XI GC 1569/16

Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w SzczecinieSzczecin2017-01-30
SAOSGospodarczedzierżawaŚredniarejonowy
dzierżawaczynszspółka jawnaśmierć wspólnikazdolność sądowazdolność do czynności prawnychpostępowanie uproszczonekoszty procesu

Sąd zasądził od pozwanej spółki jawnej na rzecz powódki kwotę 4 152,48 zł z odsetkami z tytułu zaległego czynszu dzierżawnego, oddalając argumentację pozwanej o nieważności czynności prawnych z powodu śmierci wspólnika.

Powódka dochodziła zapłaty zaległego czynszu dzierżawnego od pozwanej spółki jawnej. Pozwana argumentowała, że czynności prawne dokonane po śmierci jednego ze wspólników są nieważne, ponieważ spółka utraciła zdolność do czynności prawnych. Sąd oddalił ten argument, wskazując, że śmierć wspólnika nie powoduje automatycznego rozwiązania spółki ani utraty zdolności sądowej, dopóki nie zostanie ona wykreślona z rejestru lub nie rozpocznie się likwidacja.

Powódka (...) Spółdzielnia (...) w D. pozwała (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółkę jawną w D. o zapłatę kwoty 4 152,48 zł tytułem zaległego czynszu za czerwiec 2016 roku, wraz z odsetkami. Pozwana spółka podniosła zarzut nieważności czynności prawnych dokonywanych w jej imieniu po śmierci jednego ze wspólników, (...) , argumentując utratę zdolności sądowej i do czynności prawnych. Sąd Rejonowy w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym, oddalił ten argument. Sąd oparł się na przepisach Kodeksu spółek handlowych, wskazując, że śmierć wspólnika nie jest równoznaczna z rozwiązaniem spółki ani utratą jej zdolności prawnej, dopóki nie zostanie ona wykreślona z rejestru lub nie zostanie przeprowadzona likwidacja. Sąd podkreślił, że spółka jawna zachowuje byt prawny i zdolność do czynności prawnych nawet w okresie likwidacji. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na sprzeczność w argumentacji pozwanej, która z jednej strony twierdziła o braku zdolności prawnej spółki, a z drugiej przedkładała pełnomocnictwo procesowe wystawione w tym okresie. Wobec niespornego stanu faktycznego i braku skutecznych zarzutów pozwanej, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czynności prawne dokonane w imieniu spółki jawnej przez pozostałego wspólnika po śmierci drugiego wspólnika, przed zakończeniem likwidacji lub wykreśleniem spółki z rejestru, są ważne i wiążące dla spółki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śmierć wspólnika nie powoduje automatycznego rozwiązania spółki ani utraty jej zdolności sądowej i do czynności prawnych. Spółka zachowuje byt prawny i zdolność do czynności prawnych do czasu wykreślenia z rejestru lub zakończenia likwidacji. Sąd powołał się na przepisy k.s.h. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Spółdzielnia (...) w D.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółdzielnia (...) w D.innepowód
(...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółka jawna w D.spółkapozwany

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.s.h. art. 58 § pkt. 4

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 60

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 67 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 68

Kodeks spółek handlowych

u.k.r.s. art. 17 § ust. 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.c. art. 693 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka jawna zachowuje zdolność sądową i do czynności prawnych do czasu wykreślenia z rejestru lub zakończenia likwidacji, nawet po śmierci wspólnika. Śmierć wspólnika nie powoduje automatycznego rozwiązania spółki jawnej. Spółka jawna może funkcjonować w obrocie prawnym w składzie jednoosobowym.

Odrzucone argumenty

Czynności prawne dokonane w imieniu spółki po śmierci wspólnika są nieważne z powodu utraty zdolności sądowej i do czynności prawnych przez spółkę. Spółka jawna utraciła zdolność sądową oraz do czynności prawnych w okresie od śmierci wspólnika do momentu wyrażenia zgody na przejęcie majątku przez pozostałego wspólnika.

Godne uwagi sformułowania

Byt prawny spółki jawnej ustaje z chwilą wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorców, po przejściu majątku na drugiego wspólnika. Samo tylko zaistnienie takiej przyczyny [rozwiązania spółki] nie powoduje, że spółka przestaje istnieć. Skoro więc spółka istnieje w okresie likwidacji, przysługuje jej zdolność sądowa oraz do czynności prawnych, to tym bardziej, istnieje przed wszczęciem postępowania likwidacyjnego.

Skład orzekający

Mariusz Zawicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących funkcjonowania spółki jawnej po śmierci wspólnika, zdolności sądowej i czynności prawnych spółki w okresie przejściowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jawnej i braku postanowień umownych dotyczących wstąpienia spadkobierców. Orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego funkcjonowania spółek handlowych po śmierci wspólnika, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej.

Czy śmierć wspólnika kończy byt spółki? Sąd wyjaśnia, kiedy spółka jawna nadal działa.

Dane finansowe

WPS: 4152,48 PLN

zaległy czynsz dzierżawny: 4152,48 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt: XI GC 1569/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2017 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, Wydział XI Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Mariusz Zawicki Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Trawka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółdzielnia (...) w D. przeciwko (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółka jawna w D. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółka jawna w D. na rzecz powoda (...) Spółdzielnia (...) w D. kwotę 4.152 (cztery tysiące sto pięćdziesiąt dwa) złote i 48 (czterdzieści osiem) groszy z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 lipca 2016 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.317 (jeden tysiąc trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XI GC 1569/16 Sprawa rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym UZASADNIENIE Dnia 11 października 2016 roku powódka (...) Spółdzielnia (...) w D. wniosła przeciwko (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółce jawnej w D. pozew o zapłatę kwoty 4 152,48 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 lipca 2016 roku do dnia zapłaty, a także złożyła wniosek o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że wydzierżawiła pozwanej obiekt handlowy położony w D. . W związku z powstałymi zaległościami w zapłacie czynszu za ponad trzy pełne okresy rozliczeniowe, powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 28 177,36 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Następnie strony podpisały ugodę pozasądową, w której pozwana zobowiązała się spłacić wyżej wymienioną kwotę. Należność nie została uregulowana- niniejszym pozwem powódka dochodzi części zadłużenia wynikającego z faktury za czerwiec 2016 roku. Dnia 24 października 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem powódki. W przepisanym terminie pozwana złożyła sprzeciw, w którym wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 11 lipca 2012 roku niespodziewanie zmarł wspólnik pozwanej spółki – (...) . Umowa spółki nie przewidywała, że w jego miejsce wstąpią spadkobiercy. Wspólnik J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa do przejęcia majątku spółki, sprawa została zakończona w dniu 24 lutego 2016 roku. Powyższe oznacza, że czynności zawierane w imieniu pozwanej spółki w okresie od dnia 11 lipca 2012 roku do dnia 24 lutego 2016 roku przez jedynego wspólnika są z mocy prawa nieważne. Dalej wskazano, że w dniu wydania nakazu zapłaty pozwana nie miała zdolności sądowej oraz do czynności prawnych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22 stycznia 2001 roku powódka (...) Spółdzielnia (...) w D. (wydzierżawiający) zawarła z A. K. , J. K. oraz C. W. (dzierżawcy) umowę, której przedmiotem była dzierżawa obiektu handlowego o powierzchni 268 m 2 położonego w D. przy ulicy (...) . Umowa została zawarta na czas nieokreślony, strony ustaliły miesięczną stawkę dzierżawną na kwotę 2144 złotych plus należny podatek VAT, płatną z dołu do 10-go dnia następnego miesiąca (§1 i 2 umowy). Dzierżawcy byli obowiązani do ponoszenia kosztów faktycznego zużycia energii elektrycznej, gazu, usług telekomunikacyjnych, wodno-kanalizacyjnych, ogrzewania oraz podatku od nieruchomości i podatku gruntowego w wysokości naliczonej w odpowiednich przepisach wykonawczych (§3 umowy). Od dnia 1 stycznia 2002 roku czynsz za powierzchnię mógł być podwyższony o stopień inflacji ogłoszony przez GUS za ubiegły rok (§5 umowy). Umowa spółki nie przewidywała, że w miejsce zmarłego wspólnika do spółki wstąpią jego spadkobiercy. Dowód: -umowa dzierżawy, k. 14-16 Tytułem czynszu za czerwiec 2016 roku, w dniu 30 czerwca 2016 roku (...) Spółdzielnia (...) w D. wystawiła pozwanej (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółce jawnej w D. fakturę VAT na kwotę 4152,48 złotych, zakreślając termin płatności na 14 dni. Dowód: -faktura VAT, k. 17 Pismem z dnia 21 kwietnia 2016 roku powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 28 177,36 złotych wraz z ustawowymi odsetkami, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 28 kwietnia 2016 roku. W dniu 2 czerwca 2016 roku powódka i pozwana zawarły ugodę pozasądową, w której pozwana zobowiązała się do spłaty całości zadłużenia w terminie do dnia 30 grudnia 2016 roku, w siedmiu ratach, każda po 4025,34 złotych wraz z odsetkami ustawowymi, płatnych z góry do 15-go dnia miesiąca. Dowód: -wezwanie do zapłaty wraz z dowodem doręczenia, k. 18; -ugoda sądowa, k. 19. Pismem z dnia 18 lipca 2016 roku powódka rozwiązała z pozwaną umowę dzierżawy, ze skutkiem natychmiastowym. Niesporne W dniu 11 lipca 2012 roku zmarł C. W. . J. K. złożył pozew o przyznanie prawa do przejęcia majątku spółki. W dniu 23 stycznia 2013 roku J. K. wystawił pełnomocnictwo do reprezentowania (...) .H.P . (...) C. W. , (...) spółki jawnej w D. . Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie zdecydował o wykreśleniu C. W. z listy wspólników. W dniu 24 lutego 2016 roku zostawała zawarta ugoda sądowa, w której J. K. oraz E. W. wyrazili zgodną wolę co do przyznania J. K. prawa do przejęcia majątku przedmiotowej spółki. Dowód: -ugoda sądowa, k. 28; -postanowienie, k. 30; -pismo wyjaśniające, k. 32; -pełnomocnictwo, k. 34 Sąd zważył, co następuje. W niniejszej sprawie niesporny był stan faktyczny. Pozwana nie kwestionowała, iż strony łączyła umowa dzierżawy obiektu handlowego o powierzchni 268 m 2 położonego przy ulicy (...) w D. oraz wysokości kwoty dochodzonej pozwem, zarówno co do kwoty głównej, jak i odsetek. Również dokumenty przedstawione w postępowaniu nie były kwestionowane przez żadną ze stron, nie budzą również wątpliwości Sądu co do swej prawdziwości i wiarygodności. Zasadnicza kwestią sporną była okoliczność, czy w związku ze śmiercią jednego z dwóch wspólników pozwanej spółki– (...) , czynności zawierane w imieniu spółki przez J. K. , przed wyrażeniem zgody na przejęcie przez niego majątku rzeczonej spółki, są prawnie skuteczne i wiążące. Innymi słowy, czy spółka jawna może funkcjonować w obrocie prawnym w składzie jednoosobowym. Stanowisko pozwanej, mianowicie, że spółka utraciła zdolność sądową oraz do czynności prawnych nie mogło zostać uwzględnione. Zgodnie z treścią art. 58 pkt. 4 k.s.h. , rozwiązanie spółki jawnej powoduje śmierć wspólnika. Art. 60 k.s.h. zezwala wspólnikom, aby w umowie spółki postanowili, że w razie śmierci wspólnika spółka będzie nadal istnieć, z tym że w miejsce zmarłego wspólnika wstąpią do spółki jego spadkobiercy. W takim przypadku spadkobiercy mogą pozostać w spółce, która trwać będzie nadal (S. Sołtysiński, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych- Tom I. Komentarz do artykułów 1-150 , Warszawa 2012). W niniejszej sprawie niesporne było, że umowa spółki takiej możliwości nie przewidywała. Błędnie natomiast przyjmuje pozwana, że wystąpienie przyczyny rozwiązującej spółkę równoznaczne jest z utratą przez nią osobowości prawnej i zdolności sądowej. Takiego poglądu nie da się wyprowadzić z treści wyżej przywołanych przepisów (podobnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 16 styczna 2009 roku, sygn. akt V CSK 240/08). Dodatkowo jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 roku w sprawie III CZ 79/12 Byt prawny spółki jawnej ustaje z chwilą wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorców, po przejściu majątku na drugiego wspólnika. Taka sytuacja, do chwili orzekania nie zaszła. Należy przy tym zauważyć, że stosownie do treści art. 67 § 1 k.s.h. , jeżeli zachodzi przyczyna rozwiązania spółki jawnej, odbywa się jej likwidacja, chyba, że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Samo tylko zaistnienie takiej przyczyny nie powoduje, że spółka przestaje istnieć. Mało tego, zgodnie z treścią art. 68 k.s.h. , w okresie likwidacji do spółki stosuje się przepisy dotyczące stosunków wewnętrznych i zewnętrznych spółki. Skoro więc spółka istnieje w okresie likwidacji, przysługuje jej zdolność sądowa oraz do czynności prawnych, to tym bardziej, istnieje przed wszczęciem postępowania likwidacyjnego. Należy również zwrócić uwagę na art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym , zgodnie z którym domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców pozwanej, brak jest wpisów o likwidacji bądź rozwiązaniu lub unieważnieniu spółki (Dział 6, rubryka 1 i 2). Powyższe domniemanie jest wzruszalne, jednak w toku niniejszego postępowania pozwana go nie obaliła, to znaczy nie wykazała, że spółka w rzeczywistości przestała istnieć. Również Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie postanowieniem z dnia 25 marca 2014 roku zdecydował o wykreśleniu C. W. z listy wspólników, a nie o rozwiązaniu samej spółki. Kończąc, należy zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję stanowiska pozwanej, mianowicie z jednej strony twierdzi, że okresie od śmierci wspólnika do momentu wyrażenia zgody na przyznanie prawa do przejęcia majątku pozwanej spółki, spółka ta nie posiadała zdolności sądowej, a zawierane przez nią czynności były prawnie nieskuteczne, zaś z drugiej przedkłada pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania pozwanej, wystawione w tym okresie przez pozostałego jedynego wspólnika – do działania w imieniu spółki. Z unormowania kodeksowego dotyczącego umowy dzierżawy ( art. 693 § 1 k.c. ) wynika, że zasadniczym obowiązkiem dzierżawcy jest zapłata wydzierżawiającemu umówionego czynszu. Mając powyższe na względzie, Sąd w punkcie 1 wyroku zasadził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 4 152,48 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 lipca 2016 roku do dnia zapłaty. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem strona przegrywająca jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wobec uwzględnienia powództwa w całości, zwrot kosztów należy się powódce Na koszty celowego dochodzenia praw składały się w przedmiotowym postępowaniu: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powódki będącego radcą prawnym w wysokości 1200 zł oraz należna opłata od pozwu w wysokości 100 zł. Zatem łącznie koszty poniesione przez powódkę wyniosły 1247 zł i taką też kwotę należało zasądzić na jej rzecz od pozwanej. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) I. P. ; 4. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI