XI KP 1419/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący konstytucyjny Marek W. wniósł skargę na zgodność art. 330 § 2 w zw. z art. 55 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego (k.p.k.) z przepisami Konstytucji, w tym z prawem do zaskarżania orzeczeń (art. 78 Konstytucji) i prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Skarżący zarzucił, że wskazane przepisy k.p.k. wyłączają prawo pokrzywdzonego do złożenia zażalenia na ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa, wydane po uchyleniu przez sąd pierwszego postanowienia. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, przypomniał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem postępowania jest badanie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Wskazał, że Konstytucja nie formułuje prawa do spowodowania wszczęcia postępowania karnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 78 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, Trybunał powołał się na wyrok z 2 kwietnia 2001 r. (SK 10/00), w którym uznał art. 55 § 1 i art. 330 § 2 zdanie trzecie k.p.k. za zgodne z tymi przepisami Konstytucji. Podkreślono, że subsydiarny akt oskarżenia jest przełamaniem monopolu oskarżyciela publicznego, a kontrola sądowa nad zakończeniem postępowania przygotowawczego jest zapewniona. Trybunał stwierdził zbędność merytorycznego rozpoznania tych zarzutów. Ponadto, Trybunał uznał za nieadekwatne zarzuty naruszenia art. 31 ust. 3 (zasada proporcjonalności) i art. 2 Konstytucji, wskazując, że nie mogą one stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej. Zarzut naruszenia art. 5 Konstytucji również został uznany za niedopuszczalny, gdyż dotyczył powinności państwa, a nie praw jednostki. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.k. dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia i prawa pokrzywdzonego do zaskarżenia postanowień prokuratora, a także zasady dopuszczalności skargi konstytucyjnej.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma charakter ogólny i wiążący.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy art. 330 § 2 w zw. z art. 55 § 1 k.p.k., w zakresie w jakim wyłączają prawo pokrzywdzonego do złożenia zażalenia na ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa wydane po uchyleniu przez sąd pierwszego postanowienia, naruszają Konstytucję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym subsydiarny akt oskarżenia jest przełamaniem monopolu oskarżyciela publicznego, a prawo do zaskarżenia orzeczeń ma swoje ustawowe wyjątki, które ustawodawca może określić. Kontrola sądowa nad zakończeniem postępowania przygotowawczego jest zapewniona.
Czy przepisy art. 330 § 2 w zw. z art. 55 § 1 k.p.k. naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i prawo do zaskarżania orzeczeń (art. 78 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na wyrok z 2 kwietnia 2001 r. (SK 10/00), w którym stwierdzono zgodność tych przepisów z art. 45, art. 77, art. 78 i art. 176 Konstytucji. Podkreślono, że ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu wyjątków od zasady zaskarżalności orzeczeń.
Czy przepisy art. 330 § 2 w zw. z art. 55 § 1 k.p.k. naruszają zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) i zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji)?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są nieadekwatne.
Uzasadnienie
Zasada proporcjonalności (art. 31 ust. 3) i zasada państwa prawnego (art. 2) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej, chyba że skarżący doprecyzuje, w zakresie jakiego prawa lub wolności konstytucyjnej zasady te doznały uszczerbku.
Czy przepisy art. 330 § 2 w zw. z art. 55 § 1 k.p.k. naruszają art. 5 Konstytucji poprzez brak kontroli instancyjnej nad działaniem prokuratora?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest niedopuszczalny.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące powinności i obowiązków państwa, niestatuujące praw i wolności jednostki, nie mogą stanowić wzorców skargi konstytucyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek W. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 330 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, przewidywał możliwość wniesienia przez pokrzywdzonego subsydiarnego aktu oskarżenia po ponownym umorzeniu śledztwa przez prokuratora.
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten określa warunki i termin wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia śledztwa.
k.p.k. art. 17 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia śledztwa.
k.p.k. art. 306 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnienie pokrzywdzonego do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu śledztwa.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw przez skarżącego.
ustawa o TK art. 32 § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.p.k. dotyczące subsydiarnego aktu oskarżenia były już przedmiotem kontroli TK i uznane za zgodne z Konstytucją. • Konstytucja nie formułuje prawa do spowodowania wszczęcia postępowania karnego. • Ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu wyjątków od zasady zaskarżalności orzeczeń. • Zasady ustrojowe (art. 2, art. 31 ust. 3) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej. • Przepisy dotyczące obowiązków państwa nie mogą być wzorcami skargi konstytucyjnej.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone przepisy k.p.k. naruszają prawo pokrzywdzonego do zaskarżenia ponownego postanowienia o umorzeniu śledztwa. • Zaskarżone przepisy naruszają prawo do sądu i prawo do zaskarżania orzeczeń. • Zaskarżone przepisy naruszają zasadę proporcjonalności i zasadę państwa prawnego. • Zaskarżone przepisy naruszają art. 5 Konstytucji poprzez brak kontroli instancyjnej nad działaniem prokuratora. • Zaskarżone przepisy są niejasne i naruszają standardy rzetelnej legislacji.
Godne uwagi sformułowania
Konstytucja nie formułuje prawa podmiotowego do spowodowania wszczęcia postępowania karnego przeciwko innej osobie. • subsydiarny akt oskarżenia jest przełamaniem monopolu oskarżyciela publicznego • ustawodawcy przysługuje swoboda w zakresie ukształtowania wyjątków od zasady wyrażonej w art. 78 zdanie pierwsze Konstytucji. • nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej • nie mogą stanowić wzorców skargi konstytucyjnej
Skład orzekający
Ewa Łętowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia i prawa pokrzywdzonego do zaskarżenia postanowień prokuratora, a także zasady dopuszczalności skargi konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma charakter ogólny i wiążący.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – praw pokrzywdzonego i możliwości zaskarżania decyzji prokuratora. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z wcześniejszym orzecznictwem, pokazuje złożoność procedur i interpretacji przepisów.
“Czy pokrzywdzony zawsze może zaskarżyć decyzję prokuratora? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.