XI GC 389/17

Sygn. akt XI GC 389/17 UZASADNIENIE Dnia 20 września 2016 r. W. W. wniosła pozew przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę kwoty 2541,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami od wskazanych kwot oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka W. W. wskazała, iż dnia 30 października 2015 r. w Kancelarii Notarialnej prowadzonej przez powódkę została sporządzona w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży rep A nr 1929/2015, której stroną kupująca była spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. reprezentowana przez członków zarządu. Strony ustaliły zgodnie wynagrodzenie notariusza za sporządzenie umowy obciążające kupującą spółkę w kwocie 3447,69 zł. Z tytułu sporządzonej czynności notarialnej W. W. wystawiła na rzecz spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. fakturę VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2015 r. na kwotę 3447,69 zł brutto z 3 dniowym terminem płatności. Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. mimo uchybienia terminu płatności uiściła jedynie część należności wynikającej z wystawionej faktury w kwocie 1000 zł dnia 15 lutego 2016 r. W związku z brakiem płatności pozostałej kwoty W. W. pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 2447,69 zł żądając nadto zapłaty kwoty opłaty pocztowej za doręczenie ww. korespondencji. Dnia 6 maja 2015 r. W. W. nadała kolejne wezwanie do zapłaty, które zostało doręczone spółce (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. dnia 9 maja 2016 r., które pozostało bez odpowiedzi. Dnia 5 sierpnia 2016 r. W. W. skierowała do spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ostateczne wezwanie do zapłaty, wskazując w treści możliwość zawiadomienia organu skarbowego celem sprawdzenia realizacji złożenia korekty deklaracji podatku VAT w związku z brakiem płatności za wystawioną fakturę. To wezwanie również pozostało bez odpowiedzi. Nakazem zapłaty z dnia 7 listopada 2016 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem powódki W. W. . Pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. w zakreślonym terminie wniosła od ww. nakazu zapłaty sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości oraz o oddalenie powództwa, wnosząc o zasądzenie od powódki W. W. kosztów procesu na swoją rzecz. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana zaprzeczyła żądaniu powódki, wskazując, że w skutek nienależytego wykonania zobowiązania usługi przez powódkę W. W. doszło do opóźnienie w ustanowieniu hipoteki dla banku kredytującego zakup objętej umową nieruchomości. Ponadto pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wobec zaistniałej sytuacji zmuszona było do dwukrotnego opłacenia wniosku o wpis hipoteki. W toku postepowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. dnia 17 listopada 2015 r. zawarła z Bankiem (...) spółką akcyjną w W. umowę kredytu inwestycyjnego nr (...) przeznaczonego na sfinansowanie zakupu nieruchomości przy ul. (...) w G. . Tego samego dnia pozwana spółka zawarła również z bankiem umowę przelewu wierzytelności nr (...) w celu zabezpieczenia udzielonego przez bank kredytu inwestycyjnego nr (...) składając również stosowne oświadczenia. Tego samego dnia B. B. (1) przygotował dla pozwanej dokumenty niezbędne dnia wniosku o wpis hipoteki. Następnie dnia 18 listopada 2015 r. pozwana zwarła z ww. bankiem umowę kredytu obrotowego nr (...) przeznaczonego na finansowanie podatku VAT od zakupu ww. nieruchomości. Dowód: - umowa kredytu inwestycyjnego nr (...) k. 50-53; - umowa przelewu wierzytelności nr (...) k. 54-55; - oświadczenie pozwanej złożone w na potrzeby postępowania kredytowego k. 63-65; - umowa kredytu obrotowego nr (...) k. 56-58; - wyciągi z rachunku bakowego pozwanej k. 86-92; - zeznania świadka B. B. (1) k. 119-120; - zeznania świadka A. S. k. 121; - zeznania strony W. W. k. 121-122; Dnia 30 listopada 2015 r. w Kancelarii Notarialnej powódki W. W. została sporządzona w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży nieruchomości rep. A nr 1929/2015, której stroną kupująca była pozwana spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. . W treści aktu notarialnego strony ustaliły w § 12 pkt a) wynagrodzenie w kwocie 2515 zł, powiększone o podatek od towarów i usług zgodnie z §12 pkt b) w kwocie 578,45 zł. Ponadto powódka pobrała od pozwanej kwotę 750 zł tytułem wpisania aktu notarialnego w rep A, ustalając łączne koszty sporządzenia czynności na kwotę (...) 45 zł. Z tytułu sporządzonej czynności powódka wystawiła na rzecz pozwanej fakturę VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2015 r. na kwotę 3447,69 zł brutto, na która składało się sporządzenie aktu notarialnego oraz 6 sztuk odpisów. Dnia 30 listopada 2015 r. pozwana samodzielnie złożyła wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży uiszczając w tym celu stosowną opłatę. Wniosek dla pozwanej przygotował B. B. (1) Dowód: - akt notarialny rep. A nr (...) z dnia 30 listopada 2015 r. k. 11-12; - faktura VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2015 r. k. 13; - wniosek o wpis w księdze wieczystej k. 59-62; - potwierdzenia uiszczenia opłaty za wpis w kwocie 200 zł k. 66; - zeznania świadka T. Ś. k. 118; - zeznania świadka B. B. (2) k. 119-120; Na skutek monitów dotyczących płatności faktury VAT nr (...) , której termin upłynął dnia 3 grudnia 2015 r. pozwana spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. dnia 15 lutego 2016 r. przelała na rzecz powódki kwotę 1000 zł. Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie V Wydział Ksiąg Wieczystych wydał postanowienie o oddaleniu wniosku pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o dokonanie wpisu w księdze wieczystej wobec braku możliwości ustanowienia przedmiotowej hipoteki. Dowód: - potwierdzenie przelewu k. 14; - postanowienie z dnia 26 lutego 2016 r. k 67-68; - zawiadomienie KW z dnia 26 lutego 2016r. k. 77-79; - zawiadomienie KW z dnia 26 lutego 2016r. k. 80-82; - zeznania strony W. W. k. 121-122; Dnia 4 marca 2016 r. pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. złożyła kolejny wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, przedkładając stosowne oświadczenia oraz uiszczając opłatę od wniosku. Dowód: - - wniosek z dnia 4 marca 2016 r. k. 69-72; - oświadczenia pozwanej k. 73-75; - potwierdzenie przelewu opłaty sądowej k. 76 - zeznania świadka B. B. (2) k. 119-120; Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. powódka W. W. wezwała spółkę (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G. do zapłaty pozostałej kwoty 2447,69 zł w terminie 2 dni wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty powiększonej o kwotę 4,20 zł z tytuły kosztów nadania przesyłki zawierającej wezwanie do zapłaty. Pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. uzyskała wpis w księdze wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem umowy na wniosek z dnia 4 marca 2016 r. Dowód: - wezwanie do zapłaty z dnia 4 kwietnia 2016 r. wraz z dowodem nadania i doręczenia k. 15-17; - zawiadomienie KW z dnia 10 maja 2016 r. k. 83-85; Dnia 4 sierpnia 2016 r. powódka W. W. wezwała ponownie pozwaną do uiszczenia należności wynikającej z faktury VAT nr (...) w terminie 7 dni wskazując na możliwość zawiadomienia organu skarbowego. Dowód: - wezwanie do zapłaty z dnia 4 sierpnia 2016 r. wraz z dowodem nadania k. 18-19; - zeznania świadka T. Ś. k. 118; Strony (w imieniu pozwanej czyniła to M. M. ) prowadziły rozmowy mające na celu ustalenie terminu zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości oraz zgromadzenie wymaganych dokumentów. Pozwana nie wskazywała na potrzebę zawarcia w akcie notarialnym wniosku o wpis hipoteki. Dowód: - wiadomość e-mail z dnia 22 września 2015 r. k. 105; - wiadomość e-mail z dnia 30 listopada 2015 r. k. 106; Pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. rozliczyła fakturę zakupu VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2015 r. w deklaracji podatku od towarów i usług (...) -7 za listopada 2015 r. Dowód: - - informacja udzielona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 20 kwietnia 2017 r. k. 108; Sąd zważył, co następuje: Powództwo w całości było uzasadnione. Notariusz i strona uczestnicząca w dokonywanej czynności prawnej ma charakter stosunku zobowiązaniowego podobnego do umowy o świadczenie usług prawniczych ( art. 750 k.c. w zw. z art. 734 k.c. ). Różni ją jednak od innych umów o świadczenie usług prawniczych szczególne usytuowanie pozycji notariusza w stosunku do innych podmiotów świadczących typowe usługi prawnicze, a więc korzystanie przez notariusza z ochrony przysługującej funkcjonariuszom państwowym, fakt, że notariusz jest osobą zaufania publicznego oraz wszystkie czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentów urzędowych. Odpowiednio do charakteru tych czynności ukształtowane jest wynagrodzenie notariusza. Zgodnie z art. 5 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie Notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zeznań świadka i przesłuchania powódki. Co też istotne pozwana zrezygnowała ze swojego prawa aby był przesłuchany za nią członek jej zarządu. W niniejszej sprawie powódka jako notariusz sporządziła akt notarialny, zawiera on wskazanie wysokości przysługującego jej wynagrodzenia i został on podpisany przez osoby kompetentne do reprezentacji pozwanej spółki. Pozwana spółka zarzuca nienależyte wykonanie usługi, jako że nie został zawarty w akcie notarialnym wniosek o ustanowienie hipoteki. Zarzut ten sam w sobie jest nietrafny. Sąd wychodzi z założenia, że strony jako przedsiębiorcy działają z rozeznaniem, racjonalnie i profesjonalnie. Pozwana zarzuca nienależyte wykonanie usługi, przez nie zawarcie w akcie notarialnym określonego wniosku, podczas, gdy ów akt notarialny został przez notariusz odczytany i zaakceptowany przez pozwaną, o czym świadczy podpis członków jej zarządu. Innymi słowy zarzuca pozwana brak, którego to braku nie kwestionowała podpisując akt notarialny. Według rozeznania Sądu kwestia wpisu hipoteki z zasady wiąże się koniecznością poniesienia dodatkowej opłaty za czynności notarialną – u powódki 200 zł netto, której to opłaty często strony czynności notarialnej nie chcą sami ponosić. Z kolei z zeznań B. B. (1) wynika, że kredytujący transakcję bank (...) S.A. sporządza taki wniosek nieodpłatnie. Także wniosek o wpis hipoteki – związany z konstytutywnym wpisem do księgi wieczystej – wymaga także odpowiedniej wiedzy notariusza, jako że z kwestią konstytutywności, radzą sobie notariusze składając warunkowy wniosek o wpis hipoteki, gdzie warunkiem jest przeniesienie prawa wieczystego użytkowania. Inna byłaby sytuacji gdyby notariusz – np. nie wiedząc tego – zawarłby wniosek podlagający oddaleniu. Taka „usługa” byłaby nienależycie wykonana. W sprawie natomiast w ogóle brak usługi i w ocenie Sądu nie była ona przez pozwaną zamówiona. Zgodnie z art. 6 k.c. to na pozwanej spoczywa ciężar wykazania nienależytego wykonania zobowiązania. Jak już Sąd zaznaczył chodzi tu o czynności której nie ma na podpisanym przez członków zarządu pozwanej akcie notarialnym czym pozwana w istotny sposób ograniczyła swoje możliwości dowodowe. Biorąc przy tym pod uwagę że fakturę VAT (...) wystawioną przez notariusz, pozwana rozliczyła podatkowo (k. 108), to nie ma ona żadnych argumentów na poparcie swoich twierdzeń. Trudno przyjmować, że kwestionowana należność jest jednocześnie niekwestionowana wobec Urzędu Skarbowego. Z zeznań pracownika banku (...) wynika, że przygotowywał on dokumenty do załączenia do wniosku na dzień 17 listopada 2015 r.. Zdaniem Sadu oświadczenie z 17 listopada 2015 r. o poparciu niezłożonego jeszcze wniosku (k. 65) nie mogłoby wywrzeć żadnego skutku. Świadek ten zeznał także, że przygotowywał dla klienta także pierwszy wniosek o wpis hipoteki. W ocenie Sądu znacznie to uprawdopodabnia wersję o celowej rezygnacji pozwanej z zawarcia wniosku o wpis hipoteki w akcie notarialnym Wreszcie z zeznań powódki wynika, że odpowiedzialna za komunikację z notariusz ze strony pozwanej M. C. (k. 105, 106), zobowiązywała się do zapłaty w ratach należności za akt notarialny, co wskazuje, że spółka w pełni dochodzoną należność akceptowała. Z tych względów zasądzono całe dochodzone roszczenie. Zasadne było także żądanie zapłaty odsetek – na fakturze z 30 listopada 2015 r. termin zapłaty określono na 3 dni, stąd odsetki od kwoty 3447,69 zł liczone mogą być od 4 grudnia 2015 r., a po zapłacie kwoty 1000 zł w dniu 15 lutego 2016 r., to od kolejnego dnia odsetki liczone mogą być od kwoty 2447,69 zł. Podstawę prawną orzeczenia o odsetkach do dnia 31 grudnia 2015 r. stanowi norma zawarta w art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z którą jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z kolei za okres od 1 stycznia 2016 r. podstawa jest norma wynikającą z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 a ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, W transakcjach handlowych - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie, 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Z kolei zgodnie z art. 4a ustawy Do transakcji handlowych nie stosuje się przepisu art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 i 585). Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zawarte w pkt II wyroku, znajduje podstawę prawną w normie zawartej w art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z normą zawartą w art. 98 § 1 k.p.c. , która stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty poniesione przez powódkę to: opłata od pozwu w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w kwocie 4.800 zł zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) – wg stanu na dzień składania pozwu. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 03.08.2017