X U 3448/13

Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w KatowicachKatowice2014-02-12
SAOSubezpieczenia społecznerenta rodzinnaWysokaokręgowy
renta rodzinnaubezpieczenia społeczneZUSdata wypłaty świadczeniaakt zgonuidentyfikacja zwłokbadanie DNASąd Najwyższy

Sąd przyznał prawo do renty rodzinnej dla małoletnich od daty śmierci ojca, uznając, że wniosek został złożony niezwłocznie po uzyskaniu aktu zgonu.

E. J., przedstawicielka ustawowa małoletnich P. i O. W., odwołała się od decyzji ZUS przyznającej rentę rodzinną od daty złożenia wniosku (1 września 2013 r.), domagając się jej przyznania od daty śmierci ojca dzieci (17 lipca 2013 r.). Śmierć ojca nastąpiła przypuszczalnie 17 lipca 2013 r., jednak identyfikacja zwłok i uzyskanie aktu zgonu nastąpiły dopiero we wrześniu 2013 r. Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał odwołanie za zasadne i przyznał rentę od daty śmierci ojca.

Sprawa dotyczyła odwołania E. J., przedstawicielki ustawowej małoletnich P. W. i O. W., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z., która przyznała prawo do renty rodzinnej na rzecz dzieci od dnia 1 września 2013 r. Ubezpieczona domagała się przyznania świadczenia od daty śmierci ojca dzieci, która przypuszczalnie nastąpiła 17 lipca 2013 r. Opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z konieczności przeprowadzenia badań DNA w celu identyfikacji zwłok i uzyskania aktu zgonu, który został wydany 10 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach, analizując sprawę, odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2012 r. (sygn. akt II UK 146/11), który stanowił, że przyznanie renty rodzinnej od daty śmierci osoby uznanej za zmarłą nie narusza przepisów ustawy o emeryturach i rentach, jeśli wniosek został złożony bez zbędnej zwłoki. Sąd uznał, że w tej konkretnej sytuacji, ze względu na szczególne okoliczności związane z identyfikacją zwłok, wniosek został złożony niezwłocznie po uzyskaniu niezbędnych dokumentów. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał prawo do renty rodzinnej na rzecz małoletnich P. W. i O. W. od dnia 17 lipca 2013 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Renta rodzinna przysługuje od daty śmierci ubezpieczonego, jeśli wniosek został złożony niezwłocznie po uzyskaniu aktu zgonu, nawet jeśli nastąpiło to po upływie miesiąca od śmierci.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Sądu Najwyższego (II UK 146/11), który dopuszcza przyznanie renty od daty śmierci osoby uznanej za zmarłą, jeśli wniosek złożono bez zbędnej zwłoki, nawet jeśli formalne dokumenty (akt zgonu) uzyskano później. W tej sprawie opóźnienie wynikało z konieczności identyfikacji zwłok.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

E. J. (przedstawicielka małoletnich)

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaprzedstawicielka ustawowa małoletnich P. W. i O. W.
P. W.osoba_fizycznamałoletni uprawniony do renty
O. W.osoba_fizycznamałoletni uprawniony do renty
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.organ_państwowyorgan rentowy
M. G.osoba_fizycznazainteresowana
A. W.osoba_fizycznazmarły ubezpieczony

Przepisy (3)

Główne

ustawa emerytalna art. 129 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W razie zgłoszenia wniosku o rentę rodzinną w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego, rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, nie wcześniej jednak niż od dnia spełnienia warunków do renty przez uprawnionych członków rodziny.

Pomocnicze

k.c. art. 30 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy uznania osoby za zmarłą, co było podstawą do ustalenia daty śmierci.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opóźnienie w złożeniu wniosku o rentę rodzinną było spowodowane obiektywnymi trudnościami w uzyskaniu aktu zgonu (konieczność identyfikacji zwłok i badania DNA). Zastosowanie wykładni celowościowej art. 129 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego (II UK 146/11).

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że renta rodzinna przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej.

Godne uwagi sformułowania

W niniejszej sprawie odwołująca się wniosek o rentę rodzinna na rzecz małoletnich dzieci złożyła niezwłocznie po uzyskaniu aktu zgonu ich ojca. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w szczególnej sytuacji, jaką stanowi przypadek ubiegania się o rentę rodzinną po osobie, która uznana została za zmarłą, nie można przepisu art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej wykładać zgodnie z jego dosłownym brzmieniem, przyjmując, iż o dacie wypłaty świadczenia decyduje data wniosku o to świadczenie.

Skład orzekający

Magdalena Wróbel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania renty rodzinnej od daty śmierci ubezpieczonego w sytuacjach wyjątkowych, gdy uzyskanie aktu zgonu było opóźnione z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy (np. identyfikacja zwłok)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia w uzyskaniu aktu zgonu z powodu konieczności identyfikacji zwłok. Wymaga wykazania, że wniosek został złożony niezwłocznie po uzyskaniu dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może odejść od literalnego brzmienia przepisu, aby zapewnić sprawiedliwość w wyjątkowych okolicznościach, co jest zawsze interesujące dla prawników i osób poszukujących ochrony swoich praw.

Renta rodzinna od dnia śmierci ojca, mimo opóźnienia w uzyskaniu aktu zgonu – sąd stanął po stronie rodziny.

0

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: X U 3448/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014roku Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach X Wydział Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Wróbel Sędziowie/Ławnicy: Protokolant: Sylwia Krenczyk przy udziale zainteresowanej M. G. ( G. ) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 roku w Katowicach odwołania E. J. przedstawicielki ustawowej małoletnich P. W. i O. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 10 października 2013 roku znak: 480000/2013/KGR/5 (...) w sprawie E. J. przedstawicielki ustawowej małoletnich P. W. i O. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o datę wypłaty świadczenia zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje prawo do renty rodzinnej na rzecz małoletnich P. W. i O. W. od dnia 17 lipca 2013 roku Sygn. akt: XU 3448/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 października 2013r., znak (...) , organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonej E. J. ( J. ), jako ustawowej przedstawicielce małoletnich P. W. i O. W. , prawo do renty rodzinnej począwszy od dnia 1 września 2013r., tj. od miesiąca złożenia wniosku. Od decyzji tej ubezpieczona wniosła odwołanie domagając się nadpłaty renty rodzinnej od daty śmierci ojca dzieci. Wskazała, że ojciec dzieci umarł przypuszczalnie w dniu 17 lipca 2013r. (dzień ujawnienia zwłok) i do identyfikacji jego ciała konieczne było badanie DNA. Z otrzymaniem wyniku DNA wiązało się otrzymanie aktu zgonu. W dniu 4 września otrzymała wyniki badania DNA, a akt zgonu otrzymała dnia 10 września 2013r. – stąd data złożenia wniosku o rentę rodzinną. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie odwołania ubezpieczonej – powołując się na regulacje zawarta w art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wezwana do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej M. G. nie zajęła stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona E. J. w dniu 11 września 2013r. zgłosiła do organu rentowego wniosek o przyznanie prawa do renty rodzinnej na rzecz małoletnich dzieci P. W. i O. W. - po zmarłym w dniu 17 lipca 2013r. ojcu dzieci A. W. , uprawnionym do dnia zgonu do górniczej emerytury. Decyzją z dnia 10 października 2013r. organ rentowy przyznał prawo do wnioskowanego świadczenia począwszy od dnia 1 września 2013r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek. Niekwestionowanym przez strony pozostawało, że A. W. zmarł przypuszczalnie w dniu 17 lipca 2013r. (odpis zupełny akta zgonu nr 1574/2013 wystawionego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w B. – kopia k. 13 a.r.), tj. w dniu ujawnienia jego zwłok. Bezspornie także do identyfikacji jego ciała konieczne było badanie DNA, z wynikiem którego wiązało się otrzymanie aktu zgonu. Wyniki badania DNA skarżąca otrzymała we wrześniu 2013r. i na ich podstawie wystawiony został akt zgonu, który odwołująca się otrzymała dnia 10 września 2013r. Strony nie zgłaszały dalszych wniosków dowodowych. Sąd zważył co następuje: Odwołanie podlega uwzględnieniu. Stosownie do regulacji zawartej w art. 129 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z pózn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem W razie jednak zgłoszenia wniosku o rentę rodzinną w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego, emeryta lub rencisty, rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, nie wcześniej jednak niż od dnia spełnienia warunków do renty przez uprawnionych członków rodziny. Stosując się do treści powyższej regulacji organ rentowy ustalił prawo do renty rodzinnej na rzecz małoletnich P. i O. W. począwszy od dnia 1 września 2013r. Odwołująca się – przedstawiciel małoletnich – domagała się ustalenia na ich rzecz prawa do renty rodzinnej od daty zgonu ojca, tj. od dnia 17 lipca 2013r., wywodząc, że opóźnienie w złożeniu wniosku spowodowane zostało oczekiwaniem na wyniki identyfikacji zwłok konieczne dla wydania aktu zgonu A. W. . W tym miejscu przytoczyć należy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2012r., sygn. akt II UK 146/11 (publ. OSNP 2013/1-2/17), w którym wskazano, że przyznanie uprawnionemu renty rodzinnej od daty śmierci jego ojca, ustalonej w postanowieniu o uznaniu go za zmarłego ( art. 30 § 1 k.c. ) nie narusza art. 129 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, jeżeli wniosek o tę rentę został złożony bez zbędnej zwłoki. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w szczególnej sytuacji, jaką stanowi przypadek ubiegania się o rentę rodzinną po osobie, która uznana została za zmarłą, nie można przepisu art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej wykładać zgodnie z jego dosłownym brzmieniem, przyjmując, iż o dacie wypłaty świadczenia decyduje data wniosku o to świadczenie. Pogląd powyższy Sąd rozpoznający sprawę ubezpieczonej w pełni podziela. W niniejszej sprawie odwołująca się wniosek o rentę rodzinna na rzecz małoletnich dzieci złożyła niezwłocznie po uzyskaniu aktu zgonu ich ojca. Mając na względzie okoliczności sprawy, w kontekście powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego sygn. II UK 146/11, Sąd uznał za zasadne ustalenie renty rodzinnej na rzecz małoletnich P. i O. W. od dnia 17 lipca 2013r. – o czym orzekł w sentencji wyroku z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. SSO Magdalena Wróbel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI