XI GC 1212/14

Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w SzczecinieSzczecin2015-07-14
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
umowa sprzedażyfakturatermin płatnościwymagalność roszczeniaodsetki ustawowekoszty procesuprawo cywilnehandel

Sąd zasądził od pozwanej spółki jawnej na rzecz powódki spółki akcyjnej kwotę 9 039,07 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w zakresie skapitalizowanych odsetek.

Powódka spółka akcyjna wniosła o zapłatę od pozwanej spółki jawnej kwoty 10 935,29 zł z tytułu sprzedaży tytułów prasowych i innych wydawnictw. Pozwana zakwestionowała wymagalność roszczenia, wskazując na brak terminu płatności na fakturach i niedoręczenie wezwania do zapłaty. Sąd zasądził główną kwotę należności, uznając ją za wymagalną od dnia odbioru nakazu zapłaty, ale oddalił powództwo w części dotyczącej skapitalizowanych odsetek, uznając je za przedwczesne.

Powódka (...) spółka akcyjna w W. pozwała (...) M. A. , M. (...) spółkę jawną w S. o zapłatę 10 935,29 zł z tytułu umowy o współpracę dotyczącą sprzedaży tytułów prasowych z prawem zwrotu. Pozwana nie kwestionowała zawarcia umowy ani jej wykonania, ale podniosła zarzut niewymagalności roszczenia z powodu braku terminu płatności na fakturach i niedoręczenia wezwania do zapłaty. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części dotyczącej kwoty 9 039,07 zł, uznając ją za wymagalną od dnia 26 marca 2014 roku (dzień odbioru nakazu zapłaty przez pozwaną), zgodnie z art. 455 k.c. w zw. z art. 488 § 1 k.c. Oddalono natomiast żądanie w zakresie skapitalizowanych odsetek (1 896,22 zł), ponieważ zgodnie z art. 482 § 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, a w tym przypadku nie ustalono daty wymagalności głównego roszczenia przed dniem odbioru nakazu zapłaty. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo do wyniku sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie jest wymagalne od dnia wezwania dłużnika do zapłaty, zgodnie z art. 455 k.c., lub od dnia odbioru nakazu zapłaty, jeśli stanowi on wezwanie do zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji braku ustalonego terminu płatności na fakturze i braku wskazania konkretnej daty wykonania umowy przez stronę powodową, zastosowanie znajduje art. 455 k.c. świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Dzień odbioru nakazu zapłaty przez pozwaną został uznany za moment, od którego roszczenie stało się wymagalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części żądania i oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

(...) spółki akcyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnej w W.spółkapowódka
(...) M. A. , M. (...) spółki jawnej w S.spółkapozwana

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Definicja umowy sprzedaży.

k.c. art. 488 § 1

Kodeks cywilny

Miejsce i termin spełnienia świadczenia.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe.

k.c. art. 482 § 1

Kodeks cywilny

Odsetki od zaległych odsetek.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

Definicja zwłoki.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 4

Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

u.o.p. § część IV załącznika

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie główne jest wymagalne od dnia odbioru nakazu zapłaty, ponieważ nie ustalono innego terminu płatności. Pozwana odebrała towar i nie uiściła ceny, co rodzi obowiązek zapłaty.

Odrzucone argumenty

Żądanie skapitalizowanych odsetek jest przedwczesne, ponieważ nie wytoczono o nie osobnego powództwa. Brak terminu płatności na fakturze uniemożliwia wymagalność roszczenia (argument częściowo uwzględniony w odniesieniu do odsetek).

Godne uwagi sformułowania

Pozwana zakwestionowała wymagalność roszczeń wynikających z wystawionych faktur VAT. Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne – art. 6 k.c. w zw. z art. 3 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Wobec przedłożenia faktur różniących się m.in. w zakresie terminu płatności, Sąd przyznał rację w tym zakresie stronie pozwanej. W tej sytuacji, posiłkując się regulacją zawartą w art. 455 k.c. , jako termin spełnienia świadczenia należy uznać dzień wezwania dłużnika do zapłaty. Roszczenie strony powodowej stało się więc wymagalne w dniu 26 marca 2014 roku, przeto zarzut pozwanej o niewymagalności roszczenia, co do zasady, nie mógł się ostać. W myśl art. 482 § 1 c .c od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.

Skład orzekający

Jakub Idziorek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymagalności roszczeń z faktur bez terminu płatności oraz zasady naliczania odsetek od odsetek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku terminu płatności i braku wezwania do zapłaty przed wniesieniem pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z ustalaniem wymagalności roszczeń w obrocie gospodarczym, szczególnie w kontekście braku precyzyjnych zapisów umownych i faktur.

Brak terminu na fakturze? Kiedy roszczenie staje się wymagalne?

Dane finansowe

WPS: 10 935,29 PLN

należność główna: 9039,07 PLN

zwrot kosztów procesu: 1708,93 PLN

Sektor

handel

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI GC 1212/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, Wydział XI Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Jakub Idziorek Protokolant: st.sekr.sądowy Gabriela Wierzgacz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na rozprawie, sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w W. , przeciwko (...) M. A. , M. (...) spółce jawnej w S. , o zapłatę, I. zasądza pozwanej (...) M. A. , M. (...) spółki jawnej w S. na rzecz powódki (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 9 039,07 zł (dziewięć tysięcy trzydzieści dziewięć złotych siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi w stosunku rocznym od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza pozwanej (...) M. A. , M. (...) spółki jawnej w S. rzecz powódki (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 1708,93 zł (tysiąc siedemset osiem złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XI GC 1212/14 Uzasadnianie Dnia 2 stycznia 2014 roku powódka (...) spółka akcyjna w W. wniosła do Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie, VI Wydziału Cywilnego, pozew o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej A. M. A. , M. (...) spółki jawnej w S. kwoty 10 935,29 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz z kosztami procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska powodowa spółka wskazała, że pozwana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł ze stroną powodową umowę o współpracy dotyczącą w szczególności sprzedaży tytułów prasowych, książek itp. z pełnym prawem zwrotu niesprzedanych egzemplarzy. Strona powodowa wywiązała się z zwartej umowy, na potwierdzenie czego wystawiła faktury VAT. Mimo wezwania pozwana nie uregulowała należności. Zadłużenie wynosi 10 935,29 zł, w tym kwota 1 896,22 zł tytułem skapitalizowanych odsetek, które zostały naliczone od dnia wymagalności faktury do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.. Dnia 27 lutego 2014 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydziale Cywilnym, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem powódki. Nakaz został doręczony pozwanej dnia 25 marca 2014 roku W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, wg norm przepisanych. Pozwana wskazała, że nie kwestionuje faktu zawarcia przedmiotowej umowy i jej wykonania. Pozwana zakwestionowała wymagalność roszczeń wynikających z wystawionych faktur VAT. Wskazała, że na żadnej nie widnieje termin zapłaty, a także zauważyła, że nie zostało doręczone jej wezwanie do zapłaty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka (...) spółka akcyjna w W. zawarła z pozwaną A. M. A. , M. (...) spółką jawną w S. umowę o współpracy, która dotyczyła w szczególności sprzedaży tytułów prasowych, książek, innych wydawnictw oraz wszelkich integralnych dodatków do wymienionych pozycji z pełnym prawem zwrotu niesprzedanych egzemplarzy. Pozwana zobowiązała się do przestrzegania zasad dostawy prasy, zwrotu niesprzedanych egzemplarzy, określania różnic w dostawach i zwrotach prasy, rozliczeń za sprzedaną prasę oraz przekazanego wyposażenia punktu sprzedaży. Niesporne Dnia 9 maja 2012 roku powódka wystawiła pozwanej fakturę VAT na łączną kwotę 9 039,07 zł brutto, zakreślając termin płatności na dzień 23 maja 2012 roku. Strony nie ustaliły terminu płatności. Dowód: -faktura VAT z dnia 9 maja 2012 roku, k. 42 -zeznania M. A. (2) , k. 59 Sąd zważył, co następuje: Powództwo w przeważającej części podlegało uwzględnieniu, a podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 535 k.c. oraz zapisy umowy łączącej strony. Większość okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie było bezspornych pomiędzy stronami. W szczególności pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia z powódką umowy i jej wykonania, a jej ważność i skuteczność nie budziła wątpliwości Sądu. Pozwana. wnosząc o oddalenie powództwa podniosła jednak zarzut niewymagalności roszczenia powódki. Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne – art. 6 k.c. w zw. z art. 3 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Zdaniem Sądu pozwana wykazała, że zaszły okoliczności uzasadniające oddalenie powództwa w niewielkiej części, bowiem tylko w zakresie skapitalizowanych odsetek liczonych od należności głównej. Zgodnie z art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Odpowiednikiem świadczenia sprzedawcy jest świadczenie nabywcy - obowiązek zapłaty umówionej ceny, a więc ustalonej przez strony i wyrażonej w pieniądzu wartości rzeczy lub prawa będących przedmiotem umowy. Pozwana odebrała zakupiony towar, jednak nie uiściła ceny, która została jasno określona przez strony w fakturze VAT. Pozwana zobowiązany jest zatem do wykonania swojego zobowiązania – zapłaty ceny. Konsensualny, odpłatny i wzajemny charakter umowy sprzedaży przesądza o tym, iż samo przyjęcie towaru za oferowaną na fakturze cenę stosownie do art. 488 § 1 k.c. rodzi natychmiastowy obowiązek zapłaty, o ile strony uprzednio nie zawierały umowy odmiennie regulującej warunki zapłaty. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, strony nie miały umówionego terminu płatności, a strona powodowa nie wskazała konkretnego terminu dostawy zamówionego towaru. Z zeznań M. A. (2) wynika, że strona pozwana nie zwracała się do powódki o potwierdzenie dostawy. Niemożliwym zatem stało się określnie konkretnego terminu wykonania umowy przez stronę powodową, a to ten właśnie termin implikowałby obowiązek zapłaty ceny przez pozwaną. Koniecznym zatem stało się sięgnięcie do regulacji zawartej w art. 455 k.c. , zgodnie z którym jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Powód dochodząc roszczenia ma obowiązek wykazać sporne fakty ( art. 6 k.c. ). Wobec przedłożenia faktur różniących się m.in. w zakresie terminu płatności, Sąd przyznał rację w tym zakresie stronie pozwanej. Powód nie wykazał aby egzemplarz faktury z terminem płatności doręczył stronie pozwanej, żadnych też zarzutów co do egzemplarza faktury będącej w posiadaniu pozwanej nie sformułował. Strony nie ustaliły terminu płatności (brak terminu na zaakceptowanej przez strony fakturze VAT). Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można też wskazać konkretnej daty wykonania umowy przez stronę powodową. W tej sytuacji, posiłkując się regulacją zawartą w art. 455 k.c. , jako termin spełnienia świadczenia należy uznać dzień wezwania dłużnika do zapłaty. Na kanwie niniejszej sprawy jako niesporną datę wezwania dłużnika do wykonania zobowiązania, należy uznać dzień 25 marca 2014 roku, gdyż wtedy strona pozwana odebrała nakaz zapłaty. Od tego dnia musiała więc liczyć się z obowiązkiem zapłaty. Roszczenie strony powodowej stało się więc wymagalne w dniu 26 marca 2014 roku, przeto zarzut pozwanej o niewymagalności roszczenia, co do zasady, nie mógł się ostać. Zgodnie natomiast z art. 481 k.c. , jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. W niniejszej sprawie, jak już zostało wspominanie, roszczenie główne stało się wymagalne w dniu 26 marca 2014 roku i od tego dnia należało zasądzić odsetki ustawowe. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 535 k.c. i art. 481 § 1 i 2 k.c. , jak w pkt I sentencji wyroku. Część należności objętej pozwem stanowiły skapitalizowane odsetki od nieterminowej zapłaty. W myśl art. 482 § 1 c .c od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Zgodnie z art. 476 k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Strona powodowa wskazała, że kwota 1 896,22 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty należności głównej została naliczona od dnia 24 maja 2012 roku do dnia 1 stycznia 2014 roku. Wobec jednak przyjęcia daty wymagalności dnia 25 marca 2014 roku, żądanie w zakresie skapitalizowanych odsetek podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. . strona powodowa wygrała proces w 83%, natomiast pozwana w 17%. Strona powodowa poniosła następujący koszty: opłatę sądowa od pozwu w kwocie 137 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na kwotę 2400 złotych, których wysokość ustalono w oparciu o § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, do czego doliczyć należało kwotę 17 złotych z tytułu poniesionej przez pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego, stosownie do treści części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (łącznie 2554 zł). Strona pozwana poniosła następujący koszty: koszty zastępstwa procesowego ustalone na kwotę 2400 złotych, których wysokość ustalono w oparciu o § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, do czego doliczyć należało kwotę 17 złotych z tytułu poniesionej przez pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego, stosownie do treści części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (łącznie 2417 zł). Strona pozwana powinna więc zwrócić stronie powodowej różnicę pomiędzy kwotą jaką pozwany winien zapłacić powódce (83% z 2554 zł), a kwotą jaką powódka winna zapłacić pozwanej (17% z 2417 zł). Reasumując strona pozwana winna zapłacić stronie powodowej kwotę 1708,93 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, o czym orzeczono w pkt. III sentencji wyroku (2119,82 zł – 410,89 zł). Zarządzenia: 1. Odnotować, 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda 3. Akta z pismem lub za 30 dni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI