XI KWS 45/00

Trybunał Konstytucyjny2001-06-04
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnykasacjawykroczenieKodeks postępowania karnegopaństwo prawasprawiedliwy proces

Trybunał Konstytucyjny odmówił dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej niezgodności przepisu ograniczającego możliwość wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia z Konstytucją.

Julian T. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując przepis ograniczający możliwość wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia, który uniemożliwił rozpoznanie jego kasacji złożonej po wejściu w życie nowelizacji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu i zasady państwa prawa. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji, a prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym.

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Juliana T. w związku z odmową rozpoznania jego kasacji przez Sąd Najwyższy. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie utrzymującego w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń, które uznało skarżącego winnym wykroczenia drogowego. Sąd Najwyższy powołał się na art. 4 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego, który ograniczał możliwość rozpoznania kasacji w sprawach o wykroczenia do tych złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Skarżący złożył kasację po tym terminie, co skutkowało jej pozostawieniem bez rozpoznania. Julian T. zarzucił, że zakwestionowany przepis narusza art. 2 (zasada państwa prawa) i art. 45 ust. 1 (prawo do sprawiedliwego procesu) Konstytucji RP, wskazując na zbyt krótki termin na złożenie kasacji po doręczeniu wyroku. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że nie zostały spełnione warunki formalne do jej merytorycznego rozpoznania. Trybunał podkreślił, że skarżący miał możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy, a prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Ponadto, zasada państwa prawa ma charakter gwarancyjny i nie stanowi źródła podmiotowych praw konstytucyjnych. W związku z tym, Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zostały spełnione warunki do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji, a prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Zasada państwa prawa ma charakter gwarancyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Julian T.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

Dz.U. Nr 62, poz. 717 art. 4

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy

Przepis ten ograniczył możliwość rozpoznania kasacji w sprawach o wykroczenie do tych złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej (przed 1 września 2000 r.).

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej - wykazanie naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych przez indywidualne rozstrzygnięcie organu władzy publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie warunków formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji. Prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi źródła podmiotowych praw konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Art. 4 ustawy nowelizującej k.p.k. narusza art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zbyt krótki termin na złożenie kasacji po doręczeniu wyroku narusza prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Obywatel powinien mieć pewność prawną co do skutków swoich działań.

Godne uwagi sformułowania

nie zostały spełnione warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP nie można wyprowadzić konstytucyjnego uprawnienia do rozpoznania każdej sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi zaś źródła praw konstytucyjnych o charakterze podmiotowym

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków formalnych skargi konstytucyjnej oraz zakresu praw konstytucyjnych w kontekście środków odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nowelizacją przepisów o kasacji w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości i pewności prawa, choć rozstrzygnięcie opiera się na przesłankach formalnych.

Czy prawo do kasacji jest prawem konstytucyjnym? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
235 POSTANOWIENIE z dnia 4 czerwca 2001 r. Sygn. Ts 55/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Juliana T. w sprawie zgodności: art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a : odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Juliana T. wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 maja 2001 r. zarzucono, iż art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z 21 lipca 2000 r. (sygn. akt XI Kws 45/00) utrzymano w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie uznające skarżącego winnym wykroczenia drogowego. Postanowieniem z dnia 15 marca 2001 r. (sygn. akt IV KKN 10/2001) Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację skarżącego od tego wyroku, uznając, iż po znowelizowaniu treści art. 523 kpk nie przysługuje ona w sprawach o wykroczenia. Sąd Najwyższy powołał się przy tym na treść art. 4 zakwestionowanej ustawy, zgodnie z którym możliwość rozpoznania kasacji w sprawie o wykroczenie zachowana została w przypadku kasacji złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, tj. przed 1 września 2000 r. Ponieważ skarżący złożył kasację 13 września 2000 r. jego kasacja nie mogła zostać rozpoznana. Zdaniem skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Ponadto sprzeczne jest z zasadą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP określającym Rzeczpospolitą Polską jako demokratyczne państwo prawa urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący wskazał, iż z uwagi na doręczenie mu wyroku Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem 21 sierpnia 2000 r. faktycznie miał jedynie 10 dni na złożenie kasacji co narusza prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Skarżący podkreślił, iż w praworządnym państwie obywatel powinien być w stanie przewidzieć prawne rezultaty działań i zachowań, a także móc się do nich rozsądnie przygotować. Powinien zatem dysponować pewnością, iż jego działania podejmowane pod rządami obowiązującego prawa i wszelkie związane z nimi następstwa będą także i później uznane przez porządek prawny. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie, iż indywidualne rozstrzygnięcie organu władzy publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego narusza przysługujące skarżącemu prawa lub wolności konstytucyjne. W skardze będącej przedmiotem rozpoznania wstępnego, skarżący powołał się na naruszenie prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, wywiedzionego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przekonanie to wszakże nie jest zasadne, skoro sam stwierdza w skardze konstytucyjnej, iż kwestię zarzutu popełnienia przez niego wykroczenia drogowego badał Sąd Rejonowy w Częstochowie wydając wyrok z 21 lipca 2000 r. Skarżący nie został więc pozbawiony prawa do rozpoznania swojej sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Z treści art. 45 ust. 1 nie można natomiast wyprowadzić konstytucyjnego uprawnienia do rozpoznania każdej sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez postanowienie Sądu Najwyższego art. 2 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi zaś źródła praw konstytucyjnych o charakterze podmiotowym. W tym stanie rzeczy uznając, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI