XI C 1220/15

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we WrocławiuWrocław2015-10-01
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
zapłatagminakoszty procesuart. 102 k.p.c.trudna sytuacja materialnaulga w spłaciepostępowanie upominawczenakaz zapłaty

Sąd zasądził od pozwanej kwotę ponad 6 tys. zł na rzecz gminy, ale nie obciążył jej kosztami procesu ze względu na trudną sytuację materialną i życiową.

Gmina W. domagała się od pozwanych D. J., Ł. J. i M. J. zapłaty ponad 6 tys. zł. Po uchyleniu nakazu zapłaty w stosunku do zmarłego Ł. J. i umorzeniu postępowania wobec M. J., sąd zasądził całą kwotę od D. J. Jednakże, ze względu na jej bardzo trudną sytuację materialną (renta 865 zł, niepełnosprawność, śmierć syna, pobyt drugiego syna w więzieniu), sąd na mocy art. 102 k.p.c. nie obciążył jej kosztami procesu.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu rozpoznał sprawę z powództwa Gminy W. przeciwko D. J., M. J. i Ł. J. o zapłatę kwoty 6 072,65 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Wcześniej, w postępowaniu upominawczym, wydano nakaz zapłaty, jednak pozwana D. J. wniosła sprzeciw, wskazując m.in. na śmierć syna Ł. J. przed wniesieniem pozwu. Sąd uchylił nakaz w stosunku do Ł. J. i odrzucił pozew wobec niego. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanej D. J. na rzecz Gminy W. kwotę 6 072,65 zł wraz z odsetkami. Rozstrzygając o kosztach procesu, sąd na mocy art. 102 k.p.c. nie obciążył pozwanej D. J. kosztami, uznając, że zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek. Uzasadnienie wskazuje na bardzo trudną sytuację materialną i życiową pozwanej: jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 865 zł, jest osobą niepełnosprawną, zmarł jej syn, a drugi syn przebywa w zakładzie karnym. Sąd podkreślił, że art. 102 k.p.c. pozwala na odstąpienie od zasady obciążania przegrywającego kosztami w wyjątkowych sytuacjach, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym sytuację życiową strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na mocy art. 102 k.p.c., jeśli zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na bardzo trudną sytuację materialną i życiową pozwanej, która obejmowała niskie dochody, niepełnosprawność, śmierć syna i pobyt drugiego syna w więzieniu. Okoliczności te uzasadniały odstąpienie od zasady obciążania przegrywającego kosztami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie kwoty i nieobciążenie kosztami

Strona wygrywająca

Gmina W. (...) we W.

Strony

NazwaTypRola
Gmina W. (...) we W.organ_państwowypowód
D. J.osoba_fizycznapozwana
M. J.osoba_fizycznapozwany
Ł. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie wymaga, aby strona wygrywająca sprawę, na rzecz której nie został zasądzony zwrot kosztów procesu, postępowała niewłaściwie lub żeby można jej było przypisać jakąkolwiek inną postać winy. U podstaw stosowania przepisu leży wyłącznie dążenie do ulżenia stronie przegrywającej poprzez nieobciążenie jej całością albo częścią należnych od niej kosztów. Zastosowanie powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu, w tym okoliczności faktyczne związane z przebiegiem procesu oraz fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej) strony, oceniane z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanej D. J. uzasadniająca zastosowanie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten nie wymaga, żeby strona wygrywająca sprawę, na rzecz której nie został zasądzony zwrot kosztów procesu, postępowała niewłaściwie lub żeby można jej było przypisać jakąkolwiek inną postać winy. U podstaw stosowania przepisu art. 102 k.p.c. leży wyłącznie dążenie do ulżenia stronie przegrywającej poprzez nieobciążenie jej całością albo częścią należnych od niej kosztów. Przesłanką zastosowania art. 102 k.p.c. jest stwierdzenie, iż okoliczności sprawy mają charakter szczególny i jako takie uzasadniają odstąpienie od normy wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. Zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej) strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.

Skład orzekający

Małgorzata Bojarska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadkach szczególnie trudnej sytuacji materialnej i życiowej strony, nawet jeśli jest ona stroną przegrywającą."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena sytuacji strony i zastosowanie art. 102 k.p.c. zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. i pokazuje, że prawo może uwzględniać trudną sytuację życiową stron, nawet w sprawach o zapłatę.

Sąd zasądził dług, ale darował koszty. Kluczowy przepis i wyjątkowa sytuacja pozwanej.

Dane finansowe

WPS: 6072,65 PLN

zapłata: 6072,65 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XI C 1220/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 1 października 2015 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XI Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Małgorzata Bojarska Protokolant:Ewa Chorzępa po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa Gmina W. (...) przeciwko D. J. , M. J. - o zapłatę I. zasądza od pozwanej D. J. na rzecz strony powodowej Gminy W. – (...) we W. kwotę 6 072,65 zł (sześć tysięcy siedemdziesiąt dwa złote sześćdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi: - od kwoty 3 180,41 zł od dnia 01 sierpnia 2013r. do dnia 07 stycznia 2014r., - od kwoty 6 072,65 zł od dnia 08 stycznia 2014r. do dnia zapłaty; II. nie obciąża pozwanej kosztami procesu na rzecz strony powodowej III. umarza postępowanie w stosunku do pozwanego M. J. Sygn. akt XI C 1220/15 UZASADNIENIE ( co do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia 1 października 2015r.) Strona powodowa Gmina W. pozwem z dnia 8 stycznia 2015r. domagała się zasądzenia od pozwanych D. J. , Ł. J. i M. J. kwoty 6072,65 zł. wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W dniu 23 stycznia 2014r. w sprawie sygn. akt XI Nc 24/14 Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając żądanie pozwu w całości. Sprzeciw od opisanego nakazu wywiodła pozwana D. J. , wskazując m.in., że jej syn - pozwany Ł. J. , zmarł jeszcze przed wniesieniem pozwu, w dniu 14 sierpnia 2013r. Na moc postanowienia z dnia 11 lutego 2015r. sygn. akt XI Nc 24/14 Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej uchylił opisany wyżej nakaz zapłaty w stosunku do pozwanego Ł. J. i odrzucił pozew w stosunku do tego pozwanego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie XI C 1220/15 w dniu 1 października 2015r. zapadł wyrok, na mocy którego zasądzono na rzecz strony powodowej od pozwanej D. J. kwotę 6072,65 zł. wraz z ustawowymi odsetkami, postanowiono o nieobciążaniu pozwanej kosztami procesu na rzecz strony powodowej oraz o umorzeniu postępowania w stosunku do pozwanego M. J. . Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie II oparto na przepisie art. 102 k.p.c. , zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Na wstępie trzeba jednak zastrzec, iż przepis ten nie wymaga, żeby strona wygrywająca sprawę, na rzecz której nie został zasądzony zwrot kosztów procesu, postępowała niewłaściwie lub żeby można jej było przypisać jakąkolwiek inną postać winy (postanowienie SN z dnia 07.011982 r. , sygn. II CZ 191/81). U podstaw stosowania przepisu art. 102 k.p.c. leży wyłącznie dążenie do ulżenia stronie przegrywającej poprzez nieobciążenie jej całością albo częścią należnych od niej kosztów. Przesłanką zastosowania art. 102 k.p.c. jest stwierdzenie, iż okoliczności sprawy mają charakter szczególny i jako takie uzasadniają odstąpienie od normy wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. ,,Zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej) strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.” (postanowienie SN z 14.01.1974 r., sygn. II CZ 223/73) W niniejszej sprawie za zastosowaniem przepisu art. 102 k.p.c. przemawia przede wszystkim fakt bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwanej. Sąd miał na uwadze, że pozwana, nie przecząc okolicznościom faktycznym i prawnym pozwu, podejmowała próby polubownego załatwienia sprawy i wnosiła o udzielenie ulgi w spłacie należności. Wskazać należy, że pozwana jest osobą znajdującą się w ciężkiej sytuacji materialnej; jedynym źródłem utrzymania pozwanej jest świadczenie rentowe w wysokości 865 zł. miesięcznie. Pozwana jest osobą niepełnosprawną ( ma bardzo duże trudności z poruszaniem się, co zostało zaobserwowane w toku postępowania) i w związku z tym nie jest w stanie podjąć zatrudnienia Pozwana znajduje się również ciężkiej sytuacji życiowej; w dniu 14 sierpnia 2013r. zmarł syn pozwanej – Ł. J. , drugi z synów - M. J. przebywa w zakładzie karnym, gdzie pracuje nieodpłatnie i nie może pomoc matce w żaden sposób. Wymienione okoliczności są podstawą do przyjęcia, iż w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek usprawiedliwiający odstąpienie od zasad ogólnych. Wobec powyższego orzeczono jak pkt II sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI