XI KWS 45/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej niezgodności przepisu ograniczającego możliwość wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia z Konstytucją.
Julian T. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując przepis ograniczający możliwość wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia, który uniemożliwił rozpoznanie jego kasacji złożonej po wejściu w życie nowelizacji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu i zasady państwa prawa. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji, a prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym.
Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Juliana T. w związku z odmową rozpoznania jego kasacji przez Sąd Najwyższy. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie utrzymującego w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń, które uznało skarżącego winnym wykroczenia drogowego. Sąd Najwyższy powołał się na art. 4 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego, który ograniczał możliwość rozpoznania kasacji w sprawach o wykroczenia do tych złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Skarżący złożył kasację po tym terminie, co skutkowało jej pozostawieniem bez rozpoznania. Julian T. zarzucił, że zakwestionowany przepis narusza art. 2 (zasada państwa prawa) i art. 45 ust. 1 (prawo do sprawiedliwego procesu) Konstytucji RP, wskazując na zbyt krótki termin na złożenie kasacji po doręczeniu wyroku. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że nie zostały spełnione warunki formalne do jej merytorycznego rozpoznania. Trybunał podkreślił, że skarżący miał możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy, a prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Ponadto, zasada państwa prawa ma charakter gwarancyjny i nie stanowi źródła podmiotowych praw konstytucyjnych. W związku z tym, Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie zostały spełnione warunki do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji, a prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Zasada państwa prawa ma charakter gwarancyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Julian T. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (5)
Główne
Dz.U. Nr 62, poz. 717 art. 4
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy
Przepis ten ograniczył możliwość rozpoznania kasacji w sprawach o wykroczenie do tych złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej (przed 1 września 2000 r.).
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.k. art. 523
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej - wykazanie naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych przez indywidualne rozstrzygnięcie organu władzy publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie warunków formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący nie został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd niższej instancji. Prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi źródła podmiotowych praw konstytucyjnych.
Odrzucone argumenty
Art. 4 ustawy nowelizującej k.p.k. narusza art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zbyt krótki termin na złożenie kasacji po doręczeniu wyroku narusza prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Obywatel powinien mieć pewność prawną co do skutków swoich działań.
Godne uwagi sformułowania
nie zostały spełnione warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP nie można wyprowadzić konstytucyjnego uprawnienia do rozpoznania każdej sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi zaś źródła praw konstytucyjnych o charakterze podmiotowym
Skład orzekający
Jerzy Ciemniewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków formalnych skargi konstytucyjnej oraz zakresu praw konstytucyjnych w kontekście środków odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nowelizacją przepisów o kasacji w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości i pewności prawa, choć rozstrzygnięcie opiera się na przesłankach formalnych.
“Czy prawo do kasacji jest prawem konstytucyjnym? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony235 POSTANOWIENIE z dnia 4 czerwca 2001 r. Sygn. Ts 55/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Juliana T. w sprawie zgodności: art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a : odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Juliana T. wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 maja 2001 r. zarzucono, iż art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z 21 lipca 2000 r. (sygn. akt XI Kws 45/00) utrzymano w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie uznające skarżącego winnym wykroczenia drogowego. Postanowieniem z dnia 15 marca 2001 r. (sygn. akt IV KKN 10/2001) Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację skarżącego od tego wyroku, uznając, iż po znowelizowaniu treści art. 523 kpk nie przysługuje ona w sprawach o wykroczenia. Sąd Najwyższy powołał się przy tym na treść art. 4 zakwestionowanej ustawy, zgodnie z którym możliwość rozpoznania kasacji w sprawie o wykroczenie zachowana została w przypadku kasacji złożonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, tj. przed 1 września 2000 r. Ponieważ skarżący złożył kasację 13 września 2000 r. jego kasacja nie mogła zostać rozpoznana. Zdaniem skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Ponadto sprzeczne jest z zasadą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP określającym Rzeczpospolitą Polską jako demokratyczne państwo prawa urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący wskazał, iż z uwagi na doręczenie mu wyroku Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem 21 sierpnia 2000 r. faktycznie miał jedynie 10 dni na złożenie kasacji co narusza prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Skarżący podkreślił, iż w praworządnym państwie obywatel powinien być w stanie przewidzieć prawne rezultaty działań i zachowań, a także móc się do nich rozsądnie przygotować. Powinien zatem dysponować pewnością, iż jego działania podejmowane pod rządami obowiązującego prawa i wszelkie związane z nimi następstwa będą także i później uznane przez porządek prawny. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie, iż indywidualne rozstrzygnięcie organu władzy publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego narusza przysługujące skarżącemu prawa lub wolności konstytucyjne. W skardze będącej przedmiotem rozpoznania wstępnego, skarżący powołał się na naruszenie prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, wywiedzionego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przekonanie to wszakże nie jest zasadne, skoro sam stwierdza w skardze konstytucyjnej, iż kwestię zarzutu popełnienia przez niego wykroczenia drogowego badał Sąd Rejonowy w Częstochowie wydając wyrok z 21 lipca 2000 r. Skarżący nie został więc pozbawiony prawa do rozpoznania swojej sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Z treści art. 45 ust. 1 nie można natomiast wyprowadzić konstytucyjnego uprawnienia do rozpoznania każdej sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez postanowienie Sądu Najwyższego art. 2 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zasada państwa prawnego ma charakter gwarancyjny, nie stanowi zaś źródła praw konstytucyjnych o charakterze podmiotowym. W tym stanie rzeczy uznając, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI