XI GC 1038/16

Sygn. akt XI GC 1038/16 Sprawa była rozpoznawana w postępowaniu zwykłym UZASADNIENIE Dnia 22 marca 2016 roku powód M. R. wniósł przeciwko pozwanej (...) . (...) spółce akcyjnej w Z. pozew o zapłatę kwoty 5 tysięcy złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 11 czerwca 2013 roku do dnia zapłaty, a także złożył wniosek o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 14 stycznia 2013 roku wskutek zsunięcia śniegu z dachu budynku stanowiącego własność pozwanej doszło do uszkodzenia samochodu marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , który należał do P. B. . Poszkodowany naprawił pojazd w warsztacie powoda. Zakład ubezpieczeń przyznał odszkodowanie w wysokości 6698,73 złotych, którą pomniejszył o kwotę 5 tysięcy złotych tytułem franszyzy redukcyjnej. Poszkodowany przelał na powoda prawo do domagania się odszkodowania z tytułu polisy ubezpieczeniowej sprawcy szkody. Powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty dochodzonej niniejszym pozwem, Dnia 10 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem powoda. W przepisanym terminie pozwana złożyła sprzeciw i wniosła o oddalenie powództwa w całości, a także złożyła wniosek o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Pozwana zgłosiła zarzut przedawniania- wskazała, że poszkodowany wiedział o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia w dniu 14 stycznia 2013 roku, a więc termin przedawnienia upłynął w dniu 14 stycznia 2016 roku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 14 stycznia 2013 roku samochód marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) należący do P. B. , w wyniku zsunięcia się śniegu z dachu budynku stanowiącego własność pozwanej, uległ uszkodzeniu. Tego samego dnia poszkodowany w asyście policji wszedł do budynku pozwanej. Tam od kierownika budowy uzyskał informację, że pozwana jest ubezpieczona. W dniu 21 stycznia 2016 roku poszkodowany zgłosił szkodę towarzystwu ubezpieczeniowemu pozwanej - (...) spółce akcyjnej . Dowód: -zeznania P. B. , k. 89; -zgłoszenie wypadku z ubezpieczenia oc, k. 52. Poszkodowany zlecił naprawę uszkodzonego samochodu warsztatowi naprawczemu powoda. Z tego tytułu powód wystawił poszkodowanemu fakturę VAT na kwotę 6 698,73 złotych. Tego samego dnia P. B. (przekazujący) zawarł z M. R. (przyjmujący) umowę, zgodnie z którą przekazujący przelał na przyjmującego swoje prawa do odszkodowania z tytułu ubezpieczenia AC/OC sprawcy. Dowód: -faktura VAT, k. 15; -umowa, k. 17 Dnia 29 marca 2013 roku towarzystwo ubezpieczeniowe pozwanej przyznało odszkodowanie w kwocie 6698,73 złotych, które pomniejszyło o kwotę franszyzy redukcyjnej w wysokości 5000 złotych. Ostatecznie na konto powoda przelano kwotę 1698,73 złotych. Dowód: -decyzja, k. 18 Dnia 7 marca 2016 roku P. B. zawarł z M. R. umowę, zgodnie z którą przekazujący przelał na przyjmującego prawo do żądania odszkodowania w kwocie 5000 złotych od (...) . (...) spółki akcyjnej w Z. . Dowód: -umowa, k. 24 Sąd zważył co następuje: P owództwo okazało się nieuzasadnione. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 5.000 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez śnieg i lód, spadający z dachu budynku należącego do pozwanego. Jeżeli chodzi o podstawę odpowiedzialności to ścierają się dwa poglądy. Pierwszy wskazujący na podstawie w art. 415 k.c. i drugi, gdzie za podstawę odpowiedzialności przyjmuje się art. 433 k.c. . Zgodnie z tym drugim przepisem za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia jest odpowiedzialny ten, kto pomieszczenie zajmuje, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą zajmujący pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialności i której działaniu nie mógł zapobiec. Odpowiedzialność sprawcy opiera się na zasadzie ryzyka, zaś ratio legis tego przepisu są wskazywane w piśmiennictwie istotne ograniczenia możliwości wskazania osoby rzeczywistego sprawcy, gdy kilka osób zajmuje dane pomieszczenie. Głos za zastosowaniem art. 433 k.c. do spadnięcia lodu z dachu można znaleźć m.in. w Komentarzu do kodeksu cywilnego pod red. A. K. , autorstwa A. O. , który podnosi „ dla zastosowania art. 433 k.c. , wyrzucenie, wylanie lub spadnięcie powinno dotyczyć "przedmiotu", a więc rzeczy lub zwierząt (także ich części), natomiast nie obejmuje przypadków wyrzucenia lub spadnięcia człowieka. Jednocześnie powinno nastąpić „z pomieszczenia” , zatem przepis art. 433 k.c. nie ma zastosowania do szkód wyrządzonych zawaleniem się budowli lub oderwaniem się jej części ( art. 434 k.c. ). Natomiast ratio legis uzasadnia stosowanie art. 433 k.c. , jeżeli szkodę wyrządził przedmiot, który spadł z dachu budynku lub został z niego zrzucony (np. lód, śnieg, antena); przestrzeń na dachu budynku także pozostaje w ukryciu, jest źródłem podobnych zagrożeń, a ponadto jest coraz częściej bardzo intensywnie eksploatowana”. Sąd przychyla się jednak do poglądu, że podstawą odpowiedzialności w sprawie jest art. 415 k.c. , zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Głównym argumentem jest tutaj okoliczność, że odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest wyjątkiem w stosunku do odpowiedzialności na zasadzie winy. Wykładnia więc przepisów dających co do pewnych zdarzeń prawnych możliwość zastosowania odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, nie może być wykładnią rozszerzającą, a przepis art. 433 k.c. nie mówi nic o przedmiotach które spadły z dachu budynku (por. wyrok SN z 15 września 1959 r., IV CR 1071/58, OSPiKA 1961/6/159). Za przyjęciem jako podstawy art. 415 k.c. opowiedział się także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 marca 1971 r., I CR 16/71, OSNC 1972/1/8) Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że z dachu budynku stanowiącego własność pozwanego przy ulicy (...) w S. na samochód powoda w dniu 14 stycznia 2013 r. spadł śnieg i lód, co spowodowało powstanie szkody w pojeździe powoda. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym postępowaniu co do zasady ziściły się przesłanki odpowiedzialności pozwanego wskazane w art. 415 k.c. Powód wykazał bowiem zawinione zaniechanie pozwanego polegające na braku podjęcia działań, które zapobiegłyby powstaniu szkody w pojeździe poszkodowanego, szkodę, jej wysokość i adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zawinionym zaniechaniem pozwanego a powstałą szkodą. Nie mogło ulegać żadnym wątpliwościom, że pozwany jako właściciel budynku, z którego dachu spadł śnieg i lód, które to następnie spowodowały szkodę w pojeździe powoda, powinien podjąć działania mające na celu zapobieżenie takim zdarzeniom. Spadający śnieg i lód z dachu na chodnik i miejsca parkingowe nie jest czymś normalnym i akceptowalnym. Podjęcie działań, które mają temu zapobiec, nie powinno być zatem oceniane jako coś wyjątkowego, nadmiernego, czego nie należy oczekiwać od właściciela budynku. Ogólny obowiązek utrzymywania budynku w takim stanie, aby nie wyrządził nikomu szkody, wynika chociażby z zasad racjonalnego postępowania podmiotu prawa, w tym dbania o to, aby rzecz (czy to ruchomość czy nieruchomość) nie wyrządziła nikomu szkody, czy to w następstwie działania, a więc posługiwania się daną rzeczą, czy też zaniechania, a więc braku podjęcia działań, które mają zapobiec wyrządzeniu szkody. Ponadto wskazać należy, że zgodnie aktem powszechnie obowiązującego prawa – § 1 rozporządzenia porządkowego numer (...) Wojewody (...) z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku usuwania nadmiaru śniegu i lodu zalegającego na dachach obiektów budowlanych – właściciel i zarządca obiektów budowlanych jest zobowiązany do usuwania nadmiaru śniegu i lodu zalegającego na dachach tych obiektów. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że pojazd powoda został uszkodzony na skutek upadku na jego dach lodu i śniegu, które osunęły się z dachu budynku należącego do pozwanego. W ocenie Sądu wykazane przeto zostały podstawowe przesłanki odpowiedzialności pozwanego za szkodę wyrządzoną na skutek niewykonania obowiązków związanych z odpowiednim utrzymaniem budynku. Sama wysokość szkody też nie była kwestionowana. Pozwany skutecznie jednak bronił się zarzutem przedawnienia. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W realiach sprawy poszkodowany zarówno o szkodzie jaki i osobie obowiązanej do jej naprawienia dowiedział się w dniu kiedy zdarzenia miało miejsce – czyli 14 stycznia 2013 roku. Z zasady osobą odpowiedzialną za naprawienie szkody jest osoba której można przypisać zawinione działania lub – jak w niniejszej sprawie – zaniechanie. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń jest odpowiedzialnością wtórną i fakt że pozwany miał ochronę ubezpieczeniową nie ma wpływu na datę dowiedzenia się o szkodzie i o osobie z zasady odpowiedzialnej za jej naprawienie. Z resztą podobne stanowisko znaleźć można np. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 21 grudnia 2012 r. w sprawie I ACa 1198/12 Przepis art. 819 § 3 k.c. odsyłając do art. 4421 § 1 k.c. , uzależnia rozpoczęcie biegu przedawnienia od powzięcia przez poszkodowanego wiedzy o osobie obowiązanej do naprawienia szkody czyli sprawcy deliktu, a nie o ubezpieczycielu. Akcesoryjność odpowiedzialności ubezpieczyciela skutkuje istnieniem tej odpowiedzialności tak długo, jak trwa odpowiedzialność sprawcy. Skoro pozew w niniejszej sprawie wniesiony został w dniu 22 marca 2016 r. nastąpiło to po upływie trzyletniego terminu przedawnienia i powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w pkt. II wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pozwany wygrał niniejszą sprawę w całości, zatem to pozwany winien zwrócić poniesione przez niego koszty postępowania. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, ustalone w stawce minimalnej na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (wg stanu na dzień wniesienia pozwu) w kwocie 1.200 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Dlatego też orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 01.12.2016