XI GNc 1973/25

Sąd GospodarczyR.2025-10-15
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniainny
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela I bisumowa stronwłaściwość sąduprawo międzynarodowe prywatnesąd gospodarczypostanowienie o odrzuceniu pozwumiejsce wykonania zobowiązania

Sąd odrzucił pozew o nakaz zapłaty z powodu braku jurysdykcji krajowej, wskazując na wyłączną właściwość sądu łotewskiego zgodnie z umową stron i przepisami UE.

Powódka R. S. Polska sp. z o.o. wniosła o nakaz zapłaty przeciwko łotewskiej spółce. Jako podstawę jurysdykcji wskazała umowę stron. Sąd odrzucił pozew, stwierdzając brak jurysdykcji krajowej. Analiza umowy i Rozporządzenia Bruksela I bis wykazała, że spór powinien być rozstrzygnięty przez sąd właściwy dla siedziby inwestora na Łotwie, zgodnie z postanowieniami umowy i miejscem wykonania zobowiązania.

Powódka R. S. Polska sp. z o.o. złożyła pozew o wydanie nakazu zapłaty przeciwko łotewskiej spółce (...) w R., powołując się na umowę stron jako podstawę jurysdykcji krajowej. Sąd, badając sprawę z urzędu, stwierdził brak jurysdykcji krajowej i odrzucił pozew. Sąd odwołał się do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis). Zgodnie z art. 25 ust. 1 tego rozporządzenia, jurysdykcja sądu państwa członkowskiego jest wyłączna, jeśli strony tak uzgodniły, chyba że umowa jest nieważna. W analizowanej umowie dostawy (§10) strony postanowiły, że wszelkie spory będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby inwestora, czyli na Łotwie. Sąd uznał, że roszczenie powódki o zapłatę wynagrodzenia za dostarczone konstrukcje wynika bezpośrednio z umowy, a zatem wyłączną właściwość ma sąd łotewski. Sąd odrzucił argumentację powódki opartej na pierwszym zdaniu §10 umowy, dotyczącym spraw nieuregulowanych, wskazując, że spór o zapłatę jest sprawą uregulowaną. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, który wskazuje na miejsce wykonania zobowiązania jako podstawę jurysdykcji w sprawach umownych, a w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych jest to miejsce ich dostarczenia. Ponieważ dostawa miała nastąpić na Łotwie, polski sąd nie posiada jurysdykcji. Sąd odrzucił pozew na podstawie art. 1099 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polski sąd nie posiada jurysdykcji krajowej.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił pozew z powodu braku jurysdykcji krajowej, opierając się na art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Bruksela I bis oraz postanowieniach umowy stron (§10), które wyłączają właściwość polskich sądów na rzecz sądu łotewskiego. Dodatkowo, sąd wskazał na art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym miejscem wykonania zobowiązania (dostawy) jest Łotwa, co również wyklucza jurysdykcję sądu polskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie pozwu

Strony

NazwaTypRola
R. S. Polska spóła akcyjnaspółkapowódka
(...) w R. (Łotwa)spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 1099

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Jeżeli strony uzgodniły, że sąd lub sądy państwa członkowskiego powinny rozstrzygać spór, to sąd lub sądy tego państwa mają jurysdykcję, chyba że umowa jest nieważna. Tak określona jurysdykcja jest wyłączna, o ile strony nie uzgodniły inaczej.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 7 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Osoba może być pozwana w innym państwie członkowskim w sprawach dotyczących umowy przed sądy miejsca wykonania danego zobowiązania. Dla sprzedaży rzeczy ruchomych jest to miejsce, w którym rzeczy te zgodnie z umową zostały albo miały zostać dostarczone.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1104 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1105 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa członkowskiego.

k.c.

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście umowy stron.

Kodeks budowlany

Wspomniany w kontekście umowy stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa stron wyłącza jurysdykcję sądów polskich na rzecz sądu łotewskiego. Miejsce wykonania zobowiązania (dostawa) znajduje się na Łotwie. Roszczenie o zapłatę wynika z umowy i podlega klauzuli jurysdykcyjnej.

Odrzucone argumenty

Polski sąd jest właściwy na podstawie §10 zdanie pierwsze umowy (sprawy nieuregulowane).

Godne uwagi sformułowania

„Wszelkie sprawy nieuregulowane w niniejszej umowie podlegają jurysdykcji sądów polskich w tym przepisom polskiego kodeksu budowlanego i cywilnego. Wszelkie ewentualne spory wynikające z niniejszej umowy, będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby inwestora [tj. (...) w R. – przypis tut. sądu]” „spór wynika z niniejszej umowy” „miejsce wykonania danego zobowiązania jest w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych - miejsce w państwie członkowskim, w którym rzeczy te zgodnie z umową zostały albo miały zostać dostarczone”

Skład orzekający

Kalina Gomuła

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul jurysdykcyjnych w umowach międzynarodowych, stosowanie Rozporządzenia Bruksela I bis, określenie miejsca wykonania zobowiązania w umowach dostawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania umowy i stanu faktycznego; orzeczenie sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne znaczenie klauzul jurysdykcyjnych w umowach międzynarodowych i złożoność prawa prywatnego międzynarodowego w kontekście UE.

Umowa z Łotwą? Polski sąd nie dla tej sprawy – klauzula jurysdykcyjna decyduje!

Dane finansowe

WPS: 725 850 EUR

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI GNc 1973/25 S. , dnia 15 października 2025r. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 września 2025 r. R. S. Polska spóła akcyjna w R. wniosła przeciwko (...) w R. (Łotwa) o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Jako uzasadnienie właściwości miejscowej tutejszego Sądu, powódka wskazała siedzibę sądu zgodnie wybranego przez strony. Sąd zważył co następuje: W ocenie Sądu pozew podlegał odrzuceniu z uwagi na brak jurysdykcji krajowej, co sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy, zgodnie z art. 1099 k.p.c. Badając jurysdykcję krajową mieć trzeba na uwadze przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych z dnia 12 grudnia 2012 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 351, str. 1). W niniejszej sprawie powód powoływał się na umowę stron dotyczącą jurysdykcji. Zgodnie z artykułem 25 ust. 1 powołanego rozporządzenia jeżeli strony niezależnie od ich miejsca zamieszkania uzgodniły, że sąd lub sądy państwa członkowskiego powinny rozstrzygać spór już wynikły albo spór przyszły mogący wyniknąć z określonego stosunku prawnego, to sąd lub sądy tego państwa mają jurysdykcję, chyba że umowa ta jest nieważna pod względem materialnym, na mocy prawa danego państwa członkowskiego. Tak określona jurysdykcja jest jurysdykcją wyłączną, o ile strony nie uzgodniły inaczej. Jak wynika z §10 umowy dostawy wolnostojących konstrukcji podporowych łączącej strony, na który powołuje się powódka, „Wszelkie sprawy nieuregulowane w niniejszej umowie podlegają jurysdykcji sądów polskich w tym przepisom polskiego kodeksu budowlanego i cywilnego. Wszelkie ewentualne spory wynikające z niniejszej umowy, będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby inwestora [tj. (...) w R. – przypis tut. sądu]”. Mając na uwadze, iż powódka dochodzi zapłaty kwoty stanowiącej wynagrodzenie za dostarczone na terenie Łotwy konstrukcje, a kwestia wynagrodzenia i warunków jego płatności uregulowana jest § 4 umowy, to stwierdzić należy, że „spór wynika z niniejszej umowy”, a tym samym zgodnie z §10 zdanie drugie umowy wyłącznie właściwym do jej rozstrzygania jest sąd siedziby inwestora (w R. na Łotwie). T. . sąd gospodarczy nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy w oparciu o §10 zdanie pierwsze umowy, jako że roszczenie objęte pozwem nie dotyczy „sprawy nieuregulowanej w niniejszej umowie”, to jest sporu pozaumownego, np. deliktu etc. Ponadto, mając na uwadze należytą staranność w obrocie gospodarczym, zawierając kontrakt na łączną kwotę wynagrodzenia w wysokości 725 850 EURO, nie sposób przyjąć, aby określenie umownej jurysdykcji w zakresie sądu siedziby inwestora miało charakter oczywistej omyłki, zwłaszcza kierując się chęcią zabezpieczenia interesów każdej ze stron. Odstępstwo od tego w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia w stanowisku powódki, która miałaby się wykazać niedbałością, zawierając umowę na tak znaczną kwotę wynagrodzenia. Na marginesie skoro miejsce dostawy oznaczono na terenie Łotwy, to wybór sądu siedziby inwestora (łotewskiego) do rozpoznania sporów wynikłych z umowy dostawy nie jawi się jako nieracjonalny czy wbrew woli stron umowy, skoro zagwarantowane są minimalne unijne standardy sprawiedliwości innego Unijnego Sądu. Ponadto tut. sąd gospodarczy nie ma jurysdykcji na podstawie innych przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych z dnia 12 grudnia 2012 r. Jak stanowi art. 4 niniejszego rozporządzenia, z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa członkowskiego. Zasadą jest więc w tej sprawie jurysdykcja sądu łotewskiego. Natomiast na mocy art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego może być pozwana w innym państwie członkowskim, w sprawach dotyczących umowy - przed sądy miejsca wykonania danego zobowiązania (a), przy czym dla celów niniejszego przepisu - i o ile nie uzgodniono inaczej - miejscem wykonania danego zobowiązania jest w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych - miejsce w państwie członkowskim, w którym rzeczy te zgodnie z umową zostały albo miały zostać dostarczone, w przypadku świadczenia usług - miejsce w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone (b). Jeżeli lit. b) nie ma zastosowania, stosuje się lit. a). W przypadku umowy dostawy przyjąć należy, że miejscem wykonania umowy, a więc spełnienia świadczenia charakterystycznego dla dostawy, jest miejsce dostarczenia wytworzonego towaru. Wskazane rozporządzenie wskazuje wprost na miejsce, gdzie rzecz miała być dostarczona. Skoro dostawa zamówionej przez inwestora konstrukcji nastąpić miała na placu budowy zlokalizowanym pod adresem w Łotwie (§ 2 umowy), to sąd polski nie ma jurysdykcji w tej sprawie. Zgodnie z art. 1099 k.p.c. w razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek, z zastrzeżeniem art. 1104 § 2 lub art. 1105 § 6 . Wobec czego orzeczono jak na wstępie. SSR Kalina Gomuła ZARZĄDZENIE (...) (...) (...) 3. (...) (...) (...) 4. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI