X U 297/12

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-ŚródmieściaWrocław2013-08-08
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyemeryturaubezpieczenie choroboweZUSzwrot świadczeńdobrowolne ubezpieczenieniezdolność do pracy

Sąd częściowo uwzględnił odwołanie od decyzji ZUS, zwalniając wnioskodawczynię z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego, mimo że nie miała do niego prawa, ponieważ nie została pouczona o braku tego prawa.

Wnioskodawczyni W.O. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.01.2012 r. do 19.02.2012 r. i zobowiązała ją do zwrotu pobranego świadczenia. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni, mając przyznaną emeryturę od 01.01.2012 r., nie podlegała już dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, co oznaczało brak prawa do zasiłku. Jednakże, sąd uznał, że pobrany zasiłek nie był świadczeniem nienależnym w rozumieniu ustawy, ponieważ wnioskodawczyni nie została pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Sąd Rejonowy we Wrocławiu rozpatrzył sprawę z odwołania W. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu, która odmówiła wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.01.2012 r. do 19.02.2012 r. i zobowiązała ją do zwrotu pobranego świadczenia w kwocie 2.225,00 zł. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni, prowadząca działalność gospodarczą, złożyła wniosek o emeryturę w styczniu 2012 r., a decyzją z 28.02.2012 r. przyznano jej prawo do emerytury od 01.01.2012 r. W okresie od 01.01.2012 r. do 19.02.2012 r. wnioskodawczyni pobierała zasiłek chorobowy, mimo że od 01.01.2012 r. nie podlegała już dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ miała przyznane prawo do emerytury. W związku z tym, sąd uznał, że wnioskodawczyni nie miała prawa do zasiłku chorobowego za ten okres. Jednakże, sąd częściowo uwzględnił odwołanie, zwalniając wnioskodawczynię z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku. Sąd argumentował, że zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, świadczenie jest nienależnie pobrane, gdy osoba była pouczona o braku prawa do jego pobierania lub świadomie wprowadziła organ w błąd. W tej sprawie wnioskodawczyni nie wprowadziła organu w błąd ani nie przedłożyła fałszywych dokumentów, a co najważniejsze, nie została pouczona o braku prawa do zasiłku za sporny okres. Dlatego też, pobrany zasiłek nie został uznany za świadczenie nienależne w rozumieniu przepisów, a decyzja ZUS w tej części została zmieniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawczyni nie miała prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.01.2012 r. do 19.02.2012 r., ponieważ od 01.01.2012 r. miała przyznane prawo do emerytury i nie podlegała już dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Uzasadnienie

Przyznanie prawa do emerytury od 01.01.2012 r. skutkowało ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, co wykluczało prawo do zasiłku chorobowego za okres od tej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

W. O.

Strony

NazwaTypRola
W. O.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § 1, 2 pkt 2, 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa do żądania nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 1 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Świadczenia przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa.

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 6 § 1 pkt 5

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Pomocnicze

u.e.i.r.z.f.u.s. art. 24

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy przyznania prawa do emerytury.

u.e.i.r.z.f.u.s. art. 100 § 1, 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje kwestie związane z datą przyznania emerytury, z wyłączeniem stosowania ust. 2 do emerytur z działu II rozdziału 1.

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie została pouczona o braku prawa do pobierania zasiłku chorobowego za sporny okres. Wnioskodawczyni nie wprowadziła organu rentowego w błąd ani nie przedłożyła fałszywych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni nie miała prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.01.2012 r. do 19.02.2012 r. z uwagi na przyznanie prawa do emerytury.

Godne uwagi sformułowania

pobrany więc w/w okresie zasiłek chorobowy nie jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 84 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Skład orzekający

Barbara Bonczar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, zwłaszcza w kontekście jednoczesnego prawa do emerytury i braku pouczenia przez organ rentowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni, która pobierała zasiłek chorobowy po przyznaniu emerytury, ale nie została pouczona o braku prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet jeśli formalnie nie ma się prawa do świadczenia, jego zwrot nie zawsze jest obligatoryjny, jeśli organ nie dopełnił swoich obowiązków informacyjnych. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych.

Czy musisz zwrócić zasiłek, jeśli ZUS popełnił błąd? Ten wyrok daje odpowiedź.

Dane finansowe

WPS: 2225 PLN

zwolnienie z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego: 2225 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: XU-297/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 sierpnia 2013r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 08 sierpnia 2013r. we W. sprawy z odwołania W. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 17 kwietnia 2012r. znak: (...) (...) w sprawie W. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zasiłek chorobowy zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. i zwalnia wnioskodawczynię W. O. z obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za okres od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r. w kwocie łącznej 2.225,00 zł (dwa tysiące dwieście dwadzieścia pięć złotych), w pozostałym zakresie odwołanie oddala. Sygn. akt X U 297/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. decyzją z 17 kwietnia 2012r. odmówił wnioskodawczyni W. O. przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r., oraz zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu na fundusz chorobowy nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za w/w okres w kwocie 2.225,00 złotych. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 84 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 11 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych – Dz. U.z 2009r. Nr 205, poz.1585 ze zm. będący podstawą do żądania nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Podstawę odmowy prawa do zasiłku chorobowego za w/w okres niezdolności do pracy stanowi art. 1 ust. 1 i art.6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 25 czerwca 199r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa- Dz.U. z 2010r. Nr 77,poz.512 ze zm. We wniesionym od tej decyzji odwołaniu wnioskodawczyni wnosiła o jej zmianę, gdyż w momencie składania wniosku o emeryturę strona pozwana była poinformowana o pobieraniu zasiłku chorobowego. Strona pozwana w udzielonej odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie jako niezasadne, gdyż wnioskodawczyni od dnia 01 stycznia 2012r. jest uprawniona do emerytury i od tej daty nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, a za okres od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r. strona pozwana wypłaciła wnioskodawczyni zasiłek chorobowy. Zasiłek chorobowy pobrany w w/w okresie jest więc świadczeniem nienależnym. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny : Wnioskodawczyni W. O. w dniu 16 stycznia 2012r. złożyła do organu rentowego wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury. Jednocześnie złożyła do organu rentowego oświadczenie, że na dzień składania wniosku o emeryturę pobiera zasiłek chorobowy, w związku z prowadzeniem przez nią od roku 2002r. działalności gospodarczej. W okresie od 17 sierpnia 2011r. do 19 lutego 2012r. wnioskodawczyni pobierała zasiłek chorobowy. Decyzją z dnia 28 lutego 2012r. organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia emerytalnego od dnia 01 stycznia 2012r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2012r. organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r. w oparciu o dyspozycję art. 83 ust. 1 w związku z art.6 ust. 1 pkt 5, art. 9 ust. 5 i art.11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Jednocześnie organ rentowy zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 2.225 zł. Strona pozwana jako podstawę odmowy prawa do świadczenia wskazała art.1ust.1 i art.6 ust. 1ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczania społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz.U. z 2010r. Nr 77, poz. 512 ze zm., zgodnie z którym świadczenia określone w ustawie przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz.1585 ze zm. Stosownie do art.6 ust. 1 cyt. ustawy „zasiłkowej”, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Wnioskodawczyni od dnia 01 stycznia 2012r. ma przyznane prawo do emerytury i od tego dnia nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. W odwołaniu od decyzji z dnia 17 kwietnia 2012r. wnioskodawczyni wniosła o ustalenie prawa do emerytury od daty ustania prawa do zasiłku chorobowego tj. od dnia 20 lutego 2012r. Równocześnie zobowiązała się do zwrotu otrzymanej emerytury w okresie pobierania zasiłku chorobowego. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012r. Sąd przekazał wniosek złożony w odwołaniu z dnia 15 maja 2012r. w zakresie żądania przyznania prawa do emerytury od dnia 20 lutego 2012r. do organu rentowego celem wydania decyzji w sprawie przesunięcia daty przyznania prawa do emerytury Decyzją z dnia 02 października 2012r. strona pozwana odmówiła zmiany decyzji z dnia 28 lutego 2012r. w pkt. dotyczącym daty przyznania prawa do świadczenia emerytalnego. Od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego. Wyrokiem z dnia 03 stycznia 2013r. w sprawie IX U 1803/2012 Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił w pkt. I decyzji z dnia 28 lutego 2012r. dzień 20 lutego 2012r. jako datę przyznania wnioskodawczyni prawa do emerytury. Strona pozwana od powyższego wyroku wniosła apelację. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie III AUa 313/03 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie oddalił. Zdaniem Sadu Apelacyjnego wnioskodawczyni prawo do emerytury nabyła od dnia 01 stycznia 2012r. tj. od daty wniosku na podstawie art. 24 w związku z art. 100 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, która została uregulowana w dziale II rozdziale 1 tej ustawy. W art. 100 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, znajduje się wyraźne wyłączenie regulacji art.100 ust. 2 , względem świadczeń o których mowa w dziale II rozdziale 1 tej ustawy. przepis ten stanowi wprost, że przepis ust. 2 nie ma zastosowania do emerytury, o której mowa w dziale II rozdział 1, a skoro tak, to organ rentowy był zobowiązany do przyznania prawa do emerytury od momentu spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, bez względu na fakt, że wnioskodawczyni do dnia 19 lutego 2012r. pobierała zasiłek chorobowy. Dowód: 1) akta zasiłkowe strony pozwanej. 2) akta emerytalne wnioskodawczyni znak: (...) 3) akta sprawy IX U 1803/12 dot. wnioskodawczyni. 4) przesłuchanie wnioskodawczyni - k.16v i 40 as. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni zasługuje na częściowe uwzględnienie z następujących powodów: Wnioskodawczyni w trybie art.477 9 kpc złożyła odwołanie od decyzji wydanej przez organ rentowy w dniu 17 kwietnia 2012r. odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r., i jednocześnie zobowiązującą ją do zwrotu na fundusz chorobowy nienależnie pobranego świadczenia chorobowego za ten okres. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagają dwie kwestie: pierwsza to prawo wnioskodawczyni do zasiłku chorobowego za okres 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r., od druga to, czy pobrany w okresie od dnia 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r zasiłek chorobowy jest świadczeniem nienależnym jak twierdzi strona pozwana. Faktem bezspornym jest w sprawie, że wnioskodawczyni w w/w okresie niezdolności do pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim i za okres tego zwolnienia otrzymała zasiłek chorobowy. Strona pozwana przyjęła więc, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 2007r. przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i spełnia warunki do otrzymania zasiłku chorobowego zgodnie z art.1 ust.1 i art.6 cyt. ustawy z 25.06.1999r. W okresie pobierania przez wnioskodawczynię zasiłku chorobowego w dniu 16 stycznia 2012r. wnioskodawczyni wystąpiła do strony pozwanej z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Decyzją z dnia 28 lutego 2012r. strona pozwana przyznała wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 01 stycznia 2012r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku. We wniosku o emeryturę wnioskodawczyni podała, że pobiera zasiłek chorobowy. Wnioskodawczyni w okresie niezdolności do pracy od dnia 01 stycznia 2012r. nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w związku z przyznaniem prawa do emerytury. Z tych względów nie zachodzą przesłanki z art.1 ust.1 cyt. ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, gdyż w okresie w którym wnioskodawczyni korzystała z zasiłków chorobowych nie była objęta ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Wnioskodawczyni nie ma więc prawa do zasiłków chorobowych za w/w okres niezdolności do pracy. Odwołanie w tym zakresie podlega więc oddaleniu. Należy zwrócić uwagę na istotny fakt w sprawie, że organ rentowy dopiero decyzja z dnia 17 kwietnia 2012r. odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego za sporne okresy i zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu kwoty 2.225,00 zł. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 2.225,00 zł., albowiem zgodnie z art.84 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Wnioskodawczyni nie wprowadziła więc w błąd organ wypłacający świadczenie ani też nie przedłożyła nieprawdziwych dokumentów, które były podstawą ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Nie została również pouczony przez organ wypłacający o braku prawa do tego świadczenia za okres od dnia od 01 stycznia 2012r. do 19 lutego 2012r., pobrany więc w/w okresie zasiłek chorobowy nie jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 84 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Decyzja strony pozwanej z dnia 17 kwietnia 2012r. w tej części musi ulec zmianie. Dlatego też na podstawie art. 477 14 § 1 i § 2 Kpc , Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI