogowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową dzierżawy i rolą obwinionego w spółce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie odpowiedzialności prawnej i jak łatwo można wpaść w pułapkę błędnego przekonania co do własnych obowiązków, nawet w przypadku wykroczeń.

Czy można być ukaranym za nieujawnienie kierowcy, jeśli samemu się prowadziło pojazd, ale nie w swojej roli?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI W 3646/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie XI Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Syta Protokolant: Karolina Kowalczyk przy udziale oskarżyciela publicznego K. K. po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 29 października 2015 roku, 01 grudnia 2015 roku oraz 07 stycznia 2016 roku w W. w postępowaniu zwyczajnym sprawy J. P. syna A. i T. z domu Z. urodzonego dnia (...) w W. obwinionego o to, że: w dniu 02 czerwca 2014 r. w siedzibie Straży Miejskiej na ulicy (...) w W. , będąc użytkownikiem pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) , wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 01.03.2014r. o godzinie 23.22 na ul. (...) przy ul. (...) w W. tj. o czyn z art. 96 § 3 kw orzeka: I. obwinionego J. P. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; II. na podstawie art. 118 § 2 kpw określa, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt XI W 3646/15 UZASADNIENIE Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 01 marca 2014 roku o godz. 23:22 w W. przy ul. (...) / ul. (...) , za pomocą urządzenia samoczynnie rejestrującego pomiar prędkości pojazdów zostało wykonane zdjęcie pojazdu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) , którego kierowca nie zastosował się do ograniczenia prędkości określonego ustawą i przekroczył dozwoloną prędkość o 76 km/h, czym dopuścił się popełnienia wykroczenia określonego w art. 92a kw. Na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Straż Miejska (...) W. ustaliła, że właścicielem w/w pojazdu jest (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Następnie do wskazanej wyżej spółki wysłano faksem wezwanie do udzielenia informacji o użytkowniku pojazdu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W odpowiedzi na powyższe pismo (...) Sp. z o. o. wskazała, że na dzień popełnienia wykroczenia nie była właścicielem w/w pojazdu, który został sprzedany firmie (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. . Do spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wysłano wezwanie wraz z formularzami oświadczeń o wyrażeniu zgody na ukaranie mandatem karnym za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw, bądź do wskazania kierowcy, który prowadził pojazd w dniu popełnienia czynu oraz formularz oświadczenia o wyrażeniu zgody na przyjęcie mandatu karnego w przypadku niewskazania osoby kierującej pojazdem. Po otrzymaniu wezwania prezes zarządu spółki (...) sp. z o. o. J. P. wskazał jako użytkownika pojazdu spółkę (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. . Do ustalonego użytkownika pojazdu, tj. spółki (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. Straż Miejska (...) W. wysłała wezwanie o takiej samej treści, jak do właściciela. W odpowiedzi na powyższe pismo J. P. przesłał do Straży Miejskiej niekompletne oświadczenie, w którym wskazał, iż wyraża zgodę na przyjęcie mandatu karnego w kwocie 500 zł za nie wskazanie komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w czasie wskazanym w wezwaniu. Samochód marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) znajdował się w użytkowaniu spółki (...) z siedzibą w W. od dnia 20 marca 2013 roku na podstawie zawartej w tym dniu umowy dzierżawy w/w samochodu. Spółka (...) sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. reprezentowana była przy zawieraniu umowy przez likwidatora S. F. (1) . Obwiniony J. P. jest prezesem zarządu spółki T. sp. z o o. z siedzibą w W. . Obwiniony był zatrudniony w spółce (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. , jednak nie pracuje w tej spółce od 2008 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: wyjaśnień obwinionego złożonych w postępowaniu przed Sądem, nagrania znajdującego się na płycie CD (k. 56), notatki urzędowej (k. 1-3, 34), wezwań (k. 4, 7, 11), oświadczenia (k. 9, 13) pisma (k. 6, 17, 20, 24, 28, 32); odpisu pełnego z KRS (k. 68-70); danych z Cepiku (k. 83); umowy dzierżawy samochodu (k. 86-87). Obwiniony w toku czynności wyjaśniających wskazywał w pismach kierowanych do Straży Miejskiej, że wyraził zgodę na ukaranie mandatem za popełnienie wykroczenia z art. 96 § 3 kw, a nie z art. 92a kw (k. 17, 20). Następnie obwiniony podnosił, że ukaranie go z art. 96 § 3 kw budzi jego wątpliwości, ponieważ nie był właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym (...) , a użytkownikiem tego pojazdu była spółka (...) sp. z o. o. w likwidacji, w której był zatrudniony (k. 24, 28, 32). W trakcie postępowania sądowego obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że w dniu 2 czerwca 2014 roku wypełnił oświadczenie, w którym wskazał siebie jako sprawcę wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości w dniu 1 marca 2014 roku. W ocenie obwinionego Straż Miejska kierowała do niego pisma, z których wynikało, że chce go ukarać za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw. Straż Miejska nie miała zatem wątpliwości, kto popełnił wykroczenie. W dalszych wyjaśnieniach obwiniony wskazał, że według jego wiedzy spółka (...) sp. z o. o. została zlikwidowana w czerwcu 2014 roku. Podał, że był prezesem zarządu tej spółki, gdy działała ona jeszcze pod inną nazwą. Z funkcji prezesa zarządu obwiniony został odwołany na przełomie 2007 i 2008 roku. Obwiniony wyjaśnił, że była umowa dzierżawy samochodu zawarta pomiędzy spółką (...) sp. z o. o. , a spółką (...) Sp. z o. o. Następnie obwiniony podał, że wypełnione przez niego oświadczenie w dniu 2 czerwca 2014 roku nie oddaje w pełni kwestii własności samochodu. Oświadczył, że to likwidator zasugerował mu przyznanie się i poniesienie odpowiedzialności. Sąd zważył, co następuje: Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia pisemne obwinionego złożone w trakcie czynności wyjaśniających oraz wyjaśnienia złożone w postępowaniu przed sądem. Wskazane wyjaśnienia są spójne, logiczne oraz konsekwentne. Powyższe wyjaśnienia korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w postaci dokumentów. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają wyjaśnienia obwinionego dotyczące właściciela i użytkownika samochodu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W ocenie Sądu fakt wypełnienia przez obwinionego oświadczenia w dniu 2 czerwca 2014 roku o wyrażeniu zgody na ukaranie mandatem karnym z art. 96 § 3 kw nie wpływa na wiarygodność jego wyjaśnień. Obwiniony wskazał bowiem powody wypełnienia tego oświadczenia, ponadto zarówno w toku czynności wyjaśniających, jak również w postępowaniu przed sądem obwiniony podnosił wątpliwości odnośnie ukarania go z tego przepisu. Podkreślić należy, iż obwiniony wskazywał także, że to on jest sprawcą wykroczenia przekroczenia dozwolonej prędkości, gdyż przedmiotowy samochód był przez niego wykorzystywany do celów służbowych. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w świetle tego, co wyjaśnił obwiniony oraz uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należało uznać, że brak jest podstaw do kwestionowania jego wyjaśnień, również w części dotyczącej tego, że to on prowadził pojazd marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 1 marca 2014 roku o godz. 23.22. Tym samym Sąd uznał wyjaśnienia obwinionego w tym zakresie za w pełni wiarygodne. Nie przeczy temu fakt istnienia umowy dzierżawy przedmiotowego samochodu przez spółkę (...) Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. . Z umowy dzierżawy wynika bowiem, że samochód był udostępniany dzierżawcy według zapotrzebowania zgłoszonego wydzierżawiającemu, tj. spółce (...) Sp. z o. o. Sąd uznał również za wiarygodne dowody z dokumentów w postaci: notatki urzędowej (k. 1-3, 34), wezwań (k. 4, 7, 11), pism (k. 6, 17, 20, 24, 28, 32), oświadczeń (k. 9, 13), odpisu pełnego z KRS (k. 68-70), informacji z Cepiku (k. 82-83), umowy dzierżawy (k. 86-87). W ocenie Sądu brak było podstaw do podważania wiarygodności tych dowodów, a strony również nie podważały ich autentyczności oraz informacji w nich zawartych. Sąd uznał za wiarygodne nagranie umieszczone na płycie CD (k. 56). Na nagraniu znajduje się zdjęcie samochodu o numerze rejestracyjnym (...) , którego kierowca jest niewidoczny. Zdaniem Sądu zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że obwiniony popełnił wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Zgodnie z tym przepisem karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw ma na celu m.in. ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub popełnienia wykroczenia z udziałem tego pojazdu. Przepis ten odnosi się wprost do obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym , zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Wskazać należy, iż umowa dzierżawy samochodu z dnia 20 marca 2013 r. określała jako dzierżawcę podmiot gospodarczy – spółkę (...) Sp. z o.o. w likwidacji reprezentowaną przez S. F. (2) – likwidatora. Posiadaczem rzeczy, w tym także pojazdu, jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zgodnie z art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruch drogowym w przypadku podmiotów gospodarczych, tj. m.in. osób prawnych, spółek kapitałowych w organizacji oraz podmiotów w stanie likwidacji, do udzielenia przedmiotowej informacji obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania podmiotu na zewnątrz, a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby - osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z żądaniem uprawnionego organu oraz sposobem reprezentacji podmiotu. J. P. nie był uprawniony do reprezentowania spółki (...) Sp. z o.o. w likwidacji w czasie objętym wnioskiem o ukaranie. Obwiniony nie był nawet zatrudniony w tej spółce. Osobą uprawnioną do reprezentacji był likwidator spółki. Zważyć należy, iż obwiniony wyraził wprawdzie zgodę na ukaranie mandatem karnym z art. 96 § 3 kw, lecz, jak sam wskazywał, działał w błędnym przekonaniu, że poddaje się odpowiedzialności za wykroczenie kwalifikowane z art. 92a kw. W dalszej kolejności wskazać należy, iż uwzględniając treść wyjaśnień obwinionego to J. P. był kierującym pojazdem marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W ocenie Sądu obwiniony na żadnym etapie postępowania nie negował faktu, że to on poruszał się przedmiotowym pojazdem. Należy wyraźnie rozgraniczyć odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz z art. 92a kw. W ocenie Sądu nie jest możliwe przyjęcie, aby ta sama osoba w przypadku jednego zdarzenia drogowego polegającego na przekroczeniu prędkości mogła ponosić odpowiedzialność zarówno za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz za wykroczenie z art. 92a kw. W okolicznościach niniejszej sprawy można byłoby jedynie rozważyć odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw, nie zaś z art. 96 § 3 kw. Reasumując, stwierdzić należy, iż J. P. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu wyczerpującego dyspozycję art. 96 § 3 kw, co skutkowało uniewinnieniem obwinionego. Sąd kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa, zgodnie bowiem z treścią art. 118 § 2 kpw , w razie uniewinnienia obwinionego w sprawie, w której wniosek złożył oskarżyciel publiczny, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI