XI Ka 627/20

Sygn. akt XI Ka 627/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2020 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Mariusz Jaroszyński Protokolant Agnieszka Furdel, Katarzyna Wójcik przy udziale prokuratora Gizeli Gruszczyńskiej po rozpoznaniu w dniach 15 października 2020 roku, 19 listopada 2020 roku sprawy M. D. s. S. i M. z domu P. ur. (...) w Z. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i in. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 24 lipca 2020 roku sygn. akt IX K 130/20 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę M. D. przekazuje Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt XI Ka 627/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 24 lipca 2020 r. - sygn. akt IX K 130/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. nie dotyczy 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. nie dotyczy 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu nie dotyczy 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu nie dotyczy STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, iż dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności nie są wystarczające do uznania oskarżonego M. D. winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, jakkolwiek prawidłowa analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalonych na jego podstawie okoliczności przedmiotowych i podmiotowych prowadzi nieodparcie do przeciwnego wniosku. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Materiał dowodowy ujawniony na rozprawie głównej nie był kompletny. W konsekwencji w postępowaniu jurysdykcyjnym nie nastąpiło wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w efekcie czego ostateczne rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w zakresie uniewinnienia oskarżonego M. D. od zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu jest przedwczesne. Powyższe stanowisko Sądu odwoławczego zostanie omówione w części uzasadnienia wskazującej na powody uchylenia wyroku Sądu I instancji. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Rozstrzygnięcie o uniewinnieniu M. D. od zarzucanego mu czynu nie jest w chwili obecnej zasadne. Konieczne jest kontynuowanie postępowania dowodowego, celem ustalenia prawdy materialnej, by bez żadnych wątpliwości poczynić ustalenia w zakresie ewentualnej winy oskarżonego M. D. . OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. nie dotyczy Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności nie dotyczy ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy nie dotyczy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy nie dotyczy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany nie dotyczy Zwięźle o powodach zmiany nie dotyczy 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. nie dotyczy ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia nie dotyczy 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie podnieść należy, że wywiedziona przez prokuratora apelacja okazała się o tyle zasadna, że inicjując kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku ujawniła konieczność jego uchylenia. W ocenie Sądu odwoławczego Sąd Rejonowy nie zgromadził w sprawie kompletnego materiału dowodowego, tym samym dokonana przez tenże Sąd ocena dowodów nosi znamiona dowolności, zaś poczynione ustalenia faktyczne mają status wadliwych. Niezbędne jest więc przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Na przedpolu analizy poświęconej powodom rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego wypada zacząć od zakwestionowania - prowadzącego do uniewinnienia M. D. od zarzuconego mu czynu - przekonania Sądu I instancji, iż "nie ma żadnych dowodów wskazujących na to, że oskarżony wiedział, że zawiera umowę z inną osobą niż pokrzywdzona". Niestety przekonanie Sądu meriti poprzedzone zostało zbyt powierzchowną analizą materiału dowodowego, a szereg okoliczności je podważa. Pierwszą z nich, a związaną z brakiem dołączenia kserokopii dowodu osobistego M. G. do umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, trafnie wskazał i uargumentował prokurator w uzasadnieniu apelacji (k. 212, str. 4). Dodać jedynie wypada, iż w wykazie załączników do umowy wyszczególniono dowód osobisty (k. 85), lecz jego kopia nie znajduje się w nadesłanej dokumentacji. Kolejną, również zasadnie podniesioną przez prokuratora okolicznością jest brak należytej weryfikacji podczas sporządzania umowy wizerunku osoby zawierającej umowę z fotografią znajdującą się w dowodzie osobistym. Jednocześnie wskazać należy, iż argument Sądu Rejonowego o możliwości posłużenia się fałszywym dowodem osobistym (tzw. kolekcjonerskim) nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Zresztą w takiej sytuacji nic nie stało na przeszkodzie dołączeniu do umowy jego kserokopii. Przytoczone okoliczności nie wskazują bynajmniej, iż oskarżony nie wiedział o nieprawdziwej tożsamości osoby zawierającej umowę. Wręcz przeciwnie, świadczą na jego niekorzyść. W dalszej kolejności, Sąd odwoławczy pragnie zwrócić uwagę na dokument znajdujący się na k. 57 akt sprawy. Jest to jeden z załączników do pozwu jaki otrzymała M. G. z Sądu Rejonowego w Puławach, którego oryginał nie został nadesłany wraz z dokumentacją znajdującą się na k. 79-91 akt sprawy. Podpis widniejący pod tym dokumentem (k. 57v.) jest już na pierwszy rzut oka sporządzony odmiennym charakterem pisma niż podpisy znajdujące sią na pozostałych dokumentach, choć w tym celu konieczne jest wywołanie opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego. Odmienna jest również data jego sporządzenia: 28-07-2016 od dat sporządzenia pozostałych dokumentów: 19-07-2016. Okoliczność ta również świadczy o co najmniej nieprawidłowej weryfikacji przez oskarżonego tożsamości osoby zawierającej umowę i poddaje w wątpliwość rzetelność sporządzenia przez oskarżonego ww. dokumentu. Suma powyższych argumentów, w połączeniu z okolicznościami wynikającymi z akt sprawy III K 472/19 Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie, w tym wejściem przez oskarżonego w posiadanie zdjęć dowodu osobistego innej osoby oraz rozbieżnymi jego wyjaśnieniami w zakresie sytuacji materialnej w porównaniu do wyjaśnień złożonych w toku niniejszego postępowania odwoławczego, utwierdza w przekonaniu, iż dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne nie są wolne od błędu. W celu uniknięcia powyższego uchybienia w toku ponownego rozpoznania sprawy, konieczne jest wyczerpanie dostępnej inicjatywy dowodowej wiążącej się z potrzebą przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia nie dotyczy 5.3.1.4.1. nie dotyczy ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia nie dotyczy 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe od początku w całości. W szczególności Sąd przesłucha oskarżonego M. D. , oczywiście o ile nie skorzysta on z przysługującego mu prawa do odmowy złożenia wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, prawidłowo stosując art. 389 k.p.k. Przesłuchiwanie świadka M. G. nie jest niezbędne, a jej zeznania mogą zostać jedynie ujawnione – art. 442 § 2 k.p.k. Sąd I instancji ponownie zażąda od (...) . dokumentacji związanej z przedmiotową sprawą, ze szczególnym uwzględnieniem kserokopii dowodu osobistego M. G. oraz oryginału dokumentu z k. 57. Co do zasady uzyskanie oryginału tego dokumentu pozwoliłoby na wywołanie opinii z zakresu pisma ręcznego, celem weryfikacji czy podpis złożył oskarżony, osoba która podpisała pozostałe dokumenty, czy może inna. Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż dysponentem oryginału dokumentu może być Sąd Rejonowy w Puławach, który wydał nakaz zapłaty, względnie powód w tej sprawie. Wartym analizy winien być również wątek aktywacji pomiędzy 19-07-2016 a 28-07-2016 (oraz w późniejszym okresie, co może również zaowocować ustaleniem kto obecnie je posiada) przedmiotowych aparatów telefonicznych, albowiem otwarte pozostaje pytanie w jaki sposób oskarżony skontaktował się z osobą posługującą się danymi M. G. , by ta po podpisaniu umów w dniu 19-07-2016 przyszła ponownie do salonu i podpisała "oświadczenie zgód" w dniu 28-07-2016. W tym celu warto także zweryfikować podany w umowach telefon kontaktowy oraz adres. W zależności od zebranego materiału Sąd orzekający przeprowadzi pozostałe dowody, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego i ewentualnie inne dowody z urzędu lub na wniosek stron, których potrzeba wyłoni się w toku postępowania. Tak zgromadzony materiał dowodowy podda wnikliwej analizie. Oceny wszystkich dowodów dokona zgodnie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w granicach określonych w art. 7 k.p.k. oraz respektując zasady wynikające z art. 4 k.p.k. Na tej podstawie prawidłowo ustali stan faktyczny, który podda właściwej ocenie prawnej. W razie potrzeby Sąd Rejonowy swoje stanowisko uzasadni, zgodnie z wymogami art. 424 § 1 k.p.k. 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności nie dotyczy Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności brak rozstrzygnięcia - wyrok nie kończy postępowania - art. 626 § 1 k.p.k. PODPIS Mariusz Jaroszyński 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana