XI GC 207/16

Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w SzczecinieSzczecin2016-04-14
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
cesjawierzytelnośćumowa cesjizapłatabrak legitymacji procesowejdowódpostępowanie gospodarczebankowość

Sąd oddalił powództwo o zapłatę z powodu niewykazania przez powoda istnienia wierzytelności oraz legitymacji procesowej czynnej.

Powód dochodził zapłaty kwoty 37.394,76 zł od pozwanego R. M., twierdząc, że nabył wierzytelność od pierwotnego wierzyciela (banku) na podstawie umowy cesji. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na brak wykazania przez powoda istnienia pierwotnego zobowiązania, jego wysokości oraz skuteczności umowy cesji, która miała charakter warunkowy i ramowy.

Powód (...) we W. wniósł pozew przeciwko R. M. o zapłatę 37.394,76 zł wraz z odsetkami, wywodząc swoje roszczenie z umowy cesji wierzytelności zawartej z pierwotnym wierzycielem, bankiem. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, rozpoznając sprawę w trybie zwykłym, oddalił powództwo. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że powód nie wykazał istnienia pierwotnego zobowiązania pozwanego wobec banku, ani jego wysokości, ponieważ przedłożona umowa kredytu była niekompletna (brakowało regulaminu i tabeli opłat). Ponadto, sąd uznał, że umowa cesji wierzytelności miała charakter ramowy, nie wynikało z niej jednoznacznie, czy objęte nią były roszczenia wobec pozwanego, a jej skuteczność była uzależniona od zapłaty ceny sprzedaży wierzytelności, co nie zostało udowodnione. Brak było również dowodu na wystąpienie warunku zawieszającego, co podważało legitymację procesową czynną powoda. Wobec powyższego, sąd stwierdził, że powództwo nie zostało udowodnione co do zasady i wysokości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie wykazał istnienia wierzytelności ani swojej legitymacji procesowej czynnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie przedłożył kompletnych dokumentów potwierdzających pierwotne zobowiązanie pozwanego (brak regulaminu i tabeli opłat do umowy kredytu), a umowa cesji była ramowa, niejasna co do przedmiotu przelewu i uzależniona od warunku zawieszającego (zapłata ceny sprzedaży), który nie został wykazany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany R. M.

Strony

NazwaTypRola
(...) we W.spółkapowód
R. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Przelew wierzytelności przez wierzyciela na osobę trzecią.

k.c. art. 509 § 2

Kodeks cywilny

Przejście związanych z wierzytelnością praw na nabywcę.

Pomocnicze

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy pożyczki, która została przywołana jako potencjalna podstawa prawna.

k.c. art. 721

Kodeks cywilny

Dotyczy możliwości odstąpienia od umowy pożyczki.

k.c. art. 723

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu zwrotu pożyczki.

Pr. bank. art. 78

Ustawa Prawo bankowe

Stosowanie przepisów dotyczących kredytu do umów pożyczek pieniężnych przez bank.

Pr. bank. art. 69 § 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

Pr. bank. art. 69 § 2

Ustawa Prawo bankowe

Wymagania dotyczące treści umowy kredytu.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa zasady naturalnej realizacji kontraktu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie wykazał istnienia pierwotnego zobowiązania pozwanego wobec banku. Przedłożona umowa kredytu była niekompletna (brak regulaminu i tabeli opłat). Umowa cesji wierzytelności była ramowa i niejasna co do przedmiotu przelewu. Skuteczność umowy cesji była uzależniona od warunku zawieszającego (zapłata ceny sprzedaży), który nie został wykazany. Powód nie wykazał swojej legitymacji procesowej czynnej.

Godne uwagi sformułowania

Przedłożył fragment umowy uniemożliwiający obliczenie należności dochodzonej pozwem. Sama umowa ma charakter ramowy, nie wynika z niej, jakie konkretnie wierzytelności zostały przelane na powoda. Brak jest podstaw do przyznania powodowi legitymacji procesowej czynnej. Ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Mariusz Zawicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "konieczność wykazania przez nabywcę wierzytelności istnienia i wysokości zobowiązania oraz skuteczności umowy cesji, zwłaszcza gdy ma ona charakter warunkowy lub ramowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kompletnych dokumentów i niejasności umowy cesji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z obrotem wierzytelnościami i znaczenie kompletności dokumentacji w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków.

Niewystarczające dowody pogrzebały pozew o zapłatę – kluczowa lekcja z obrotu wierzytelnościami.

Dane finansowe

WPS: 37 394,76 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt: XI GC 207/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, Wydział XI Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Mariusz Zawicki Protokolant: Karolina Mateja po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) we W. przeciwko R. M. o zapłatę oddala powództwo. Sygnatura akt: XI GC 207/16 Sprawa rozpoznawana w postępowaniu zwykłym UZASADNIENIE Powód (...) Zamknięty we W. złożył pozew przeciwko R. M. o zapłatę. Zażądano kwoty 37.394,76 złotych z odsetkami. Zdaniem powoda pozwany był związany z pierwotnym wierzycielem umową bankową, pozwany nie uregulował zadłużenia. Powód twierdził, że zawarł z wierzycielem pierwotnym umowę cesji wierzytelności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 8 listopada 2006 roku (...) Bank (...) spółka akcyjna w W. zawarł z R. M. umowę kredytu. Załącznikiem do umowy była tabela opłat i prowizji oraz regulamin. Dowód: - umowa, karta 69-70; Sporządzono dokument – wyciąg z ksiąg rachunkowych, gdzie wskazano, że zadłużenie R. M. wynosi 37.394,76 złotych w tym odsetki 19.168,29 Dowód: - dokument, karta 7; (...) Bank spółka akcyjna oraz (...) we W. zawarli przedwstępną umowę sprzedaży portfela wierzytelności. Strony umówiły się, że celem umowy jest sprzedaż wierzytelności. Niniejsza umowa była umową przedwstępną. Przelew miał nastąpić w dniu podpisania umowy przelewu pod warunkiem i z chwilą zapłaty przez kupującego (FUNDUSZ) określonej kwoty. Zawarta została umowa przelewu między wyżej określonymi podmiotami. Umowa posiadała załącznik o nazwie „wierzytelności przeniesione”. Przeniesienie wierzytelności przez bank na kupującego miało nastąpić, pod warunkiem zawieszającym, po zapłacie bankowi, przez kupującego określonej kwoty. Dowód: - umowy, karta 16-52; Sporządzono dokument, w którym wymienia się dane osobowe R. M. oraz pewne liczby. Dowód: - dokument, karta 53; Wytworzono dokument, w którym wzywano do zapłaty R. M. . Dowód: - dokument, karta 54; Przeciwko R. M. toczyło się postepowanie egzekucyjne. Dowód: - (...) , karta 71; - postanowienie, karta 72; - postanowienie, karta 73; Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Podstawę prawną żądania pozwu stanowi art. 720 kodeksu cywilnego . Zgodnie z treścią tej normy przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Stosownie do normy art. 721 k.c. dający pożyczkę może odstąpić od umowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki, jeżeli zwrot pożyczki jest wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego drugiej strony. Zgodnie z normą art. 723 k.c. jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Zgodnie z art. 78 ustawy Prawo bankowe do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu. Stosownie do treści art. 69 ust. 1 tej ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie do ust. 2 pkt 10 cytowanego przepisu – umowa powinna w szczególności określać warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego trudno było ustalić jednak, czy pozwany miał zawrzeć z wierzycielem pierwotnym (bankiem) umowę pożyczki, czy też kredytu. Godzi się również zauważyć, iż według zasady naturalnej realizacji kontraktu, zgodnie z art. 353 § l zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Zgodnie natomiast z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast art. 509 § 2 k.c. stanowi, iż wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przedmiot sprawy dotyczy tego, czy wspomnianemu zbywcy (bankowi) przysługiwała wobec pozwanego jakakolwiek wymagalna wierzytelność będąca przedmiotem wspomnianego przelewu a jednocześnie to, czy faktycznie jakakolwiek wierzytelność w stosunku do pozwanego była przedmiotem przelewu. W tym stanie rzeczy rolą powoda było wykazanie, iż pozwany był dłużnikiem banku. W ocenie Sądu powód obowiązkowi temu podołał. Przedłożył fragment umowy uniemożliwiający obliczenie należności dochodzonej pozwem. Umowa powołuje się na Tabelę opłat (§ 9 umowy ustęp 6, oraz na regulamin - § 10 umowy. Dokumentów tych nie przedłożono, skoro są te integralne części umowy, przyjąć należy, że wierzyciel przedłożył część umowy, pozbawił zatem sąd możliwości wyliczenia należności dochodzonej pozwem. Fakt istnienia tego zobowiązania pierwotnego i jego wysokości nie został przez powoda wykazany. Stąd już powództwo podlega oddaleniu. Brak jest możliwości ustalenia, wysokości wierzytelności na podstawie szczątkowych dokumentów złożonych przez powoda. Zdaniem sądu brak jest podstaw aby ewentualnie takie dokumenty (o ile w ogóle istnieją) składać w postępowaniu apelacyjnym, rzeczą powoda było już od początku postępowania wykazać przede wszystkim istnienie stosunku pierwotnego a zatem przedłożyć należało treść umowy łączącej bank i pozwaną – nie zaś część tej umowy, jak uczynił to powód. Jednocześnie powód powołuje się na umowę cesji. W niniejszej sprawie powód przedstawił odpis umowy cesji, co nakazuje przyjąć, że jako taka umowa cesji została podpisana przez strony tej umowy (umowa przedwstępna i ostateczna). Podkreślenia wymaga fakt, że sama umowa ma charakter ramowy, nie wynika z niej, jakie konkretnie wierzytelności zostały przelane na powoda, w szczególności nie wynika z niej, by w zakres tej umowy wchodziły roszczenia zbywcy wobec pozwanego ze wskazanych w pozwie umowy. Umowa jest częściowo nieczytelna – posiada zakreślone fragmenty. Do pozwu dołączono wprawdzie wydruk ze wskazaniem numeru dokumentu księgowego dotyczącego pozwanego, jednak wydruk ten nie nosi nawet znamion dokumentu prywatnego, a już z całą pewnością nie wynika z niego, iż jest on potwierdzoną przez strony umowy cesji częścią tej umowy. Stosownie zaś do treści umowy cesji (pkt I ust 1.1 oraz pkt 5 .5.1. pkt 2 2.1.2.) skuteczność umowy miała zależeć od zapłaty przez obecnego powoda na rzecz zbywcy wierzytelności ceny sprzedaży wierzytelności, należało przedłożyć uchwałę zgromadzenia inwestorów. Powód nie wykazał, że uiścił przedmiotową cenę zatem trudno przyjąć, aby umowa cesji została w istocie zawarta a powód ma prawo dochodzić wierzytelności nią objętych. Treść wymienionej uchwały nie została także przedstawiona. Umowa miała charakter warunkowy zawieszający a nie wykazano, że warunek ten wystąpił stąd brak jest podstaw do przyznania powodowi legitymacji procesowej czynnej. Wobec takiego stanu rzeczy, należy stwierdzić, że powódka nie wykazała iż ma legitymację do dochodzenia roszczeń wobec pozwanego. Rolą powoda jest dowodzenie swoich racji, prawem zaś pozwanego obrona jego interesów, a zatem kwestionowanie powództwa. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności procesu cywilnego, ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Stąd to właśnie powód winien potwierdzić za pomocą dowodów prawdziwość swoich twierdzeń. Nie może budzić wątpliwości to, że niezależnie od ustalenia podstawy faktycznej, sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku oddalającego powództwo (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1972 roku III CRN 30/72). Wskazać należy, że sąd ma obowiązek rozważenia, czy twierdzenia strony powodowej uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Sąd nie jest zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1958 roku 1 CR 969/57, wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 15 września 1967 roku III CRN 175/67). Twierdzenia, na których oparte jest powództwo nie tylko nie mogą budzić wątpliwości sądu, ale powinny być poparte odpowiednim materiałem dowodowym. Przytoczone przez powoda okoliczności budzą wątpliwości sądu i nie sposób, opierając się na materiale dowodowym złożonym przez powoda, dojść do przekonania, że wysokość żądania znajduje oparcie w umowie zawartej z bankiem, roszczenie jest wymagalne a odsetki i koszty poboczne wyliczono w sposób prawidłowy. Z przedstawionych dokumentów nie sposób ustalić, jaka w chwili rzekomej umowy cesji, była wysokość długu pozwanego dochodzonego przed tutejszym sądem, że umowa cesji została zawarta. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI