I Ns 459/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd stwierdził nabycie spadku po zmarłej M. D. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza, przyznając po 1/2 części spadku jej mężowi S. D. i synowi M. D. (1), po skutecznym odrzuceniu spadku przez pozostałe dzieci.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. złożył m.in. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., wskazując na długi spadkodawczyni. Sąd ustalił, że spadkodawczyni zmarła w 2016 roku, nie pozostawiła testamentu, a jej mąż i jeden syn nie odrzucili spadku. Pozostałe dzieci oraz wnuczka skutecznie odrzuciły spadek, co skutkowało dziedziczeniem przez męża i syna po 1/2 części spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Sąd Rejonowy w Limanowej rozpoznał sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po M. D., która zmarła w styczniu 2016 roku. Wniosek złożył m.in. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., wskazując na długi spadkodawczyni. Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. Sąd ustalił, że spadkodawczyni miała męża S. D. i czworo dzieci: M. D. (1), S. S., M. D. (2) i A. D. Troje z dzieci (S. S., M. D. (2), A. D.) oraz wnuczka E. S. (córka S. S.) skutecznie odrzuciły spadek w ustawowym terminie. Wobec tego, że mąż S. D. i syn M. D. (1) nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku, zgodnie z art. 1015 § 2 k.c. nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza po 1/2 części każdy. Sąd orzekł również, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Spadek dziedziczą osoby, które nie odrzuciły spadku, w częściach wynikających z ustawy, z uwzględnieniem skutków odrzucenia spadku przez innych spadkobierców.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego (art. 931 § 1 i 2 k.c.) oraz oświadczeń o odrzuceniu spadku (art. 1015 § 1 i 2 k.c., art. 1020 k.c.). Wskazał, że odrzucenie spadku przez spadkobiercę powoduje wyłączenie go od dziedziczenia, a jego udział przypada jego zstępnym lub innym spadkobiercom ustawowym. Brak złożenia oświadczenia w terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
S. D. i M. D. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| (...) S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Wojewódzka (...) w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| S. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. D. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. D. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Krąg spadkobierców ustawowych obejmuje małżonka oraz dzieci spadkodawczyni. W przypadku dziedziczenia małżonka z jednym dzieckiem, ich udziały wynoszą po 1/2 części.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Pomocnicze
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
k.p.c. art. 641 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań aktu notarialnego przy sporządzaniu oświadczeń spadkowych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie zachodzi przypadek przewidziany w art. 520 § 2 i 3 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne odrzucenie spadku przez część spadkobierców ustawowych. Brak złożenia przez pozostałych spadkobierców (męża i syna) oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, co skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Godne uwagi sformułowania
spadek po M. D. (3) na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli mąż S. D. oraz syn M. D. (1) po 1/2 części każdy z nich Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym powyżej jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza
Skład orzekający
Paweł Cetnarowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty stwierdzenia nabycia spadku, w tym skutki odrzucenia spadku przez część spadkobierców i brak oświadczenia pozostałych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Jest to rutynowa sprawa spadkowa, gdzie kluczowe jest zastosowanie przepisów dotyczących odrzucenia spadku i jego skutków. Brak nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 459/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Cetnarowski Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Gawron po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 roku w Limanowej na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. , (...) S.A. w W. , Skarbu Państwa - Wojewódzkiej (...) w K. z udziałem S. D. , M. D. (1) , M. D. (2) , S. S. , A. D. , E. S. o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) postanawia: I. stwierdzić, że spadek po M. D. (3) córce P. i H. , zmarłej w dniu 21 stycznia 2016 roku w L. , ostatnio stale zamieszkałej w D. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli mąż S. D. oraz syn M. D. (1) po 1/2 części każdy z nich; II. orzec, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 12 grudnia 2017 roku Wnioskiem z dnia 10 lipca 2017 roku Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) , wskazując, iż spadkodawczyni pozostawiła długi w postaci należności publicznoskargowych. O stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) wystąpiły również, wskazując na wchodzące w skład spadku długi – (...) S.A. w W. oraz Skarb Państwa – Wojewódzka (...) w K. . Postanowieniami z dnia 26 i 27 lipca 2017 roku sprawy z wniosków wymienionych podmiotów zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni M. D. (3) zmarła 21 stycznia 2016 roku w L. . Ostatnio przed śmiercią zamieszkiwała w D. . W chwili śmierci była zamężna ze S. D. . M. D. (3) miała czworo dzieci: M. D. (1) , S. S. , M. D. (2) i A. D. . M. D. (3) nie miała dzieci pozamałżeńskich i przysposobionych. M. D. (3) nie sporządziła testamentu. Postępowanie spadkowe po niej toczy się po raz pierwszy. Nikt nie zrzekał się dziedziczenia po niej. Nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po niej. W dniu 1 lipca 2016 roku S. S. , M. D. (2) i A. D. odrzucili spadek przypadający im z ustawy po M. D. (3) . A. D. i M. D. (2) nie mają zstępnych. S. S. ma jedną córkę E. S. , która w tym samym dniu odrzuciła spadek przypadający jej z ustawy po M. D. (3) . E. S. nie ma zstępnych. W skład spadku po M. D. (3) wchodzi nieruchomość. / Dowód: odpis skrócony aktu zgonu M. D. (3) (k. 7), wykaz należności podatkowych (k. 8), odpis aktu notarialnego Rep A 4998/2016 (k 2 akt I Ns 546/16), zestawienie należności z tytułu dostarczania paliwa gazowego (k. 25-31), wyrok (k. 32), postanowienie komornika w przedmiocie zawieszenia egzekucji (k. 33), odpis aktu urodzenia M. D. (1) (k. 56), odpis aktu małżeństwa M. D. (3) i S. D. (k. 57), zapewnienia spadkowe (k. 78-78/2), zeznania M. D. (1) (k. 78/2)./ Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na niebudzących wątpliwości dokumentach przedłożonych przez strony. Brak innych osób wchodzących w skład kręgu spadkobierców ustawowych wynika nie tylko z zapewnień spadkowych ale i treści aktu notarialnego, sporządzonego stosownie do wymagań określonych w art. 641 § 2 k.p.c. Pozostałe okoliczności ustalone zostały na podstawie zapewnień spadkowych złożonych przez zgłaszających się spadkobierców oraz zeznań uczestnika, które nie były kwestionowane przez pozostałych uczestników. Sąd zważył co następuje: Wobec zapewnienia spadkobiercy, iż M. D. (3) nie pozostawiła testamentu, Sąd stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, mając na uwadze zasady dziedziczenia ustawowego obowiązujące w chwili śmierci spadkodawczyni. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy ( art. 924 k.c. ). Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku ( art. 925 k.c. ). Na chwilę śmierci spadkodawczyni, 21 stycznia 2016 roku, krąg spadkobierców ustawowych obejmował małżonka oraz dzieci spadkodawczyni. ( art. 931 § 1 k.c. ). Troje z czworga dzieci spadkodawczyni skutecznie odrzuciło spadek, składając przed notariuszem, w terminie określonym w art. 1015 § 1 k.c. oświadczenia spadkowe. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku ( art. 1020 k.c. ). Wówczas, to osoby, które skutecznie odrzuciły spadek, traktowane są jak osoby które nie dożyły otwarcia spadku, zaś stosownie do treści art. 931 § 2 k.c. - jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. A. D. i M. D. (2) nie mają zstępnych. S. S. ma jedną córkę A. S. , która również skutecznie odrzuciła spadek. Wobec wyczerpania możliwości dziedziczenia przez zstępnych osób, które skutecznie spadek odrzuciły, spadek przypada mężowi spadkodawczyni S. D. , którego należna część dziedziczona w zbiegu z synem spadkodawczyni, który spadku nie odrzucił, M. D. (1) , nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku ( art. 931 § 1 k.c. in fine ). Z racji tego, iż małżonek spadkodawczyni dziedziczy tylko z jednym jej synem, ich udziały w spadku wynoszą po ½ części. Na podstawie zapewnień spadkowych ustalono, iż S. D. i M. D. (1) nie składali oświadczeń spadkowych. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym powyżej jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1015 § 1 i 2 k.c. ) w brzmieniu na dzień otwarcia spadku. Mając to na uwadze, orzeczono jak w punkcie I postanowienia, stosownie do treści powołanych przepisów. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 k.p.c. w punkcie II postanowienia. SSR Paweł Cetnarowski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI