XI Ns 482/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina miejska nabyła spadek po zmarłym z dobrodziejstwem inwentarza, po tym jak wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek.
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym, wskazując na zaległości w opłatach. Okazało się, że żona, dzieci i brat zmarłego odrzucili spadek. Po przeprowadzeniu postępowania i ogłoszeniu, nikt inny nie zgłosił się jako spadkobierca. W związku z tym, sąd stwierdził, że spadek nabyła Gmina Miejska Toruń z dobrodziejstwem inwentarza.
Wnioskodawca, Spółdzielnia Mieszkaniowa Na (...), złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. R. (1), który zmarł 20 kwietnia 2015 roku. Spółdzielnia wskazała, że posiada interes prawny w sprawie ze względu na zaległości zmarłego w opłatach za spółdzielcze prawo do lokalu. Ustalono, że zmarły pozostawał w związku małżeńskim z E. R. (1), z którą miał dwoje dzieci: M. R. (2) i O. R. Wszyscy oni, wraz z bratem zmarłego A. R., odrzucili spadek. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz wywieszenia informacji w sądzie i urzędzie miasta, nie zgłosiły się żadne inne osoby roszczące sobie prawa do spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, w przypadku braku spadkobierców ustawowych powołanych w pierwszej kolejności (małżonek, dzieci, rodzice), spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Gmina nie może odrzucić spadku, który przypada jej z mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza. W związku z tym, sąd stwierdził, że spadek po M. R. (1) nabyła Gmina Miejska Toruń w całości, z dobrodziejstwem inwentarza. Koszty postępowania zostały ustalone w sposób wskazujący, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Spadek nabywa gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy z dobrodziejstwem inwentarza.
Uzasadnienie
Po odrzuceniu spadku przez żonę, dzieci i brata zmarłego, oraz po przeprowadzeniu odpowiedniego ogłoszenia, w którym nikt inny nie zgłosił się jako spadkobierca, sąd stwierdził, że zgodnie z art. 935 k.c. spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Gmina nie może odrzucić spadku i nabywa go z dobrodziejstwem inwentarza.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
Gmina M. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa Na (...) | spółka | wnioskodawca |
| A. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina M. T. | organ_państwowy | uczestnik |
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| E. R. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. R. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| O. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. R. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 935
Kodeks cywilny
W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu.
Pomocnicze
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Powoduje, że powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, z pierwszeństwem dziedziczenia testamentowego.
k.c. art. 926 § § 2
Kodeks cywilny
Określa, że dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych osób nie chce lub nie może być spadkobiercą.
k.p.c. art. 670 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd z urzędu bada kto jest spadkobiercą, a w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament.
k.p.c. art. 671 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.
k.p.c. art. 672
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie, jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane za wystarczające.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, dziedzicząc w częściach równych.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Określa, że śmierć spadkodawcy jest chwilą otwarcia spadku.
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Określa sposoby przyjęcia spadku: przyjęcie proste, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, lub odrzucenie spadku.
k.c. art. 1023
Kodeks cywilny
Gmina ani Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których nie wydano jednolitego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub gdy uczestnicy postępowania mają różne interesy.
k.c. art. 1025
Kodeks cywilny
Dotyczy stwierdzenia nabycia spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek. Po ogłoszeniu o postępowaniu nie zgłosiły się inne osoby roszczące prawa do spadku. Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jest spadkobiercą ustawowym w przypadku braku innych spadkobierców.
Godne uwagi sformułowania
spadek po M. R. (1) na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza Gmina M. T. w całości spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu Skarb Państwa ani Gmina nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy.
Skład orzekający
P. L. P.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu spadkobierców w sytuacji odrzucenia spadku przez wszystkich uprawnionych, zastosowanie przepisów o dziedziczeniu przez gminę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku testamentu i odrzucenia spadku przez wszystkich spadkobierców ustawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak w praktyce działa mechanizm dziedziczenia przez gminę, gdy rodzina odrzuca spadek, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem spadkowym.
“Gdy rodzina odrzuca spadek, przejmuje go gmina – jak to działa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XI Ns 482/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny w składzie: PrzewodniczącySSR P. L. P. sekretarz sądowy A. B. Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2018 r. w T. . sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej Na (...) w T. z udziałem A. R. A. R. Gminy M. T. o stwierdzenie nabycia spadku po: M. R. (1) I. stwierdza, że spadek po M. R. (1) zmarłym dnia 20 kwietnia 2015r. w T. mającym ostatnie zwykłe miejsce pobytu w T. na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza Gmina M. T. w całości, II. ustala iż każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt XI Ns 482/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca Spółdzielnia Mieszkaniowa Na (...) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po M. R. (1) , zmarłym 20 kwietnia 2015 roku w T. , ostatnio stale zamieszkałego w T. . Wskazał, iż w chwili śmierci zmarły pozostawał w związku małżeńskim z E. R. (1) , która jednak spadek odrzuciła, podobnie jak ich wspólne dzieci – M. i O. R. . Jako spadkobierców ustawowych zmarłego wskazał więc ojca A. R. oraz brata A. R. , którzy według wiedzy wnioskodawcy nie składali oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Wnioskodawca wyjaśnił również, że posiada interes prawny do wystąpienia o stwierdzenia nabycia spadku, gdyż zmarły, który posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie wywiązywał się z obowiązku uiszczania opłat z tego tytułu. Uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest konieczne dla realizacji roszczeń przysługujących Spółdzielni. Sąd ustalił, co następuje: M. R. (1) zmarł w T. dnia 20 kwietnia 2015 roku. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z E. R. (1) . Z małżeństwa pochodzi dwójka dzieci : M. R. (2) i O. R. . Zmarły miał jednego brata A. R. . W chwili jego śmierci żyła jego matka E. R. (2) , która obecnie nie żyje. Żyje natomiast jego ojciec A. R. . (dowód : akt zgonu M. R. (1) k. 4, wyjaśnienie uczestników k. 49) E. R. (1) , M. R. (2) , O. R. , A. R. – ojciec spadkodawcy, A. R. (dwaj ostatni również jako transmisariusze po E. R. (2) ) odrzucili spadek po M. R. (1) (dowód: oświadczenia o odrzuceniu spadku k. 20, 23, 36,41) Ogłoszenie o postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. R. (1) ukazało się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 9 sierpnia 2017 roku. Przedmiotowe ogłoszenie przez okres 3 miesięcy było wywieszone na tablicy ogłoszeń Sądu Rejonowego w Toruniu oraz Urzędu Miasta T. . (dowód: ogłoszenie k. 70,72) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny został przyjęty na podstawie aktów stanu cywilnego oraz dokumentów zgromadzonych w trakcie postępowania, które nie były kwestionowane przez wnioskodawcę oraz uczestników. Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą ( art. 926 § 2 k.c. ) Zgodnie zaś z art. 670 § 1 k.p.c. Sąd z urzędu bada kto jest spadkobiercą, a w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament. W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił, że zmarły nie pozostawił testamentu. Krąg spadkobierców zmarłego podlegał zatem ustaleniu na podstawie ustawy. Zgodnie z art. 671 § 1 k.p.c. za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę. Zgodnie z art. 672 k.p.c. jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie. W niniejszej sprawie w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia nie zgłosiły się żadne osoby roszczące sobie prawa do spadku po M. R. (1) . Stosownie do treści art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Zgodnie z treścią art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy ( art. 924 k.c. ). Data śmierci spadkodawcy decyduje zatem o kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia po zmarłym. Wejście przez spadkobierców w ogół praw i obowiązków zmarłego następuje z mocy prawa. Sąd badając z urzędu kto jest spadkobiercą ustala krąg osób, które uprawnione są do dziedziczenia, i które żyją na dzień śmierci spadkodawcy. Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić ( art. 1012 k.c. ). Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Na mocy art. 935 k.c. w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. Jednakże Skarb Państwa ani Gmina nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy. Nie składają oni oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1023 k.c. ). W przedmiotowej sprawie zarówno żona, jak i brat i ojciec zmarłego złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku. Następnie spadek po zmarłym odrzucił kurator małoletnich dzieci zmarłego. Pomimo ogłoszenia żadna osoba nie zgłosiła swego udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż spadek po M. R. (1) nabyła na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza Gmina M. T. w całości. Wobec powyższego na podstawie art. 926 k.c. , art. 935 k.c. , art. 1025 k.c. orzeczono jak w pkt I. postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI