XI Ka 559/19

Sygn. akt XI Ka 559/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska Protokolant Wioleta Zawadzka po rozpoznaniu dnia 30 lipca 2019 roku sprawy A. B. (1) s. A. i H. z domu I. , urodzonego (...) w P. , A. B. (2) s. A. i S. z domu O. , urodzonego (...) w B. obwinionych z art. 124 § 1 kw i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 marca 2019 roku sygn. akt II W 254/18 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec A. B. (2) w ten sposób, że: 1) uniewinnia go od dokonania czynu z art. 51 § 1 kw; 2) w miejsce słowa „wykroczenia” przyjmuje „wykroczenie”; 3) z podstawy wymiaru kary eliminuje art. 9 § 2 kw; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od obwinionych na rzecz Skarbu Państwa za postępowanie odwoławcze po 30 (trzydzieści) zł opłaty i po 50 (pięćdziesiąt) zł zryczałtowanych wydatków. XI Ka 559/19 UZASADNIENIE A. B. (1) został obwiniony o to, że w dniu 7 października 2017 roku o godzinie 14:40 na posesji M. H. w miejscowości D. (...) , gminie D. powiecie (...) , województwa (...) , umyślnie dokonał zniszczenia pięciu sztuk drzew gatunku brzoza poprzez ścięcie ich piłą motorową, wartości 1,72 złotych na szkodę M. H. , to jest o popełnienie czynu z art. 124 § 1 k.w. A. B. (2) został obwiniony o to, że: 1. w dniu 7 października 2017 roku o godzinie 14:40 na posesji M. H. w miejscowości D. (...) , gminie D. powiatu (...) , województwa (...) , wszczął awanturę, w trakcie której używając słów wulgarnych powszechnie uznanych za obelżywe, uderzał i szarpał za ubranie M. H. i E. H. , to jest o popełnienie czynu z art. 51 § 1 k.w., 2. w miejscu i czasie jak wyżej umyślnie dokonał uszkodzenia drzewa gatunku świerk, poprzez podcięcie go piłą motorową, wartości 62,88 złotych na szkodę M. H. , to jest o czyn z art. 124 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 5 marca 2019 roku uznał A. B. (1) za winnego tego, że w dniu 7 października 2017 roku o godzinie 14:40 na posesji M. H. w miejscowości D. (...) , gminie D. powiatu (...) , województwa (...) , umyślnie dokonał zniszczenia pięciu sztuk drzew gatunku brzoza o wartości 1,72 złotych, poprzez ścięcie ich piłą motorową, na szkodę M. H. , to jest popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 124 § 1 k.w. i za popełnione wykroczenie na podstawie art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 złotych. Również A. B. (2) uznał za winnego tego, że w dniu 7 października 2017 roku o godzinie 14:40 na posesji M. H. w miejscowości D. (...) , gminie D. powiatu (...) , województwa (...) , wszczął awanturę, podczas której krzykiem z użyciem słów wulgarnych i innym, wybrykiem polegającym na uderzaniu, przytrzymywaniu i szarpaniu za ubranie M. H. i E. H. , zakłócił im spokój, to jest popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 51 § 1 k.w. oraz tego, że w dniu 7 października 2017 roku o godzinie 14:40 na posesji M. H. w miejscowości D. (...) , gminie D. powiatu (...) , województwa (...) , umyślnie dokonał uszkodzenia drzewa gatunku świerk o wartości 62,88 złotych, poprzez podcięcie go piłą motorową na szkodę M. H. , to jest popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 124 § 1 k.w. i za popełnione wykroczenia na podstawie art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu łącznie karę grzywny w wysokości 200 złotych. Nadto, zasądził na rzecz Skarbu Państwa od obu obwinionych kwoty po 120 złotych, tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania i kwoty po 30 złotych, tytułem opłaty. Powyższy wyrok zaskarżył w całości obrońca obwinionych, zarzucając: I. obrazę przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 51 § 1 k.w., polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że zachowanie A. B. (2) wyczerpało znamiona wykroczenia w postaci naruszenia spokoju i porządku publicznego, w sytuacji kiedy z opisu czynu wynika, że nie było ono nakierowane na zakłócenie spokoju publicznego i nie miało charakteru publicznego, a co najwyżej naruszało dobra skonkretyzowanych w przypisanym czynie osób, b) art. 124 § 1 k.w., polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że zachowanie A. B. (2) wyczerpało znamiona tego wykroczenia, podczas gdy z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, że zamierzał on wyciąć drzewo, a nie je uszkodzić; II. obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest: a) art. 4 i 7 k.p.k. , w zw. z art. 8 k.p.w. , art. 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. , przez nienależyte rozważenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wyjaśnień obwinionych i w konsekwencji niedostrzeżenie, lub pominięcie istotnej ich treści dla kształtowania ustaleń faktycznych w sprawie, w zakresie przypisanych obwinionym czynów oraz naruszenie zasady obiektywizmu w ocenie tych dowodów, przez dokonanie jej przez pryzmat zeznań pokrzywdzonych oraz postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w innej sprawie, co prowadzi do wniosku, że ocena dowodów będąca podstawą poczynionych ustaleń faktycznych, narusza zasady oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. ) i zasadę obiektywizmu ( art. 4 k.p.k. ), tym samym nie sposób zaaprobować ustaleń faktycznych, stanowiących kwintesencję tak przeprowadzonej oceny dowodów, b) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. , art. 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. , poprzez nienależyte rozważenie treści dowodów z zeznań pokrzywdzonych M. H. i E. H. , zaniechanie wyjaśnienia okoliczności związanych z wiarygodnością wyżej wymienionych osób, w zakresie przedstawiania prawdziwych okoliczności faktycznych, niezestawienie tych depozycji z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w konsekwencji niedostrzeżenie ich wewnętrznej sprzeczności, nielogiczności i sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, którym nadano z góry przymiot wiarygodności i uczyniono z nich przesłankę oceny innych dowodów zgromadzonych w sprawie, wyłączne na tej podstawie, iż elementem spójnym tych zeznań są kategoryczne twierdzenia, że obwinieni znajdowali się na działce pokrzywdzonej – co stanowi rażące naruszenie kryteriów oceny dowodów, c) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. , art. 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. przez pobieżną i mało wnikliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ze źródeł osobowych, w postaci zeznań świadków: K. W. , J. M. , B. W. oraz dowodu z opinii biegłej K. Ł. , przeprowadzoną bez należytego rozważenia treści tych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do niezasadnego uznania, iż wskazują one na wiarygodność zeznań pokrzywdzonych, d) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. , art. 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.k. , przez wybiórczą, mało wnikliwą ocenę dowodów, a także poczynienie ustaleń sprzecznych z treścią dowodów zgromadzonych w sprawie, które uznano w całości za wiarygodne, w tym: dokumentacji fotograficznej (k. 7 - 12, 39 – 45), protokołu oględzin (k. 13 – 13v, 52 – 52v), umowy pożyczki (k. 121) oraz wyroku nakazowego w sprawie I Nc 544/18 (k. 122), a w konsekwencji dokonanie błędnej interpretacji treści tych dowodów, podczas gdy w pełni korelują one z wyjaśnieniami obwinionego w zakresie opisu zdarzenia z dnia 7 października 2017 roku oraz przebiegu konfliktu między nim, a pokrzywdzonym, e) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. , art. 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. , przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, poprzez pominięcie w zakresie ustaleń faktu, że w momencie zdarzenia obecny był na swojej posesji J. H. , zaniechanie wyjaśnienia jego roli w zdarzeniach w kontekście relacji obwinionych, a także zaniechania wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w drodze uniemożliwienia stronom wypowiedzenia się w istotnych dla postępowania kwestiach, czym naruszono także prawo obwinionych do obrony, f) art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. w zw. z art. 39 § 2 k.p.w. , poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o zaliczenie w poczet materiału dowodowego dokumentacji fotograficznej przedstawiającej pomiar średnicy pnia świerka, podczas gdy pozwoliłaby ona na poczynienie ustaleń co do rzeczywistej średnicy drzewa, a tym samym wartości szkody, g) art. 170 § 1 pkt 2 k.p.w. w zw. z art. 39 § 2 k.p.w. , poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z przedłożonej przez obwinionego A. B. (1) fotografii, podczas gdy dowód ten zmierzał do oceny innego dowodu – zeznań E. H. , h) art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 39 § 2 k.p.w. , poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w piśmie obrońcy z dnia 12 lutego 2019 roku w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia, protokołów przesłuchań M. H. i E. H. oraz z uzupełniających zeznań M. H. i E. H. , podczas gdy dowody te zmierzały do oceny dowodów z pomówienia pokrzywdzonych oraz wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy ich depozycjami odnośnie przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem procedowania. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i o uniewinnienie obwinionych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy obwinionych zasługuje na częściowe uwzględnienie, a mianowicie w zakresie, w jakim kwestionuje on przypisanie A. B. (2) realizacji znamion wykroczenia z art. 51 § 1 k.w. W związku z tym Sąd Okręgowy dokonał stosownej zmiany zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy wskazując w pisemnych motywach przedmiotowego rozstrzygnięcia, że przedmiotem ochrony objętej w powołanym powyżej przepisie jest spokój i porządek publiczny uznał, że zachowanie obwinionego sprowadzające się do wszczęcia awantury, podczas której krzykiem z użyciem słów wulgarnych i innym wybrykiem polegającym na uderzaniu, przytrzymywaniu i szarpaniu za ubranie M. H. i E. H. , zakłócił im spokój - wyczerpało dyspozycję owego wykroczenia. Należy wskazać, iż w znaczeniu prawnym, a w szczególności w ujęciu normatywnym przyjętym przez ustawodawcę w omawianym przepisie - wybryk – to zachowanie się, jakiego wśród konkretnych okoliczności czasu, miejsca i otoczenia, ze względu na przyjęte zwyczajowo normy ludzkiego współżycia, nie należało się spodziewać, a które to wywołuje powszechnie negatywne oceny społeczne i uczucie odrazy, gniewu, czy oburzenia. Charakteryzuje go ostra sprzeczność z powszechnie akceptowanymi normami zachowania się. (patrz: wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 2 grudnia 1992 roku, III KRN 189/92). Analiza stanu faktycznego ustalonego w sprawie pod kątem zakłócenia spoczynku nocnego byłaby bezzasadna, mając na względzie czas zdarzenia objętego zarzutem. Rozważając więc pozostałe przesłanki wymienione w art. 51 § 1 k.w. należy stwierdzić, że zakłócenie porządku publicznego to wywołanie stanu, który w danym miejscu, czasie i okolicznościach, zgodnie z przyjętymi zasadami oraz obowiązującymi przepisami, uważa się za nienormalny i który odczuwany jest w obiektywnym odbiorze jako utrudnienie, lub wręcz uniemożliwienie powszechnie akceptowanego sposobu zachowania się w miejscach dostępnych dla bliżej nieokreślonej liczby osób. Zakłócenie spokoju publicznego, to z kolei naruszenie równowagi psychicznej, powodujące negatywne przeżycia nieoznaczonych osób, powstające z bezpośredniego oddziaływania na organy zmysłów. Natomiast co do zgorszenia, to osoba zgorszona powinna być osobą postronną i pomimo, że wystarczy jeżeli negatywna reakcja wystąpiła u jednej osoby, to Sąd zobowiązany jest ustalić, że w takiej samej sytuacji mogły znaleźć się i inne osoby, co byłoby dowodem na wywołanie zgorszenia w miejscu publicznym. Mając więc na względzie powyższe rozważania, dla realizacji znamion wykroczenia z art. 51 § 1 k.w. istotne jest, by skutek zachowania określonego mianem - krzyku, hałasu, alarmu lub wybryku dotknął osoby znajdujące się w miejscu publicznym, a więc takim, w którym wymienione działania mogły dotrzeć, to jest być spostrzeżone, czy usłyszane przez większą liczbę nieoznaczonych osób oraz w sposób poważny, czy wręcz rażący naruszył normy zachowania się. Sąd pierwszej instancji ustalił, że w przedmiotowym zdarzeniu mającym miejsce na posesji M. H. , poza obwinionymi, uczestniczyły jedynie dwie pokrzywdzone. Nie stwierdził natomiast obecności innych osób, które mogłyby widzieć, czy słyszeć całe zajście. Przypisanie A. B. (2) w tej sytuacji zakłócania spokoju, czy porządku publicznego jest nieuprawnione. Ponadto w świetle uwag poczynionych wcześniej oczywistym jest, że zajście pomiędzy sąsiadami, nawet jeśli przybrało większe natężenie spowodowane emocjami, nie może być utożsamiane z wybrykiem, cechującym się oderwaniem od konkretnej przyczyny i nie podlegającym penalizacji z odpowiednich przepisów Kodeksu karnego . Należy więc stwierdzić, że działanie obwinionego nie spowodowało skutków, których zaistnienie należy do ustawowego zespołu znamion omawianego wykroczenia. W tym stanie rzeczy A. B. (2) należało uniewinnić od jego dokonania. W żadnej mierze nie zasługuje natomiast na akceptację argumentacja skarżącego kwestionująca trafność pozostałej części wyroku, to jest uznania obwinionych za winnych wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. Sąd Okręgowy nie odniesie się jednakże szczegółowo do zarzutów apelacji w tym przedmiocie, bowiem apelujący nie wnioskował o pisemne motywy rozstrzygnięcia. Konsekwencją uniewinnienia A. B. (2) od dokonania czynu z art. 51 § 1 k.w., były dalsze zmiany poczynione przez Sąd odwoławczy w stosunku do tego z obwinionych, polegające na przyjęciu słowa „wykroczenie”, w miejsce – „wykroczenia” oraz na wyeliminowaniu z podstawy wymiaru kary art. 9 § 2 k.w. Natomiast w pozostałej części Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Z tych względów Sąd odwoławczy na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art.109 § 2 k.p.w. orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków za postępowanie odwoławcze nastąpiło na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w. oraz art. 8 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz.U. 1983.49.223 z późn. zm.) i § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2001.118.1269 z późn. zm.). Dorota Dobrzańska