XI W 10787/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie rozpoznał sprawę przeciwko P.Ś., obwinionemu o wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Obwiniony, jako właściciel pojazdu, nie wskazał na żądanie Straży Miejskiej, komu powierzył swój pojazd do kierowania w dniu 11 września 2014 r., kiedy to kierowca przekroczył prędkość. Straż Miejska wysyłała wielokrotne wezwania, na które obwiniony nie odpowiadał, podnosząc argumenty o braku uprawnień organu, niezgodności wezwań z prawem oraz o tym, że nie miał obowiązku prowadzenia rejestru użytkowników pojazdu. Sąd uznał te argumenty za bezzasadne, opierając się na przepisach Kodeksu wykroczeń oraz Prawa o ruchu drogowym, które nakładają na właściciela obowiązek wskazania kierującego. Sąd podkreślił, że Straż Miejska miała uprawnienia do prowadzenia czynności wyjaśniających w tej sprawie, a forma wezwania nie naruszała prawa. Odnosząc się do argumentów obwinionego o braku pouczenia czy możliwości odmowy zeznań, sąd wskazał, że w sprawach o wykroczenia nie stosuje się art. 183 kpk w zakresie uchylenia się od odpowiedzi, gdy mogłaby ona narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie. Sąd uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 400 złotych, zasądzając jednocześnie od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania i opłatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie obowiązku właściciela pojazdu do wskazania kierującego na żądanie organu oraz uprawnień Straży Miejskiej w tym zakresie.
Dotyczy wykroczenia z art. 96 § 3 kw i specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia. Orzeczenie sprzed nowelizacji przepisów dotyczących urządzeń rejestrujących przez Straż Miejską (choć sąd odniósł się do tego aspektu).
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel pojazdu ma obowiązek wskazania na żądanie Straży Miejskiej, komu powierzył pojazd do kierowania, nawet jeśli uważa, że organ nie ma takich uprawnień lub wezwanie jest niezgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel pojazdu ma taki obowiązek wynikający z art. 96 § 3 kw i art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Niewykonanie tego obowiązku stanowi wykroczenie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek wskazania kierującego ma na celu ustalenie sprawcy wykroczenia lub przestępstwa. Przepisy te są jasne i nakładają odpowiedzialność na właściciela. Argumenty o braku uprawnień organu czy niezgodności wezwania z prawem zostały odrzucone jako błędna interpretacja prawna.
Czy Straż Miejska ma uprawnienia do prowadzenia postępowania w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 kw i występowania w charakterze oskarżyciela publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego I KZP 16/14, straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, szczególnie w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2016 r.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, która potwierdza uprawnienia straży miejskiej do kontroli ruchu drogowego, w tym wobec właścicieli pojazdów, oraz do występowania jako oskarżyciel publiczny w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 kw, nawet jeśli od 2016 r. nie mogą już używać urządzeń rejestrujących.
Czy obwiniony, jako osoba podejrzana, mógł odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania Straży Miejskiej, powołując się na art. 183 kpk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawach o wykroczenia nie stosuje się art. 183 kpk w zakresie uchylenia się od odpowiedzi, gdy mogłaby ona narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie (a nie za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego I KZP 26/04, zgodnie z którą art. 183 kpk nie ma zastosowania w sprawach o wykroczenia, gdy potencjalna odpowiedź mogłaby narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie. Obwiniony nie miał zatem prawa odmówić udzielenia informacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Ś. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (17)
Główne
k.w. art. 96 § § 3
Kodeks wykroczeń
Karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Ma na celu ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
p.r.d. art. 78 § ust. 4
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec.
Pomocnicze
k.w. art. 96 § § 1
Kodeks wykroczeń
kpw art. 119
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Zasądzenie kosztów postępowania.
kpw art. 118 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Zasądzenie kosztów postępowania.
kpk art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.r.d. art. 129b § ust. 3
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Uprawnienia strażników straży gminnej (miejskiej) do kontroli ruchu drogowego, w tym wobec właścicieli i posiadaczy pojazdów.
Ustawa o strażach gminnych
Nowelizacja od 01.01.2016 r. ograniczyła prawo straży miejskiej do posługiwania się urządzeniami rejestrującymi, ale nie odebrała uprawnień oskarżyciela publicznego w sprawach wszczętych przed tą datą.
kpw art. 17 § § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Strażom gminnym (miejskim) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń.
kpw art. 54 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Czynności wyjaśniające w rozumieniu przepisu.
kpk art. 183
Kodeks postępowania karnego
Nie ma zastosowania w sprawach o wykroczenia w zakresie uchylenia się od odpowiedzi, gdy mogłaby ona narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie.
kpk art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie ma zastosowania w sprawach o wykroczenia w zakresie uchylenia się od odpowiedzi, gdy mogłaby ona narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie.
kpw
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nie znajduje zastosowania art. 183 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpw w sprawach o wykroczenia.
k.w. art. 33
Kodeks wykroczeń
Dyrektywy wymiaru kary.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia art. § 1 § pkt 1
Wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania.
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych art. 21 § pkt 1
Wysokość opłaty.
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych art. 3 § ust. 1
Wysokość opłaty.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Straż Miejska nie ma uprawnień do występowania w tego rodzaju sprawach. • Alternatywne wezwanie jest niezgodne z prawem. • Nie został określony status obwinionego. • Obwiniony nie był pouczony o treści art. 183 kpk. • Jako osobie podejrzanej przysługiwał mu przywilej do skorzystania z prawa odmowy złożenia wyjaśnień. • Trybunał Konstytucyjny wskazywał, iż wezwanie alternatywne jest niezgodne z prawem. • Obwiniony nie ma obowiązku prowadzenia rejestru dotyczącego osób, które użytkowały jego pojazd. • Obwiniony nie miał obowiązku stawić się na wezwanie Straży Miejskiej. • Na zdjęciu nic nie widać. • Pojazdem mogło kierować wiele osób.
Godne uwagi sformułowania
nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania • obwiniony pomimo wezwania, nie wykonał ciążącego na nim obowiązku • stanowisko przedstawione przez niego w trakcie postępowania wskazuje, iż wnioski obwinionego oparte są na błędnej analizie prawnej stanu faktycznego • straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń • forma alternatywnego wskazania, jest co prawda przedmiotem dyskusji, jednakże nie można uznać iż taka formuła narusza obwiązek określony w art. 54§1 kpw • w państwie prawnym każdy ponosi odpowiedzialność za naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawnego • w sprawach o wykroczenia nie znajduje zastosowania art. 183 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpw, ponieważ przepis ten upoważnia do uchylenia się od odpowiedzi na pytania, wówczas, gdy udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe, nie zaś wykroczenie • czyn popełniony przez obwinionego znamionowała jednocześnie społeczna szkodliwość • kara spełniająca swe cele zarówno w zakresie prewencji generalnej, jak i przede wszystkim indywidualnej
Skład orzekający
Monika Makowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku właściciela pojazdu do wskazania kierującego na żądanie organu oraz uprawnień Straży Miejskiej w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy wykroczenia z art. 96 § 3 kw i specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia. Orzeczenie sprzed nowelizacji przepisów dotyczących urządzeń rejestrujących przez Straż Miejską (choć sąd odniósł się do tego aspektu).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje powszechny problem braku współpracy właścicieli pojazdów z organami ścigania w celu ustalenia sprawcy wykroczenia drogowego. Pokazuje, jakie argumenty są odrzucane przez sądy i jakie są konsekwencje prawne.
“Nie chcesz wskazać, kto jechał Twoim autem? Zapłacisz grzywnę – sąd wyjaśnia dlaczego.”
Dane finansowe
grzywna: 400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.