X GC 312/22

Sygn. akt X GC 312/22 1. 2.WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2023 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, X Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Radosław Ochał po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa V. S. przeciwko (...) spółce akcyjnej w S. 3.o zapłatę I. Zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej w S. na rzecz powoda V. S. kwotę 2.827,45 (dwa tysiące osiemset dwadzieścia siedem 45/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w stosunku rocznym od dnia 16 listopada 2021 r. do dnia zapłaty. II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. III. Zasądza od (...) spółki akcyjnej w S. na rzecz powoda V. S. kwotę 1.870,46 (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt 46/100) złotych tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powód V. S. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) spółki akcyjnej w S. kwoty 1.600 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 16 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9 września 2021 r. uległ uszkodzeniu stanowiący jego własność pojazd m-ki B. (...) . Sprawca szkody posiadał polisę od odpowiedzialności cywilnej w pozwanej spółce. Koszty naprawy uszkodzonego pojazdu wyniosły 3.851,27 zł. Po częściowym zaspokojeniu powódki do zapłaty pozostała kwota 2.562,17 zł tytułem kosztów naprawy oraz 400 zł tytułem kosztów sporządzenia opinii przez niezależnego rzeczoznawcę. Nie mniej jednak powód z tytułu odszkodowania za koszty naprawy pojazdu domagał się tylko 1.200 zł. Pozostała część zgłoszonego roszczenia obejmowała koszty sporządzenia opinii. W dniu 18 lutego 2022 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (X GNc 260/22). Nakaz ów został w całości zaskarżony przez pozwaną, która w sprzeciwie wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W kolejnym piśmie procesowym przyznała, że jako ubezpieczyciel sprawcy ponosi odpowiedzialność za szkodę, i że w ramach odszkodowania wypłaciła powodowi kwotę 1.289,10 zł. Podstawę wyliczeń stanowił kosztorys. Przy czym przyjęto w nim preferencyjne stawki za roboczogodzinę ustalone na podstawie wynegocjowanych cen, stosowanych przez warsztaty naprawcze współpracujące z pozwaną. Zastosowano także ustalony między pozwaną i tymi warsztatami rabat na ceny części zamiennych (25%), rabat od całości kosztów naprawy (8%) oraz rabat na ceny materiału lakierniczego. Powód nie skorzystał formy bezgotówkowego przeprowadzenia naprawy. Tym samym nie dochował obowiązku współpracy przy wykonaniu zobowiązania i powiększył rozmiar szkody. Nie wykazał też, by uszkodzony pojazd został naprawiony. Jeżeli naprawy dokonano, to bezprzedmiotowym jest dochodzenie odszkodowania na podstawie hipotetycznych kosztów wyliczanych metodą kosztorysową. Pismem złożonym w dniu 2 grudnia 2022 r. powód rozszerzył powództwo w zakresie odszkodowania obejmującego naprawę pojazdu do kwoty 2.827,45 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 listopada 2021 r. do dnia zapłaty. Powołując się na opinię biegłego sądowego wskazał, że koszty naprawy pojazdu byłyby wyższe w stosunku do pierwotnie wyliczone. Pozwana podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 9 września 2021 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzony został samochód marki B. (...) o nr rej. (...) stanowiący własność powoda. Sprawca zdarzenia legitymował się umową ubezpieczenia OC zawartą z pozwaną. Okoliczności bezsporne Powód w dniu 6 października 2021 r. zgłosił szkodę, a pozwana zarejestrowała ją pod sygnaturą CA21/78809/01. W wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwana uznała swoją odpowiedzialność co do zasady. Sporządziła kalkulację naprawy i na jej podstawie przyznała w dniu 14 października 2021 r. odszkodowanie w kwocie 1.289,10 zł brutto. Poinformowała powoda przy tym o możliwości naprawy jego pojazdu w warsztacie naprawczym z nią współpracującym. Zastrzegła, że w przypadku naprawy poza jej siecią partnerską koszty naprawy pojazdu zostaną pomniejszone o: - rabat 8% od całości kosztów naprawy dla samochodów osobowych i ciężarowych o masie całkowitej do 3,5 tony z wyłączeniem zabudów specjalistycznych - rabat 3% od części zamiennych dla samochodów osobowych i ciężarowych o masie całkowitej do 3,5 tony z wyłączeniem zabudów specjalistycznych. Powódka nie zgadzając się z taką wyceną zleciła P. O. sporządzenie prywatnego kosztorysu mającego na celu ustalenie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu. Ten w dniu 20 października 2021 r. sporządził kosztorys, w którym wskazał, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wyniósłby 3.851,27 zł. Koszt sporządzenia kosztorysu wyniósł 400 zł. Powołując się na kosztorys P. O. powód zażądał od pozwanej dopłaty do przyznanego odszkodowania. Nie skłoniło to jednak pozwanej do uczynienia zadość temu żądaniu. Dowód: - kalkulacja k. 7-14 - kosztorys k. 15-17 - faktura Vat k. 18 - pismo z 27.10.21 r. k. 19-22 - pismo z 25.11.21 r. k. 23-25 - raport szkody k. 69-71 - decyzja k. 92 W dniu 1 czerwca 2021 r. S. Ś. i M. T. , jako przedstawiciele (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wskazali, iż w ramach podjętej współpracy z pozwaną w oparciu o sieć napraw pojazdów oferują usługę naprawy pojazdów w wariancie eco dla likwidacji szkód komunikacyjnych z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego zgodnie ze sporządzonym przez E. Hestię kosztorysem. Organizacja naprawy następuje po kontakcie poszkodowanego i przekazaniu przez niego zainteresowania naprawą pojazdu zgodnie z kosztorysem E. Hestii. Spółka w wariancie eco oferuje naprawę na podstawie kosztorysu E. Hestii, zgodnie z zalecaną przez producenta pojazdu technologią naprawy, w dowolnym warsztacie z sieci napraw pojazdów, z uwzględnieniem: - stawki roboczogodziny prac blacharskich i lakierniczych na poziomie 54,50 zł netto, - rabatu na części zamienne kategorii O,Q,P w wysokości 25% od ceny detalicznej, - rabatu na materiały lakiernicze w wysokości 50 % od ceny detalicznej, - dodatkowego rabatu 8% od całości kosztów naprawy, zapewniając Klientowi odpłatnie dodatkowe usługi tj. pojazd zastępczy, holowanie. Dowód: - pismo z 01.06.21 r. k. 76 Koszt naprawy uszkodzonego pojazdu z wykorzystaniem nowych części oryginalnych opatrzonych logo producenta oraz lokalnych średnich stawek rynkowych wynosiłby 4.116,55 zł. Dla uszkodzonego pojazdu i ustalonego zakresu naprawy, w okresie powstania szkody nie były dostępne u dostawców alternatywnych, części zamienne, których jakość określono jako (...) . Alternatywne części zamienne, których jakość określono jako P , (...) , (...) charakteryzują się gorszą jakością wykonania oraz trwałością. Wykonane są bez dbałości o szczegóły dotyczące kształtu, wymiarów, zabezpieczenia antykorozyjnego, rozmieszczenia otworów technologicznych czy zabezpieczenia krawędzi. Naprawa pojazdu z uwzględnieniem takich części nie przywróci go do stanu sprzed szkody. Dowód: - opinia biegłego k. 86-95 Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w sprawie ustalony został w oparciu o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony. Ich walor dowodowy nie był kwestionowany przez strony. Także Sąd nie dopatrzył się okoliczności podważających ich wartość dowodową. Podstawę ustaleń stanowiła także opinia biegłego, do której Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Nieprzydatnymi okazały się dane zawarte na dysku cd przedłożonym przez pozwaną, albowiem nie podała ona kodu zabezpieczającego pliki przed otwarciem. W niniejszym postępowaniu powód domagał się odszkodowania związanego z uszkodzeniem pojazdu m-ki B. , a precyzyjniej – przywróceniem pojazdu do stanu sprzed szkody oraz kosztami kosztorysu rzeczoznawcy P. O. . Podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). W myśl art. 4 tej ustawy, ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. Natomiast w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 ustawy). Zgodnie z treścią art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Z kolei zgodnie z treścią art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela – co też w niniejszej sprawie strona powodowa uczyniła. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych – o których mowa w art. 436 § 2 k.c. – czyli na zasadzie winy (415 k.c. ). Powyższe ustalenie implikuje odpowiedzialność pozwanej jako ubezpieczyciela bezpośredniego sprawcy szkody. Odnosząc się do zakresu odszkodowania - przy ubezpieczeniu OC - należy mieć na względzie ogólne reguły kodeksu cywilnego , w szczególności treść art. 361 k.c. Reguły te nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania, w granicach adekwatnego związku przyczynowego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01). Zgodnie z zasadą kompensacji odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości. W rozpoznawanej sprawie pozwana nie kwestionowała, że sprawcą szkody była osoba, która była ubezpieczona z tytułu odpowiedzialności cywilnej u pozwanej, a sama szkoda ma charakter częściowy. Zakwestionowała natomiast koszt naprawy uszkodzonego pojazdu oraz samą zasadność sporządzenia prywatnej wyceny kosztów naprawy. Nawiązując do twierdzeń stron Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem dopuszczalne jest stosowanie nowych części przy naprawie samochodów używanych. Odszkodowanie obejmuje bowiem niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu ustalone według cen występujących na lokalnym rynku, które to ceny zazwyczaj będą cenami autoryzowanych warsztatów obsługi pojazdów i cen nowych oryginalnych części (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03). Co więcej Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 1980 r. w sprawie o sygnaturze III CRN 223/80 wskazał, że przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W konsekwencji powyższe wydatki obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1972 r. II CR 425/72, OSNC 1973/6/11). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się również, że odszkodowanie należne w ramach ubezpieczenia obejmuje wszystkie koszty przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. A o przywróceniu pojazdu do stanu poprzedniego można zaś mówić jedynie wówczas, gdy stan pojazdu po naprawie, pod każdym względem (stan techniczny, zdolność użytkowa, części składowe, trwałość, wygląd estetyczny itp.) odpowiada stanowi tego pojazdu sprzed wypadku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 listopada 1992 r. I ACr 410/92). W rezultacie przywrócenia do stanu poprzedniego pojazd winien bowiem odzyskać takie same walory użytkowe i estetyczne, jakie miał przed wyrządzeniem szkody. W tym stanie rzeczy uznać należy, że powodowi, co do zasady – wbrew stanowisku pozwanej – przysługuje prawo do wykonania naprawy przy pomocy części nowych i oryginalnych (chyba, że ich zastosowanie spowoduje wzbogacenie poszkodowanego). Mając jednak na uwadze zarzuty do zasadności powództwa zgłaszane przez pozwaną, Sad stwierdził, że miarodajna weryfikacja stanowisk stron dotyczących celowości zastosowania części oryginalnych mogła nastąpić jedynie przy pomocy biegłego sądowego i w tym celu dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej. W złożonej opinii biegły sadowy ustalił, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wynosił 4.116,55 zł przy zastosowaniu części nowych oryginalnych z logo producenta. Dla uszkodzonego pojazdu i ustalonego zakresu naprawy, w okresie powstania szkody nie były dostępne u dostawców alternatywnych, części zamienne, których jakość określono jako (...) . Alternatywne części zamienne, których jakość określono jako P , (...) , (...) charakteryzują się gorszą jakością wykonania oraz trwałością. Wykonane są bez dbałości o szczegóły dotyczące kształtu, wymiarów, zabezpieczenia antykorozyjnego, rozmieszczenia otworów technologicznych czy zabezpieczenia krawędzi. Naprawa pojazdu z uwzględnieniem takich części nie przywróci go do stanu sprzed szkody. Sąd uznał, że przedłożona przez biegłego opinia nie budziła zastrzeżeń co sposobu jej sporządzenia i treści sformułowanych w nich wniosków. Biegły wykonując opinię oparł się na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób precyzyjny uzasadnił jej treść, a przedstawione przez niego wnioski zostały powiązane z opisanym w opinii procesem rozumowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że biegły wykonał zleconą mu pracę zgodnie z zakreśloną tezą dowodową i uznał złożoną opinię za w pełni przekonującą, a tym samym mogącą stanowić podstawę ustaleń w sprawie, tym bardziej, że pod jej adresem nie zostały skierowane żadne zarzuty. Strona pozwana zgłosiła zastrzeżenia do opinii. Jednakże żadnych uwag do opinii tam nie zawarła, a ograniczyła się wyłącznie do sformułowania nowych pytań do biegłego. Opierały się one na założeniu, iż poszkodowany ma obowiązek dokonywania naprawy pojazdu w ramach sieci warsztatów partnerskich. Odnosząc się do tego założenia należy wskazać, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że powód był zobowiązany do skorzystania z oferty pozwanej, ponieważ pozwana w istocie nie wykazała, że była w stanie zorganizować proces naprawy, a więc że współpracowała z odpowiednio wyposażonymi warsztatami. Po wtóre, kwota, za jaką pozwana chciała przeprowadzić naprawę we współpracującymi z nią warsztacie była rażąco zaniżona względem rzeczywistych kosztów takiej naprawy, wynikających z opinii biegłego, co mogło w ocenie Sądu budzić poważne wątpliwości powoda co do jakości takiej proponowanej naprawy, a w konsekwencji zniechęcić go do skorzystania z takiej oferty. Naturalnym jest, że z uwagi na zawarcie umowy o współpracy naprawa w sieciach partnerskich będzie tańsza, niż naprawa przeprowadzona w niezależnym warsztacie, jednakże kwoty te powinny pozostawać w odpowiedniej proporcji – tymczasem w niniejszej sprawie odszkodowanie wyliczone przez ubezpieczyciela było znacznie niższe, niż rzeczywisty koszt naprawy. Wreszcie, powód może dokonać wyboru warsztatu naprawczego wedle własnych kryteriów, jako że w zakresie powypadkowych napraw samochodu może współpracować z określonym serwisem, co do którego ma zaufanie. W tym stanie rzeczy zarzut pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie, a wysokość odszkodowania należało ustalić w oparciu o koszty naprawy w niezależnym serwisie naprawczym. Skutkowało to uwzględnieniem roszczenia w zakresie kosztów naprawy pojazdu m-ki B. do wysokości wskazanej przez biegłego, po uwzględnieniu dotychczas wypłaconego odszkodowania. Sąd uznał natomiast, że roszczenie powoda w części, w jakiej dotyczyło zwrotu kosztów poniesionych przez niego w związku z koniecznością sporządzenia prywatnego kosztorysu, nie zasługiwało na uwzględnienie. Rozstrzygając w tym przedmiocie Sąd miał na uwadze to, że wobec stanowiska pozwanej wyrażonego w toku postępowania likwidacyjnego, jeszcze przed sporządzeniem prywatnej opinii, strona powodowa musiała zdawać sobie sprawę, że w przypadku zainicjowania postępowania sądowego, koniecznym będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, stąd nie było potrzeby uprzedniego zasięgania opinii prywatnej, zwłaszcza, że i tak nie wskazano w niej prawidłowej kwoty kosztów naprawy. W związku z tym Sąd uznał, że powstałe z tego tytułu koszty nie były objęte obowiązkiem rekompensaty – podobnie jak i żądane od nich odsetki ustawowe za opóźnienie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powództwo jest uzasadnione co do kwoty 2.827,45 zł (4.116,55 zł – 1.289,10 zł), a w pozostałym zakresie podlega oddaleniu. Dał temu wyraz w pkt I i II wyroku. O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, przy uwzględnieniu art. 14 ust 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . W III pkt zawarto rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Jego podstawę stanowił art. 100 zd. 1 k.p.c. stanowiący, iż w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione albo stosunkowo rozdzielone. Na koszty powoda składały się opłata od pozwu, wynagrodzenie pełnomocnika oraz zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego (łącznie 2.149,95 zł). Wobec uwzględnienia powództwa w 87%, pozwana obowiązana jest zwrócić na rzecz powódce kwotę 1.870,46 zł.