XI W 3646/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił obwinionego od zarzutu nie wskazania komu powierzył pojazd do kierowania, uznając brak podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za wykroczenie z art. 96 § 3 kw.
Obwiniony J.P. został oskarżony o to, że wbrew obowiązkowi nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania w określonym czasie. Straż Miejska ustaliła, że pojazd przekroczył prędkość, a następnie wezwała spółkę będącą jego właścicielem, a potem użytkownikiem. Obwiniony, prezes zarządu jednej ze spółek, wskazał siebie jako użytkownika i wyraził zgodę na mandat. Sąd jednak, analizując materiał dowodowy, w tym umowę dzierżawy i wyjaśnienia obwinionego, uznał, że nie można przypisać mu odpowiedzialności z art. 96 § 3 kw, gdyż nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w momencie popełnienia wykroczenia.
Sprawa dotyczyła obwinionego J.P., który został oskarżony o wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, polegające na nie wskazaniu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania. Wykroczenie to miało miejsce w związku z przekroczeniem prędkości przez pojazd marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 1 marca 2014 roku. Straż Miejska, po ustaleniu właściciela i użytkownika pojazdu, wezwała do udzielenia informacji. Obwiniony, będący prezesem zarządu jednej ze spółek, początkowo wskazał siebie jako użytkownika i wyraził zgodę na przyjęcie mandatu. Jednak w toku postępowania sądowego obwiniony podnosił wątpliwości co do swojej odpowiedzialności, wskazując, że nie był właścicielem ani faktycznym użytkownikiem pojazdu w momencie popełnienia wykroczenia, a jedynie był zatrudniony w spółce, która dzierżawiła pojazd. Sąd, analizując całokształt materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia obwinionego, dokumenty potwierdzające umowę dzierżawy oraz dane z CEPiK, uznał wyjaśnienia obwinionego za wiarygodne. Sąd podkreślił, że obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w czasie popełnienia wykroczenia, a jego zgoda na przyjęcie mandatu wynikała z błędnego przekonania. Sąd rozróżnił odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw (nie wskazanie komu powierzono pojazd) od wykroczenia z art. 92a kw (przekroczenie prędkości). W ocenie sądu, obwiniony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu z art. 96 § 3 kw, co skutkowało jego uniewinnieniem. Koszty postępowania, zgodnie z art. 118 § 2 kpw, ponosi Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może być odpowiedzialna za wykroczenie z art. 96 § 3 kw, jeśli nie była uprawniona do reprezentowania podmiotu będącego faktycznym użytkownikiem pojazdu i nie miała obowiązku udzielenia informacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu w czasie popełnienia wykroczenia. Jego zgoda na mandat wynikała z błędnego przekonania, a nie z obowiązku prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
J. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| K. K. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Straż Miejska (...) W. | organ_państwowy | organ wzywający |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | właściciel pojazdu (wcześniejszy) |
| (...) sp. z o. o. | spółka | użytkownik pojazdu (wskazany) |
| (...) Sp. z o. o. w likwidacji | spółka | użytkownik pojazdu (faktyczny) |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 96 § § 3
Kodeks wykroczeń
kpw art. 118 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Pomocnicze
k.w. art. 92a
Kodeks wykroczeń
u.p.r.d. art. 78 § ust. 4
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec.
u.p.r.d. art. 78 § ust. 5
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
W przypadku podmiotów gospodarczych, do udzielenia informacji o użytkowniku pojazdu obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania podmiotu na zewnątrz, a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby - osoby wchodzące w skład tego organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obwiniony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki będącej faktycznym użytkownikiem pojazdu. Zgoda na mandat została złożona w błędnym przekonaniu co do podstawy prawnej. Brak obowiązku udzielenia informacji w rozumieniu art. 96 § 3 kw. Umowa dzierżawy pojazdu przez spółkę wskazuje na innego użytkownika.
Godne uwagi sformułowania
nie wypełnił znamion czynu wyczerpującego dyspozycję art. 96 § 3 kw brak jest podstaw do kwestionowania jego wyjaśnień należy wyraźnie rozgraniczyć odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz z art. 92a kw nie jest możliwe przyjęcie, aby ta sama osoba w przypadku jednego zdarzenia drogowego polegającego na przekroczeniu prędkości mogła ponosić odpowiedzialność zarówno za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz za wykroczenie z art. 92a kw
Skład orzekający
Barbara Syta
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 96 § 3 kw w kontekście odpowiedzialności osób prawnych i ich reprezentantów, rozróżnienie odpowiedzialności za różne wykroczenia drogowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową dzierżawy i rolą obwinionego w spółce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie odpowiedzialności prawnej i jak łatwo można wpaść w pułapkę błędnego przekonania co do własnych obowiązków, nawet w przypadku wykroczeń.
“Czy można być ukaranym za nieujawnienie kierowcy, jeśli samemu się prowadziło pojazd, ale nie w swojej roli?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XI W 3646/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie XI Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Syta Protokolant: Karolina Kowalczyk przy udziale oskarżyciela publicznego K. K. po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 29 października 2015 roku, 01 grudnia 2015 roku oraz 07 stycznia 2016 roku w W. w postępowaniu zwyczajnym sprawy J. P. syna A. i T. z domu Z. urodzonego dnia (...) w W. obwinionego o to, że: w dniu 02 czerwca 2014 r. w siedzibie Straży Miejskiej na ulicy (...) w W. , będąc użytkownikiem pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) , wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 01.03.2014r. o godzinie 23.22 na ul. (...) przy ul. (...) w W. tj. o czyn z art. 96 § 3 kw orzeka: I. obwinionego J. P. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; II. na podstawie art. 118 § 2 kpw określa, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt XI W 3646/15 UZASADNIENIE Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 01 marca 2014 roku o godz. 23:22 w W. przy ul. (...) / ul. (...) , za pomocą urządzenia samoczynnie rejestrującego pomiar prędkości pojazdów zostało wykonane zdjęcie pojazdu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) , którego kierowca nie zastosował się do ograniczenia prędkości określonego ustawą i przekroczył dozwoloną prędkość o 76 km/h, czym dopuścił się popełnienia wykroczenia określonego w art. 92a kw. Na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Straż Miejska (...) W. ustaliła, że właścicielem w/w pojazdu jest (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Następnie do wskazanej wyżej spółki wysłano faksem wezwanie do udzielenia informacji o użytkowniku pojazdu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W odpowiedzi na powyższe pismo (...) Sp. z o. o. wskazała, że na dzień popełnienia wykroczenia nie była właścicielem w/w pojazdu, który został sprzedany firmie (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. . Do spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wysłano wezwanie wraz z formularzami oświadczeń o wyrażeniu zgody na ukaranie mandatem karnym za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw, bądź do wskazania kierowcy, który prowadził pojazd w dniu popełnienia czynu oraz formularz oświadczenia o wyrażeniu zgody na przyjęcie mandatu karnego w przypadku niewskazania osoby kierującej pojazdem. Po otrzymaniu wezwania prezes zarządu spółki (...) sp. z o. o. J. P. wskazał jako użytkownika pojazdu spółkę (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. . Do ustalonego użytkownika pojazdu, tj. spółki (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. Straż Miejska (...) W. wysłała wezwanie o takiej samej treści, jak do właściciela. W odpowiedzi na powyższe pismo J. P. przesłał do Straży Miejskiej niekompletne oświadczenie, w którym wskazał, iż wyraża zgodę na przyjęcie mandatu karnego w kwocie 500 zł za nie wskazanie komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w czasie wskazanym w wezwaniu. Samochód marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) znajdował się w użytkowaniu spółki (...) z siedzibą w W. od dnia 20 marca 2013 roku na podstawie zawartej w tym dniu umowy dzierżawy w/w samochodu. Spółka (...) sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. reprezentowana była przy zawieraniu umowy przez likwidatora S. F. (1) . Obwiniony J. P. jest prezesem zarządu spółki T. sp. z o o. z siedzibą w W. . Obwiniony był zatrudniony w spółce (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. , jednak nie pracuje w tej spółce od 2008 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: wyjaśnień obwinionego złożonych w postępowaniu przed Sądem, nagrania znajdującego się na płycie CD (k. 56), notatki urzędowej (k. 1-3, 34), wezwań (k. 4, 7, 11), oświadczenia (k. 9, 13) pisma (k. 6, 17, 20, 24, 28, 32); odpisu pełnego z KRS (k. 68-70); danych z Cepiku (k. 83); umowy dzierżawy samochodu (k. 86-87). Obwiniony w toku czynności wyjaśniających wskazywał w pismach kierowanych do Straży Miejskiej, że wyraził zgodę na ukaranie mandatem za popełnienie wykroczenia z art. 96 § 3 kw, a nie z art. 92a kw (k. 17, 20). Następnie obwiniony podnosił, że ukaranie go z art. 96 § 3 kw budzi jego wątpliwości, ponieważ nie był właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym (...) , a użytkownikiem tego pojazdu była spółka (...) sp. z o. o. w likwidacji, w której był zatrudniony (k. 24, 28, 32). W trakcie postępowania sądowego obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że w dniu 2 czerwca 2014 roku wypełnił oświadczenie, w którym wskazał siebie jako sprawcę wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości w dniu 1 marca 2014 roku. W ocenie obwinionego Straż Miejska kierowała do niego pisma, z których wynikało, że chce go ukarać za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw. Straż Miejska nie miała zatem wątpliwości, kto popełnił wykroczenie. W dalszych wyjaśnieniach obwiniony wskazał, że według jego wiedzy spółka (...) sp. z o. o. została zlikwidowana w czerwcu 2014 roku. Podał, że był prezesem zarządu tej spółki, gdy działała ona jeszcze pod inną nazwą. Z funkcji prezesa zarządu obwiniony został odwołany na przełomie 2007 i 2008 roku. Obwiniony wyjaśnił, że była umowa dzierżawy samochodu zawarta pomiędzy spółką (...) sp. z o. o. , a spółką (...) Sp. z o. o. Następnie obwiniony podał, że wypełnione przez niego oświadczenie w dniu 2 czerwca 2014 roku nie oddaje w pełni kwestii własności samochodu. Oświadczył, że to likwidator zasugerował mu przyznanie się i poniesienie odpowiedzialności. Sąd zważył, co następuje: Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia pisemne obwinionego złożone w trakcie czynności wyjaśniających oraz wyjaśnienia złożone w postępowaniu przed sądem. Wskazane wyjaśnienia są spójne, logiczne oraz konsekwentne. Powyższe wyjaśnienia korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w postaci dokumentów. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają wyjaśnienia obwinionego dotyczące właściciela i użytkownika samochodu marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W ocenie Sądu fakt wypełnienia przez obwinionego oświadczenia w dniu 2 czerwca 2014 roku o wyrażeniu zgody na ukaranie mandatem karnym z art. 96 § 3 kw nie wpływa na wiarygodność jego wyjaśnień. Obwiniony wskazał bowiem powody wypełnienia tego oświadczenia, ponadto zarówno w toku czynności wyjaśniających, jak również w postępowaniu przed sądem obwiniony podnosił wątpliwości odnośnie ukarania go z tego przepisu. Podkreślić należy, iż obwiniony wskazywał także, że to on jest sprawcą wykroczenia przekroczenia dozwolonej prędkości, gdyż przedmiotowy samochód był przez niego wykorzystywany do celów służbowych. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w świetle tego, co wyjaśnił obwiniony oraz uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należało uznać, że brak jest podstaw do kwestionowania jego wyjaśnień, również w części dotyczącej tego, że to on prowadził pojazd marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 1 marca 2014 roku o godz. 23.22. Tym samym Sąd uznał wyjaśnienia obwinionego w tym zakresie za w pełni wiarygodne. Nie przeczy temu fakt istnienia umowy dzierżawy przedmiotowego samochodu przez spółkę (...) Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. . Z umowy dzierżawy wynika bowiem, że samochód był udostępniany dzierżawcy według zapotrzebowania zgłoszonego wydzierżawiającemu, tj. spółce (...) Sp. z o. o. Sąd uznał również za wiarygodne dowody z dokumentów w postaci: notatki urzędowej (k. 1-3, 34), wezwań (k. 4, 7, 11), pism (k. 6, 17, 20, 24, 28, 32), oświadczeń (k. 9, 13), odpisu pełnego z KRS (k. 68-70), informacji z Cepiku (k. 82-83), umowy dzierżawy (k. 86-87). W ocenie Sądu brak było podstaw do podważania wiarygodności tych dowodów, a strony również nie podważały ich autentyczności oraz informacji w nich zawartych. Sąd uznał za wiarygodne nagranie umieszczone na płycie CD (k. 56). Na nagraniu znajduje się zdjęcie samochodu o numerze rejestracyjnym (...) , którego kierowca jest niewidoczny. Zdaniem Sądu zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że obwiniony popełnił wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Zgodnie z tym przepisem karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw ma na celu m.in. ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub popełnienia wykroczenia z udziałem tego pojazdu. Przepis ten odnosi się wprost do obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym , zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Wskazać należy, iż umowa dzierżawy samochodu z dnia 20 marca 2013 r. określała jako dzierżawcę podmiot gospodarczy – spółkę (...) Sp. z o.o. w likwidacji reprezentowaną przez S. F. (2) – likwidatora. Posiadaczem rzeczy, w tym także pojazdu, jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zgodnie z art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruch drogowym w przypadku podmiotów gospodarczych, tj. m.in. osób prawnych, spółek kapitałowych w organizacji oraz podmiotów w stanie likwidacji, do udzielenia przedmiotowej informacji obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania podmiotu na zewnątrz, a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby - osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z żądaniem uprawnionego organu oraz sposobem reprezentacji podmiotu. J. P. nie był uprawniony do reprezentowania spółki (...) Sp. z o.o. w likwidacji w czasie objętym wnioskiem o ukaranie. Obwiniony nie był nawet zatrudniony w tej spółce. Osobą uprawnioną do reprezentacji był likwidator spółki. Zważyć należy, iż obwiniony wyraził wprawdzie zgodę na ukaranie mandatem karnym z art. 96 § 3 kw, lecz, jak sam wskazywał, działał w błędnym przekonaniu, że poddaje się odpowiedzialności za wykroczenie kwalifikowane z art. 92a kw. W dalszej kolejności wskazać należy, iż uwzględniając treść wyjaśnień obwinionego to J. P. był kierującym pojazdem marki D. C. o numerze rejestracyjnym (...) . W ocenie Sądu obwiniony na żadnym etapie postępowania nie negował faktu, że to on poruszał się przedmiotowym pojazdem. Należy wyraźnie rozgraniczyć odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz z art. 92a kw. W ocenie Sądu nie jest możliwe przyjęcie, aby ta sama osoba w przypadku jednego zdarzenia drogowego polegającego na przekroczeniu prędkości mogła ponosić odpowiedzialność zarówno za wykroczenie z art. 96 § 3 kw oraz za wykroczenie z art. 92a kw. W okolicznościach niniejszej sprawy można byłoby jedynie rozważyć odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia z art. 92a kw, nie zaś z art. 96 § 3 kw. Reasumując, stwierdzić należy, iż J. P. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu wyczerpującego dyspozycję art. 96 § 3 kw, co skutkowało uniewinnieniem obwinionego. Sąd kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa, zgodnie bowiem z treścią art. 118 § 2 kpw , w razie uniewinnienia obwinionego w sprawie, w której wniosek złożył oskarżyciel publiczny, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI