X U 361/13

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-ŚródmieściaWrocław2013-08-06
SAOSubezpieczenia społecznezasiłkiŚredniarejonowy
zasiłek macierzyńskidodatkowy urlop macierzyńskiubezpieczenie społeczneZUStermin złożenia wnioskuobowiązek informacyjnyprawo pracy

Sąd przyznał prawo do zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy urlop macierzyński pomimo złożenia wniosku po terminie, ze względu na brak informacji ze strony pracodawcy i ZUS.

Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy urlop macierzyński z powodu złożenia wniosku po terminie. Sąd ustalił, że opóźnienie wynikało z nieświadomości wnioskodawczyni i braku poinformowania jej przez pracodawcę oraz ZUS o przysługującym prawie. Z uwagi na obowiązek informacyjny organów i pracodawcy, sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do zasiłku.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia rozpoznał sprawę z odwołania S. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział we Wrocławiu, która odmówiła przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu. Wnioskodawczyni argumentowała, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z jej nieświadomości oraz braku informacji ze strony pracodawcy. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na niezłożenie wniosku w wymaganym terminie 7 dni przed rozpoczęciem urlopu. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni urodziła dziecko w listopadzie 2012 r. i do kwietnia 2013 r. pobierała zasiłek macierzyński. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński złożyła 24 kwietnia 2013 r., po terminie. Sąd uznał jednak, że zarówno pracodawca, jak i ZUS nie poinformowali wnioskodawczyni o przysługującym jej prawie do dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Odwołując się do przepisów Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), sąd podkreślił obowiązek organów do należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień. Sąd przyznał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni, że nie została poinformowana o przysługującym jej prawie. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając S. S. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu od 8 kwietnia 2013 r. do 5 maja 2013 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy urlop macierzyński przysługuje pomimo złożenia wniosku po terminie, jeśli opóźnienie wynika z braku informacji ze strony pracodawcy i organu rentowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy i pracodawca mają obowiązek informowania ubezpieczonych o przysługujących im prawach. Brak takiego poinformowania, nawet jeśli wniosek został złożony po terminie, uzasadnia przyznanie świadczenia, zwłaszcza gdy opóźnienie nie jest znaczne i wynika z usprawiedliwionych przyczyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje prawo do zasiłku

Strona wygrywająca

S. S.

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjastrona pozwana

Przepisy (4)

Główne

u.ś.p.u.s. art. 29 § 1 pkt 1 i ust. 5

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu Pracy, jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

k.p. art. 181¹ § § 2 i § 3

Kodeks pracy

Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze do 4 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie w 2012r. Dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek pracownicy, składany przed rozpoczęciem korzystania z dodatkowego urlopu, pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględnia odwołanie, jeżeli podniesiono uzasadnione zarzuty przeciwko orzeczeniu organu rentowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opóźnienie w złożeniu wniosku o dodatkowy urlop macierzyński wynikało z nieświadomości wnioskodawczyni i braku poinformowania jej przez pracodawcę oraz ZUS. Organ rentowy i pracodawca mają obowiązek informowania o przysługujących prawach. Zasady ogólne postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) nakładają na organy obowiązek informowania stron.

Odrzucone argumenty

Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński został złożony po terminie (7 dni przed rozpoczęciem urlopu).

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy, jako podmiot wyspecjalizowany min. w ustalaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego – powinien wykazać się należytą dokładnością w realizacji swoich zadań. Podobną starannością powinien wykazać się pracodawca – płatnik składek, który winien poinformować wnioskodawczynie o przysługującym jej prawie do dodatkowego świadczenia. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skład orzekający

Barbara Bonczar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego pomimo uchybienia terminom, gdy brak jest informacji ze strony instytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku informacji ze strony pracodawcy i ZUS; wymaga wykazania nieświadomości wnioskodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawo do informacji i jak błędy proceduralne instytucji mogą wpływać na prawa obywateli. Jest to przykład, gdzie sąd stanął po stronie obywatela przeciwko biurokracji.

ZUS odmówił zasiłku macierzyńskiego przez spóźniony wniosek. Sąd stanął po stronie matki.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: XU-361/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 sierpnia 2013r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 06 sierpnia 2013r. we W. sprawy z odwołania S. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 13 maja 2013r. znak: (...) w sprawie S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zasiłek macierzyński zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. i przyznaje wnioskodawczyni S. S. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu od dnia 08 kwietnia 2013r. do 05 maja 2013r. Sygn. akt X U 361/13 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni S. S. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 13 maja 2013 r., odmawiającej jej prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu w wymiarze 28 dni. W uzasadnieniu swego odwołania wnioskodawczyni podniosła, że opóźnienie w złożeniu wniosku o dodatkowy urlop nastąpiło z powodu jej nieświadomości, a także o powyższym fakcie wnioskodawczyni nie została poinformowana przez pracodawcę. Po uzyskaniu tej informacji wnioskodawczyni udała się do strony pozwanej i niezwłocznie złożyła wniosek o dodatkowy urlop macierzyński. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. wniósł o oddalenie odwołania. Zarzucił, iż wnioskodawczyni zobowiązana była do złożenia wniosku o przedmiotowe świadczenie w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Ponieważ wniosek został złożony po tym terminie świadczenie nie przysługuje. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni S. S. do 31 marca (...) . podlegała ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia w firmie (...) z siedzibą w J. . W dniu 19 listopada 2012r. wnioskodawczyni urodziła dziecko i od tego dnia do dnia 07 kwietnia 2013r. nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego. W dniu 24 kwietnia 2013r. wnioskodawczyni złożyła u strony pozwanej wniosek o udzielenie jej dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 28 dni od dnia 08 kwietnia 2013r. do 05 maja 2013r. Wnioskodawczyni po urodzeniu w dniu (...) córki nabyła uprawnienie do zasiłku macierzyńskiego. Ani pracodawca ani strona pozwana nie poinformowały ja o możliwości skorzystania z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu. Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego wnioskodawczyni udała się do strony pozwanej w celu otrzymania zaświadczenia o pobieraniu zasiłku macierzyńskiego w celu dokonania rejestracji w urzędzie pracy. Pracownica strony pozwanej poinformowała wnioskodawczynię iż mimo upływu terminu do złożenia wniosku o dodatkowy urlop wniosek ten należy złożyć, gdyż spóźnienie w złożeniu wniosku nie jest znaczne. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński został złożony przez wnioskodawczynię w dniu 24 kwietnia 2013r., a więc po terminie przewidzianym przepisami kodeksu pracy i decyzją z dnia 13 maja 2013r. strona pozwana odmówiła prawa do świadczenia. Dowód: 1) akta zasiłkowe strony pozwanej 2) przesłuchanie wnioskodawczyni – k.11 akt Sąd zważył co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010r. nr 77 poz. 512) zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu Pracy , jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Zgodnie z art.181 1 § 2 i § 3 Kodeksu Pracy w brzmieniu nadanym ar.1 pkt 2 ustawy z dnia 06.12.2008r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw –Dz.U.237, poz.1654, dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze do 4 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie w 2012r. Dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek pracownicy, składany przed rozpoczęciem korzystania z dodatkowego urlopu, pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy. Z brzmienia cyt. wyżej przepisów wynika, że warunkiem przyznania prawa do dodatkowego urlopu macierzyńskiego jest złożenie przez pracownicę pisemnego wniosku w terminie 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Wniosek złożony po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, nie stanowi podstawy do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Prawidłowo wnioskodawczyni winna wystąpić z wnioskiem o dodatkowy urlop macierzyński w terminie 7 dni przed upływem terminu korzystania z podstawowego urlopu. Na skutek nieświadomości i braku poinformowania przez pracodawcę z wnioskiem takim wystąpiła dopiero w dniu 24 kwietnia 2013r., a więc po upływie w/w terminu. Jak wykazało jednak przeprowadzone przed Sądem postępowanie dowodowe wnioskodawczyni nie wiedziała o przysługującym jej prawie do dodatkowego urlopu i w wyniku przeprowadzonej z pracownikiem strony pozwanej rozmowy dowiedziała się o powyższym fakcie i konieczności złożenia wniosku. Z wnioskiem takim wnioskodawczyni wystąpiła w dniu 24 kwietnia 2013r., a więc po upływie 7 dniowego terminu. Strona pozwana przyznaje i wypłaca świadczenia na podstawie pisemnych wniosków. Zdaniem Sądu organ rentowy, jako podmiot wyspecjalizowany min. w ustalaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego – powinien wykazać się należytą dokładnością w realizacji swoich zadań. Podobną starannością powinien wykazać się pracodawca – płatnik składek, który winien poinformować wnioskodawczynie o przysługującym jej prawie do dodatkowego świadczenia. Z przepisów regulujących ogólne zasady postępowania w sprawach administracyjnych wynika obowiązek organu rentowego, prowadzącego postępowanie wyjaśniające informowania strony o istotnych dla sprawy okolicznościach oraz wezwania do przedstawienia dowodów. Zgodnie z art.9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z zaprzeczeniem zacytowanego przepisu organ rentowy w niniejszej sprawie wydał decyzję odmowną, nie przeprowadzając de facto postępowania wyjaśniającego po otrzymaniu od wnioskodawczyni całości dokumentacji dotyczącej wnioskowanego świadczenia, w tym wniosku z dnia 24 kwietnia 2013r. Sąd dał wiarę przesłuchaniu wnioskodawczyni, która oświadczyła iż o powyższym nie została poinformowana przez płatnika składek. Nadto pracownica strony pozwanej poinformowała wnioskodawczynię, że pomimo spóźnienia w złożeniu wniosku, a po wniesieniu przez nią odwołania decyzja strony pozwanej może ulec zmianie. Z tych względów Sąd przyjął, iż w dniu 24 kwietnia 2013r. wnioskodawczyni złożyła u strony pozwanej wniosek o przyznanie prawa do dodatkowego zasiłku macierzyńskiego w wymiarze 28, którego spóźnienie zostało spowodowane nie uzyskaniem od płatnika składek informacji. Dlatego też Sąd w oparciu o powyższe i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. - mając na uwadze, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni prawa do dodatkowego zasiłku macierzyńskiego w wymiarze 28 dni - zmienił zaskarżoną decyzję strony pozwanej w ten sposób, iż przyznał wnioskodawczyni S. S. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu od dnia 08 kwietnia 2013r. do 05 maja 2013r. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI