XI Ka 534/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok skazujący za naruszenie praw pracowniczych, kwalifikując czyn jako wykroczenie zamiast przestępstwa i obniżając karę grzywny.
Oskarżony został pierwotnie skazany za złośliwe i uporczywe naruszanie praw pracowniczych, w tym za zwłokę w wydaniu świadectwa pracy i wypłacie wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację, uznał, że brakowało znamion złośliwości i uporczywości, a czyn kwalifikuje się jako wykroczenie. Zmieniono opis czynu, wyeliminowano stwierdzenia o złośliwości i uporczywości, a karę grzywny obniżono z 80 stawek dziennych do 3000 zł.
Sąd Okręgowy w Lublinie rozpoznał apelację oskarżonego T. P., który został skazany przez Sąd Rejonowy za naruszenie praw pracowniczych z art. 218 § 1a k.k. Oskarżony zarzucał m.in. dowolną ocenę dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał apelację za częściowo zasadną, stwierdzając, że czyn oskarżonego, choć naruszał prawa pracownicze, nie zawierał znamion złośliwości i uporczywości, co wykluczało kwalifikację z art. 218 § 1a k.k. Zamiast tego, czyn został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 282 § 1 i 2 k.p. Sąd zmienił zaskarżony wyrok, przyjmując, że wysłanie świadectwa pracy nastąpiło 11 lutego 2013 roku, wyeliminował z opisu czynu stwierdzenia o złośliwości i uporczywości, a następnie wymierzył karę grzywny w wysokości 3000 złotych. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie stanowi przestępstwa z art. 218 § 1a k.k., lecz wykroczenie z art. 282 § 1 i 2 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak było znamion złośliwości i uporczywości, które są konieczne do przypisania przestępstwa. Działania podjęte przez oskarżonego (wysłanie świadectwa pracy, naliczenie wynagrodzenia) przed kontrolą PIP oraz fakt, że były one motywowane chęcią rozliczenia pracownika, a nie czystą złośliwością, wykluczyły kwalifikację przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| G. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/pracownik |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 218 § § 1a
Kodeks karny
k.p. art. 282 § § 1 i 2
Kodeks wykroczeń
Sąd Okręgowy zakwalifikował czyn jako wykroczenie z tego przepisu po wyeliminowaniu znamion przestępstwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 10
k.p.c. art. 627
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak znamion złośliwości i uporczywości w naruszeniu praw pracowniczych. Czyn powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy (w zakresie sprawstwa i winy) nie zostały w pełni uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
brakowało dwóch przesłanek warunkujących realizację znamion występku przewidzianego w art. 218 § 1a k.k., w postaci złośliwości i uporczywości stanowiło jedynie wykroczenie z art. 282 § 1 i 2 k.p. cel wymuszenia na byłym pracowniku końcowego rozliczenia finansowego, choć nie wyklucza bezprawności zachowania oskarżonego, naruszającego prawa pracownika, to jednak nie pozwala na przyjęcie złośliwości podjętych działań.
Skład orzekający
Arkadiusz Śmiech
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Daniluk
sędzia
Ewa Bogusz-Patyra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa naruszenia praw pracowniczych (art. 218 § 1a k.k.) i odróżnienie go od wykroczenia (art. 282 k.p.), zwłaszcza w kontekście braku złośliwości i uporczywości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działania pracodawcy były motywowane chęcią rozliczenia pracownika, a nie czystą złośliwością. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne rozróżnienie między przestępstwem a wykroczeniem, nawet w sprawach dotyczących praw pracowniczych. Pokazuje też, jak apelacja może zmienić kwalifikację czynu i wysokość kary.
“Czy zwłoka z wydaniem świadectwa pracy to przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XI Ka 534/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSO Arkadiusz Śmiech (spr.) Sędziowie SO Elżbieta Daniluk SO Ewa Bogusz- Patyra Protokolant Małgorzata Dubiel przy udziale Prokuratora Ewy Stelmach po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku sprawy T. P. oskarżonego z art. 218 § 1a k.k. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 12 lutego 2014 roku sygn. akt II K 649/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. przyjmuje, że wysłanie pocztą świadectwa pracy nastąpiło w dniu 11 lutego 2013 roku; 2. z opisu czynu przypisanego eliminuje stwierdzenie o złośliwości i uporczywości; 3. czyn kwalifikuje z art. 282 § 1 i 2 k.p. za który na podstawie art. 282 § 1 k.p. wymierza 3000 (trzy tysiące) złotych grzywny; 4. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 300 (trzysta) złotych opłaty za obie instancje; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym. XI Ka 534/14 UZASADNIENIE T. P. oskarżony został o to, że w okresie od 29.12.2012 r. do 19.03.2013 roku w U. gm. R. , pow. (...) woj. (...) , jako właściciel firmy (...) w (...) wykonując czynności z zakresu prawa pracy złośliwie i uporczywie naruszał prawa pracownicze wynikające ze stosunku pracy kierowcy G. K. poprzez: - nie wydanie niezwłocznie od dnia 22.12.2012 roku świadectwa pracy i wysłanie go pocztą w dniu 11.03.2012 roku, - nie naliczenie wynagrodzenia za pracę w grudniu 2012 roku, na liście płac za miesiąc grudzień 2012 roku, dopiero w liście płac za miesiąc styczeń 2013 roku wpisując je w pozycji „wyrównanie wynagrodzenie II” sporządzonej w dniu 8.02.2013 roku, - ponadto pomimo naliczenia wynagrodzenia z jednomiesięcznym opóźnieniem nie wypłacił należnej części wynagrodzenia tj. 888,16 zł, potrącając jej w całości, i pomimo wydania nakazu wypłaty należnej kwoty, opatrzonego klauzulą natychmiastowego wykonania, dokonał tego dopiero w dniu 19.03.2013 roku, tj. o czyn z art. 218 § 1a k.k. Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 roku oskarżonego T. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 218 § 1 a k.k. i za ten czyn na podstawie art. 218 § 1a k.k. skazał go na karę grzywny w wysokości 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 40 (czterdzieści) złotych; zasądził od T. P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wydatków postępowania oraz kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem opłaty. Od wyroku tego apelację złożył oskarżony. Zaskarżając rozstrzygnięcie w całości zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie: a. art.7, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonego T. P. w zakresie w jakim Sąd odmówił im wiary, a które są konsekwentne, stanowcze i znajdują pełne oparcie w zeznaniach świadków: T. W. i Z. P. , a zatem powinny w całości zostać uznane za wiarygodny dowód w sprawie; w konsekwencji obrazy ww. przepisu postępowania zarzucił także: b. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że to oskarżony jest osobą, która wykonuje czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w firmie (...) w (...) i to on działając umyślnie w zamiarze bezpośrednim złośliwie i uporczywie naruszał prawa pracownicze wynikające ze stosunku pracy kierowcy G. K. (szczegółowo opisane w sentencji wyroku), podczas gdy z wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadka T. W. , jak również świadka Z. P. jednoznacznie wynika, że T. P. nie miał świadomości, że w firmie wystąpiły nieprawidłowości w wydaniu świadectwa pracy pracownikowi G. K. , jak i że nie naliczono mu wynagrodzenia za pracę w grudniu 2012 roku na liście płac za miesiąc grudzień 2012 roku, a dopiero w liście płac za miesiąc styczeń 2013 roku; c. art. 4, 7, 366 § 1, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka D. P. , która zeznając w toku postępowania przygotowawczego (k. 36-37) starała się umniejszyć swoją rolę, zrzucając odpowiedzialność za niedopełnienie swoich obowiązków na pracodawcę T. P. , mimo iż zgodnie z wyjaśnieniami oskarżonego, jak również zeznaniami ww. świadka, to pani D. P. zajmuje się w firmie (...) sprawami kadrowymi i to na niej spoczywają obowiązki w zakresie sporządzenia i doręczenia świadectwa pracy, jak również naliczania wynagrodzenia za pracę pracownikom, co nie zostało jednak dostatecznie wyjaśnione przez Sąd mimo obiektywnych możliwości; d. art. 7, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu, z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że oskarżony złośliwie i uporczywie naruszył prawa pracownicze wynikające ze stosunku pracy kierowcy G. K. poprzez nie wypłacenie należnej części wynagrodzenia, tj. 888,16 zł, potrącając je w całości i pomimo wydania nakazu wypłaty należnej kwoty, opatrzonego klauzulą natychmiastowego wykonania, dokonał tego dopiero w dniu 19.03.2013 r. podczas gdy z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, kiedy przedmiotowy nakaz zapłaty został doręczony oskarżonemu i kiedy mógł się z nim zapoznać i go wykonać; e. art. 4, 7, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka G. K. , który twierdził, iż oskarżony odmówił mu wypłaty wynagrodzenia za prace z uwagi na kolizję, w której uczestniczył pokrzywdzony, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (z wyjaśnień oskarżonego, jak również zeznań pozostałych świadków, a nawet dowodów z dokumentów) nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce, a ponadto całkowite pominięcie tej części zeznań pokrzywdzonego, które potwierdzają fakt, że pokrzywdzony nie zdał karty tachografu do odczytania, przez co nie było możliwości naliczenie wynagrodzenia za pracę G. K. w grudniu 2012 roku na liście płac za miesiąc grudzień 2012 r. Podnosząc powyższe wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; ewentualnie - przyjęciu, że czyn, którego dopuścił się oskarżony stanowi wykroczenie z art. 282 § 1 k.p. ; albo - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje; apelacja okazała się być częściowo zasadna jedynie w zakresie, w którym skarżący domaga się przyjęcia, że czyn jakiego dopuścił się oskarżony stanowi wykroczenie z art. 282 k.p. Wbrew twierdzeniom apelującego Sąd Rejonowy przy rozpoznaniu sprawy nie dopuścił się obrazy wskazanych w apelacji przepisów postępowania, natomiast popełnił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na uznaniu złośliwości i uporczywości w naruszeniu praw pracowniczych G. K. , co skutkowało wadliwą oceną prawną zachowania oskarżonego. Swoje przekonanie o uznaniu sprawstwa T. P. w zakresie zarzuconego mu czynu Sąd pierwszej instancji prawidłowo wysnuł ze zgromadzonego materiału dowodowego. Przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy w dniach 12 i 13 lutego 2013 r. kontrola w zakładzie pracy T. P. wykazała nieprawidłowości, które stały się podstawą postawionego mu zarzutu naruszenia praw pracowniczych G. K. . W ocenie Sądu odwoławczego owo naruszenie praw pracowniczych było ewidentne, ale nie zawierało w sobie dwóch przesłanek warunkujących realizację znamion występku przewidzianego w art. 218 § 1a k.k. , w postaci złośliwości i uporczywości , a tym samym stanowiło jedynie wykroczenie z art. 282 § 1 i 2 k.p. G. K. zakończył świadczenie pracy na rzecz zakładu pracy oskarżonego w dniu 22 grudnia 2012 r. Do tego czasu jednak nie rozliczył się z pobranej wcześniej na wyjazd zaliczki oraz spowodował kolizję drogową prowadzonym przez siebie samochodem firmy. Oskarżony chcąc wymusić na kończącym pracę G. K. końcowe rozliczenie finansowe posunął się do bezprawnych działań w postaci wstrzymania wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę i nie wydania świadectwa pracy byłemu już pracownikowi. Na przełomie stycznia i lutego G. K. zawiadomił PIP o bezprawnym wstrzymaniu mu wypłaty wynagrodzenia za pracę. W dniu 7 lutego 2013 r. Okręgowy Inspektorat Pracy zawiadomił zakład pracy, że w dniach 12 i 13 lutego przeprowadzona zostanie kontrola w związku z zawiadomieniem G. K. . W efekcie tego powiadomienia jeszcze przed rozpoczęciem kontroli, na polecenie oskarżonego wysłano byłemu pracownikowi świadectwo pracy i naliczono mu wynagrodzenie za pracę, z potrąceniem nie rozliczonej zaliczki. W wyniku kontroli Inspektor Pracy zakwestionował zasadność owego potrącenia i wydał nakaz wypłaty byłemu pracownikowi części należnego mu wynagrodzenia w kwocie 888, 16 zł z klauzulą natychmiastowej wykonalności. Nakaz ten został wykonany 19 marca 2013 r. Cel wymuszenia na byłym pracowniku końcowego rozliczenia finansowego, choć nie wyklucza bezprawności zachowania oskarżonego, naruszającego prawa pracownika, to jednak nie pozwala na przyjęcie złośliwości podjętych działań. Wyeliminowanie natomiast nieprawidłowości naruszających prawa byłego pracownika G. K. w postaci naliczenia wynagrodzenia i wysłania mu pocztą świadectwa pracy jeszcze przed rozpoczęciem kontroli Inspektora Pracy, bezpośrednio po uzyskaniu informacji o tym, że kontrola zostanie przeprowadzona wyklucza potraktowanie zachowania oskarżonego jako uporczywego . W tym stanie rzeczy należało czyn przypisany oskarżonemu zakwalifikować jako wykroczenie z art. 282 § 1 i 2 k.p. Sąd Okręgowy za tak przypisane wykroczenie wymierzył oskarżonemu karę 3.000 zł grzywny, uznając, że tak określona dolegliwość orzeczenia, z jednej strony będzie adekwatna do wagi popełnionego czynu, jego szkodliwości społecznej i nie będzie przekraczała stopnia winy oskarżonego, z drugiej strony uwzględni możliwości płatnicze sprawcy. Tym samym, że orzeczona kara spełni swoje cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W związku z mylnie wskazaną datą wysyłki świadectwa pracy zaskarżony wyrok wymagał również stosownej korekty w tym zakresie. Mając na uwadze zaprezentowaną motywację, nie dostrzegając uchybień z art. art. 439 i 440 k.p.k. , które należałoby uwzględnić z urzędu, Sąd odwoławczy na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych za drugą instancję uzasadniają przepisy art. 10 ustawy o opłatach w sprawach karnych oraz art. 627 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI