XI GC 164/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko M. R. o zapłatę kwoty 1543,09 zł. Powódka dochodziła zwrotu części odszkodowania wypłaconego z umowy autocasco, twierdząc, że świadczenie było nienależne z powodu nieprawidłowego wyliczenia szkody. Pozwany M. R. naprawił pojazd po kolizji i wystawił fakturę, a ubezpieczyciel wypłacił kwotę, która następnie uznał za nadpłatę. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że odszkodowanie było niższe niż należne. Sąd, po analizie dowodów, w tym opinii biegłego sądowego, ustalił, że zasadny koszt naprawy pojazdu, uwzględniający warunki umowy AC i wariant serwisowy, wynosił 14.315,87 zł brutto. Kwota wypłacona przez ubezpieczyciela (10.037,54 zł) oraz kwota z faktury (11.675,22 zł brutto) były niższe od tej kwoty. Sąd uznał, że powódka nie świadczyła nienależnie, a wypłacona kwota była uzasadniona. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 411 pkt 2 k.c., stwierdzając, że spełnienie świadczenia przez ubezpieczyciela czyni zadość zasadom współżycia społecznego, a żądanie zwrotu sprzeciwia się poczuciu sprawiedliwości, zwłaszcza że strona powodowa jest podmiotem silniejszym. Powództwo zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami procesu na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 411 pkt 2 k.c. w kontekście roszczeń ubezpieczycieli o zwrot odszkodowania, zasady współżycia społecznego w stosunkach ubezpieczeniowych, odpowiedzialność ubezpieczyciela za własne błędy w wycenie szkody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji OWU. Stosowanie art. 411 pkt 2 k.c. jest zawsze oceniane indywidualnie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie wypłacone przez ubezpieczyciela w ramach umowy AC, które następnie zostało uznane za nadpłatę z powodu błędnego wyliczenia szkody, może być dochodzone zwrotnie jako nienależne świadczenie na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie nie może być dochodzone zwrotnie jako nienależne, ponieważ zostało wypłacone zgodnie z umową ubezpieczenia i zasadami współżycia społecznego, a koszt naprawy był uzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie nie było nienależne, gdyż zostało spełnione w wykonaniu ważnej umowy ubezpieczenia AC. Opinia biegłego potwierdziła, że koszt naprawy był uzasadniony i niższy niż hipotetyczny koszt w wariancie serwisowym. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 411 pkt 2 k.c., wskazując, że wypłata świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego, a żądanie zwrotu sprzeciwia się poczuciu sprawiedliwości, zwłaszcza w relacji silniejszego ubezpieczyciela do poszkodowanego.
Czy sąd może powołać się na art. 411 pkt 2 k.c. (świadczenie czyni zadość zasadom współżycia społecznego) w przypadku zwrotu świadczenia z umowy ubezpieczenia, nawet jeśli nie doszło do nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może powołać się na art. 411 pkt 2 k.c. w przypadku zwrotu świadczenia z umowy ubezpieczenia, uznając je za czyniące zadość zasadom współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd argumentuje, że wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela, nawet jeśli ocena wysokości odszkodowania była błędna, mieści się w kategorii zobowiązań o charakterze moralnym względem poszkodowanego. Powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszczające stosowanie art. 411 pkt 2 k.c. do świadczeń nienależnych, w tym z umów, gdy jedna ze stron jest wyraźnie silniejsza, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) spółki akcyjnej w W. | spółka | powódka |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. K. | osoba_fizyczna | świadk |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 411 § pkt 2
Kodeks cywilny
Wyłączenie obowiązku zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Sąd uznał, że wypłata odszkodowania przez ubezpieczyciela mieści się w tej kategorii.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Okoliczności uznania świadczenia za nienależne.
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § § 1(1)
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 498
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki potrącenia.
k.p.c. art. 499
Kodeks postępowania cywilnego
Forma oświadczenia o potrąceniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszt naprawy pojazdu był niższy niż hipotetyczny koszt w wariancie serwisowym zgodnie z OWU. • Wypłata odszkodowania przez ubezpieczyciela czyni zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 k.c.). • Żądanie zwrotu świadczenia przez silniejszy podmiot (ubezpieczyciela) sprzeciwia się poczuciu sprawiedliwości. • Własne błędy ubezpieczyciela w ustaleniu wysokości szkody nie mogą być korygowane poprzez roszczenia zwrotne.
Odrzucone argumenty
Świadczenie wypłacone przez ubezpieczyciela było nienależne z powodu nieprawidłowego wyliczenia szkody. • Istniała nadpłata odszkodowania, która podlega zwrotowi na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył • spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego • żądanie zwrotu świadczenia na gruncie niniejszej sprawy sprzeciwia się poczuciu sprawiedliwości • własne „pomyłki” nie mogą być korygowane poprzez roszczenia zwrotne z nienależnego świadczenia względem poszkodowanych
Skład orzekający
Andrzej Muzyka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 411 pkt 2 k.c. w kontekście roszczeń ubezpieczycieli o zwrot odszkodowania, zasady współżycia społecznego w stosunkach ubezpieczeniowych, odpowiedzialność ubezpieczyciela za własne błędy w wycenie szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji OWU. Stosowanie art. 411 pkt 2 k.c. jest zawsze oceniane indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet jeśli ubezpieczyciel popełni błąd w wycenie szkody, nie zawsze może odzyskać pieniądze, szczególnie gdy wypłata była zgodna z zasadami współżycia społecznego i poszkodowany poniósł koszty naprawy.
“Ubezpieczyciel chciał zwrotu odszkodowania za błąd w wycenie. Sąd powiedział 'nie' i wskazał na zasady współżycia społecznego.”
Dane finansowe
WPS: 1543,09 PLN
zwrot kosztów procesu: 1674,68 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.