XI GC 1348/18

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w SzczecinieSzczecin2019-03-25
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
ubezpieczeniaodpowiedzialność cywilnaszkoda komunikacyjnacesja wierzytelnościwartość przedmiotu sporukoszty procesukodeks cywilny

Sąd oddalił powództwo o zapłatę różnicy w odszkodowaniu za szkodę komunikacyjną z powodu nieważności umowy cesji wierzytelności.

Powód dochodził zapłaty różnicy w odszkodowaniu za szkodę komunikacyjną, twierdząc, że kwota wypłacona przez ubezpieczyciela była niewystarczająca. Roszczenie opierało się na umowie cesji wierzytelności zawartej z poszkodowanym. Sąd oddalił powództwo, uznając umowę cesji za nieważną z powodu braku wykazania podstawy prawnej przysporzenia.

Sprawa dotyczyła powództwa spółki z o.o. o zapłatę kwoty 3.442,84 zł tytułem odszkodowania za szkodę komunikacyjną, wynikającą z umowy cesji wierzytelności zawartej z poszkodowanym D. M. . Powód twierdził, że ubezpieczyciel sprawcy (pozwany) wypłacił zaniżone odszkodowanie. Sąd Rejonowy w Szczecinie oddalił powództwo, uznając umowę cesji za nieważną z powodu braku wykazania kauzy (podstawy prawnej) przeniesienia wierzytelności, co jest wymogiem dla ważności takiej umowy zgodnie z art. 510 § 2 k.c. Sąd podkreślił, że umowa cesji jest czynnością kauzalną, a brak ważnego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności skutkuje nieważnością samej umowy cesji. W związku z nieważnością umowy cesji, powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń. Kosztami postępowania obciążono powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa cesji wierzytelności jest nieważna, jeśli nie wykazano jej kauzy (podstawy prawnej przysporzenia).

Uzasadnienie

Sąd uznał umowę cesji za nieważną, ponieważ nie wskazano w niej podstawy prawnej przysporzenia, co jest wymogiem dla ważności umowy kauzalnej zgodnie z art. 510 § 2 k.c. Brak ważnej umowy cesji skutkuje brakiem legitymacji czynnej powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.spółkapowód
(...) w W.instytucjapozwany
D. M.osoba_fizycznaposzkodowany/cedent

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 510 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 510 § 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

u.u.o. art. 4

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 13 § 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 22 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § 4

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umowy cesji wierzytelności z powodu braku wykazania kauzy.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zapłatę różnicy w odszkodowaniu na podstawie umowy cesji.

Godne uwagi sformułowania

Umowa przelewu jest więc czynnością kauzalną, co oznacza, że kauza stanowi samodzielną przesłankę ważności tej umowy. W sytuacji, gdy przelew dochodzi do skutku w drodze umowy czysto rozporządzającej, ważność przelewu wierzytelności zależy od istnienia ważnego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Brak lub wadliwość causae cessionis powoduje, że cesjonariusz nie nabywa wierzytelności.

Skład orzekający

Mariusz Zawicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność umowy cesji wierzytelności, wymóg wykazania kauzy, legitymacja czynna w sprawach odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania kauzy w umowie cesji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne znaczenie formalnych wymogów przy umowach cesji wierzytelności, co jest kluczowe dla praktyki obrotu wierzytelnościami, zwłaszcza w kontekście odszkodowań.

Nieważna cesja wierzytelności: dlaczego sąd oddalił pozew o odszkodowanie?

Dane finansowe

WPS: 3442,84 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI GC 1348/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S. , dnia 25 marca 2019 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, Wydział XI Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: SSR Mariusz Zawicki Protokolant: Angelika Sykut po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2019 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeciwko (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt: XI GC 1348/18 Sprawa rozpoznana w postępowaniu zwykłym. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 czerwca 2018 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. wniosła przeciwko (...) w W. o zapłatę kwoty 3.442,84 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż dnia 23 marca 2017 roku doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki L. należący do D. M. . Sprawca zdarzenia objęty był ochroną ubezpieczeniową na podstawie ważnej polisy od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartej z (...) w W. . Poszkodowany dokonał zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi sprawcy, który przyjął na siebie odpowiedzialność co do zasady, wszczął postepowanie likwidacyjne w którym ustalił wysokość szkody na kwotę 2.635,37 złotych. Spółka zawarła umowę cesji przedmiotowej wierzytelności z powodem. Kwota dochodzona przez powoda to jego zdaniem należne odszkodowanie stanowiące różnicę między faktyczną wysokością szkody a kwotą wypłaconą przez pozwanego. Powód dochodzi również kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu w kwocie 738 złotych brutto oraz kwoty 24,67 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek. W sprawie wydano nakaz zapłaty (karta 32). W sprzeciwie pozwany (karta 36) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz, od powoda kosztów procesu. Wskazał, że kwota wypłacona jest wystarczająca do naprawy pojazdu. W toku postępowania strony nie zmieniły swoich stanowisk. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 27 sierpnia 2017 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki L. należący do D. M. . Sprawca szkody posiadał ważną polisę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartą z (...) w W. . Poszkodowany dokonał zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi sprawcy, który wszczął postępowanie likwidacyjne, w którym przyjął na siebie odpowiedzialność co do zasady ustalając wysokość szkody na kwotę 2.635,37 zł, którą wypłacił poszkodowanemu. Bezsporne, nadto dowód: - dokumenty w aktach szkodowych, karta 61; W dniu 21 czerwca 2018 roku G. L. wystawił na rzecz powoda fakturę VAT nr (...) na kwotę 738 zł brutto tytułem sporządzenia kalkulacji naprawy kalkulacji i sporządzenia opinii. Według prywatnej wyceny koszt naprawy pojazdu wynosi 5.315,54 złotych z podatkiem VAT. Dowód: - faktura VAT, karta 19; - kosztorys i opinia karta 13-18 W dniu 2 czerwca 2018 roku D. M. (cedent) zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (cesjonariusz) umowę cesji wierzytelności określonej jako świadczenie odszkodowawcze ze zdarzenia z dnia 27 sierpnia 2017 roku gdzie uszkodzony został pojazd L. . Dowód: - umowa cesji, karta 10; Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Niespornym jest, iż sprawcę szkody i pozwaną łączyła umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zgodna z treścią przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Przepis art. 4 powyższej ustawy wskazuje, iż ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. Natomiast w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust 1 ustawy). Zgodnie z treścią art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zgodnie z treścią art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Podstawę prawną żądania pozwu stanowi również art. 361 k.c. , zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Natomiast § 2 art. 361 k.c. stanowi, iż w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W ocenie sądu powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przysługujących poszkodowanemu D. M. w stosunku do pozwanego ubezpieczyciela. W sprawie nie zostały bowiem ujawnione, żadne okoliczności wskazujące na istnienia kauzy rozporządzenia dochodzoną wierzytelnością, dokonanego umową cesji wierzytelności, zawartą w dniu 2 czerwca 2018 roku pomiędzy poszkodowanym a powodową spółką co nakazywało uznać tę umowę jako nieważną, która nie wywołała skutków prawnych Kwestia istnienia legitymacji czynnej czy biernej należy do zakresu prawa materialnego, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 510 § 1 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Przepis § 2 stanowi, że jeśli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania. W świetle treści przytoczonego przepisu ważność umowy przelewu zależy od istnienia zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Umowa przelewu jest więc czynnością kauzalną, co oznacza, że kauza stanowi samodzielną przesłankę ważności tej umowy. W sytuacji, gdy przelew dochodzi do skutku w drodze umowy czysto rozporządzającej, ważność przelewu wierzytelności zależy od istnienia ważnego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych i zgodnych wypowiedziach judykatury i doktryny (por. K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s.135; W. Czachórski, zobowiązania, 207, s.395; G. Pieniek, Komentarz, T. I, 2006, s.664; A. Szpunar, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1998 r., III CKN 387/97, PPH 1999, nr 4, s.47; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2006 r., V CSK 253/06, OSNC 2007, nr 9, poz. 141). Zwraca się również uwagę, że przepis art. 510 § 2 k.c. nie wymaga, aby zobowiązanie zostało ujawnione w samej umowie rozporządzającej wierzytelnością. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z dnia 06 kwietnia 2016r., IV CSK 403/15, Lex nr 2044487, „ Kodeks cywilny nie wprowadził wymogu wskazywania w umowie przeniesienia wierzytelności zobowiązania, w wykonaniu którego dochodzi do przelewu, co oznacza mimo materialnej kauzalności formalnie oderwany charakter samoistnej umowy przelewu. Cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnić kauzę w sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi. Przypomnieć należy, że przelew ma charakter nabycia pochodnego i nie wymaga zgody dłużnika. (…).Brak lub wadliwość causae cessionis powoduje, że cesjonariusz nie nabywa wierzytelności. Podniesienie zarzutu braku przyczyny prawnej przelewu oznacza powinność jej ujawnienia przez cesjonariusza i obarczenie dłużnika ciężarem dowodu jej nie istnienia lub braku skuteczności. (…) Zobowiązanie to może wynikać nie tylko z umowy zobowiązującej, ale i innych zdarzeń prawnych.” Mając na względzie powyższe uwagi, oceniając zebrany w sprawie materiał procesowy, sąd stwierdził, że umowa cesji wierzytelności: (karta 10) zawarta przez poszkodowanego jako cedenta z powodem jest nieważna. Wymieniona umowa nie wskazuje na żadnej informacji co do podstawy przysporzenia. W § 1 umowy zapisano wyłącznie, cedent przelewa na rzecz cesjonariusza opisaną wcześniej wierzytelność. W konsekwencji z uwagi na brak wykazania w omawianej sprawie, podstawy do dokonania przelewu wierzytelności powództwo nie mogło być uwzględnione, co czyni zbędnym badanie pozostałych okoliczności. Podobnie orzekła Sąd Okręgowy w Szczecinie w wyroku z dnia 24 sierpnia 2018 roku w sprawie VIII Ga 269/18. Nie było możliwości ustalić opisanych wyżej okoliczności albowiem z uwagi na niestawiennictwa świadka, postanowieniem, z dnia 4 lutego 2019 roku oznaczono ostateczny termin przesłuchania świadka na dzień 25 marca 2019 roku. Świadek nie został doprowadzont zatem postanowieniem z dnia 25 marca 20189 roku pominięto dowód z przesłuchania świadka i oddalono wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Strony nie składały zastrzeżeń do protokołu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. . Powód przegrał sprawę w całości a wygrał ją pozwany. Na koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego 900 złotych i opłata od pełnomocnictwa 17 złotych. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) - (...) - (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI