XI Ns 1921/17

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2018-03-22
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekwznowienie postępowaniatestamentspadkobierca ustawowypostępowanie nieprocesoweudział w postępowaniu

Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania spadkowego, uznając, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku było prawidłowe, mimo że wnioskodawczyni nie była uczestnikiem pierwotnego postępowania.

B. L. złożyła skargę o wznowienie postępowania spadkowego po K. M., twierdząc, że jako spadkobierczyni ustawowa nie brała w nim udziału. Sąd rozpoznał sprawę w oparciu o art. 524 § 2 k.p.c. i art. 679 § 1 k.p.c., uznając dopuszczalność wznowienia na podstawie art. 524 k.p.c. Jednakże, ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła nowych dowodów ani nie zakwestionowała ważności testamentu, sąd uznał pierwotne postanowienie za prawidłowe i oddalił skargę.

Wnioskodawczyni B. L. złożyła skargę o wznowienie postępowania spadkowego po K. M., które zakończyło się prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku na rzecz H. M. na podstawie testamentu notarialnego. B. L. argumentowała, że jako spadkobierczyni ustawowa nie została wezwana do udziału w postępowaniu. Sąd analizował dopuszczalność wznowienia w świetle art. 524 § 2 k.p.c. i art. 679 § 1 k.p.c. Przyjął, że tryb przewidziany w art. 679 k.p.c. nie wyklucza podstaw wznowienia z art. 524 k.p.c., a postępowanie mogło toczyć się w trybie ogólnych przepisów o wznowieniu. Jednakże, ponieważ B. L. nie przedstawiła nowych dowodów ani nie podważyła ważności testamentu, sąd uznał, że materiał dowodowy nie daje podstaw do zmiany pierwotnego postanowienia. W związku z tym skarga została oddalona, a koszty postępowania obciążyły uczestników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie art. 524 § 2 k.p.c., ponieważ przepis ten nie jest wyłączony przez art. 679 k.p.c. i pozwala na wznowienie z innych przyczyn niż wskazane w art. 679 § 1 k.p.c., w tym z powodu pozbawienia możności działania.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd judykatury, że art. 679 k.p.c. ma ograniczony zakres i nie pochłania podstaw wznowienia z art. 524 k.p.c. Wnioskodawca może żądać wznowienia, jeśli prawomocne postanowienie narusza jego prawa, nawet jeśli nie formułuje żądań z art. 679 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić skargę

Strona wygrywająca

brak

Strony

NazwaTypRola
B. L.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
P. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
H. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. M.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wnioskodawca, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku.

k.p.c. art. 412 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności bądź oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew odrzuca lub postępowanie umarza.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa rzeczowe oraz w sprawach o prawa z zakresu zobowiązań i dziedziczenia, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej i w sprawach o wydzielenie z gospodarstwa rolnego, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie art. 524 § 2 k.p.c. mimo braku przesłanek z art. 679 § 1 k.p.c. Prawidłowość pierwotnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w sytuacji braku nowych dowodów i niekwestionowania ważności testamentu.

Godne uwagi sformułowania

tryb przewidziany w art. 679 k.p.c. nie pochłania podstaw wznowienia określonych w art. 524 k.p.c. Przepis art. 679 k.p.c. ma bowiem ograniczony zakres stosowania nie można rozszerzać jego stosowania na sytuacje, w których wnioskodawca nie formułuje żadnego z przytoczonych w nim żądań.

Skład orzekający

Joanna Grzempka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wznowienia postępowania spadkowego na podstawie art. 524 § 2 k.p.c. oraz relacji między art. 524 a art. 679 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału w postępowaniu spadkowym i braku nowych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie spadkowym – możliwości wznowienia postępowania, gdy spadkobierca nie brał w nim udziału. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Czy można wznowić postępowanie spadkowe, jeśli nie zostałeś o nim poinformowany?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI Ns 1921/17 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia SR Joanna Grzempka Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Piczak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z wniosku B. L. z udziałem M. M. , P. M. , H. M. o stwierdzenie nabycia spadku po K. M. na skutek skargi B. L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie XI Ns 631/15 postanawia: 1. oddalić skargę; 2. ustalić, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt XI Ns 1921/17 UZASADNIENIE B. L. złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie XI Ns 631/15 zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po K. M. zmarłym z dnia 11 czerwca 2014 r. w T. . Powołała się na art. 524 § 2 k.p.c. twierdząc, że jest spadkobierczynią ustawową spadkodawcy a pomimo to nie była uczestnikiem postępowania. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie XI Ns 631/15 stwierdził, że spadek po K. M. zmarłym dnia 11 czerwca 2014 r. w T. ostatnio stale zamieszkałym w T. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 11 czerwca 2014 r., otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Toruniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. nabyła w całości żona H. M. (córka S. i F. ). Z akt sprawy wynika, że B. L. nie była uczestniczką tego postępowania. Z aktu urodzenia B. L. wynika, że jest ona córką K. M. (k. 6 akt) a tym samym należy do kręgu spadkobierców ustawowych. Okoliczności tej nie kwestionował żaden z uczestników postępowania. W pierwszej kolejności należało ocenić dopuszczalność wznowienia w świetle art. 524 k.p.c. i art. 679 § 1 k.p.c. W myśl pierwszego z przepisów wznowienie postępowania prowadzonego w trybie nieprocesowym jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy brak przepisu szczególnego wprowadzającego możliwość zmiany lub uchylenia prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy ( § 1 ), a zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania (§ 2). Drugi z powołanych przepisów wprowadza regułę, zgodnie z którą dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Przesądzenie dopuszczalności niniejszej skargi sprowadza się do określenia wzajemnej zależności tych przepisów. Sąd Rejonowy podziela pogląd, zaaprobowany w judykaturze w tym w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż tryb przewidziany w art. 679 k.p.c. nie pochłania podstaw wznowienia określonych w art. 524 k.p.c. Przepis art. 679 k.p.c. ma bowiem ograniczony zakres stosowania, umożliwia uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku jedynie w dwóch sytuacjach: gdy zamiarem wnioskodawcy jest wykazanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, spadkobiercą nie jest lub gdy jej udział w sprawie jest inny niż stwierdzony. Przepis ten jako wyjątkowy podlega ścisłej interpretacji i nie można rozszerzać jego stosowania na sytuacje, w których wnioskodawca nie formułuje żadnego z przytoczonych w nim żądań. W konsekwencji uznać należy, że wznowienie postępowania, z powołaniem się na art. 399 k.p.c. i następne (w tym pozbawienie możności działania – art. 401 pkt 2 k.p.c. ) odmienne niż wskazane w art. 679 § 1 k.p.c. okoliczności, jest dopuszczalne. Takie stanowisko wsparcie w judykaturze, w tym w poglądzie Sądu Najwyższego, który można sprowadzić do tezy, że art. 679 k.p.c. wyłącznie w zakresie objętym jego dyspozycją zastępuje instytucję wznowienia postępowania (np. postanowienia SN z dnia 29 kwietnia 2016 r., I CSK 298/15, Lex nr 2043732, z dnia 22 listopada 2012 r., II CSK 697/11, Lex nr 1293732, z dnia 17 lutego 2011 r., III CZ 6/11, Lex nr 1102868, z dnia 26 listopada 2003 r., III CK 144/02, Lex nr 488994). Zestawiając powyższe ze wskazaną przez B. L. podstawą skargi Sąd stwierdził, że niniejsze postępowanie mogło się toczyć wyłącznie w trybie art. 524 § 2 k.p.c. , odsyłającym do ogólnych przepisów o postępowaniu wznowieniowym. W myśl art. 412 § 1 k.p.c. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Stosownie do art. 412 § 2 k.p.c. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności bądź oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew odrzuca lub postępowanie umarza. B. L. nie przedstawiła nowych dowodów, nie zanegowała dowodów zawartych w aktach sprawy objętych skargą o wznowienie postępowania ani nie wzbudziły one wątpliwości Sądu, co w szczególności odnosi się do ważności testamentu notarialnego spadkodawcy z dnia 11 czerwca 2014 r. Z tego względu podstawą orzekania stał się dotychczas przedstawiony materiał dowodowy, którego analiza mogła doprowadzić wyłącznie do oceny, iż postanowienie z dnia 20 kwietnia 2015r. wydane w sprawie XI Ns 631/15 było prawidłowe. Obligowało to do oddalenia skargi. Dlatego też na podstawie wskazanych przepisów prawa orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim sentencji zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. , uznając, że brak podstaw do odejścia od generalnej reguły orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI