X U 284/14

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-ŚródmieściaWrocław2014-07-29
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyniezdolność do pracypodjęcie zatrudnieniazwolnienie lekarskieZUSodwołaniezwrot świadczeniaprzedawnienie

Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego i nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia, uznając, że ubezpieczony podjął pracę zarobkową w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.

Ubezpieczony M. R. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 czerwca 1999 r. do 24 czerwca 1999 r. i nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Ubezpieczony argumentował przedawnienie roszczenia oraz błąd ZUS w weryfikacji prawa do świadczenia. Sąd Rejonowy ustalił, że ubezpieczony podjął zatrudnienie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, co zgodnie z przepisami skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego. Sąd oddalił odwołanie, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem i nieprzedawnioną.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2014 r., która odmówiła mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 czerwca 1999 r. do 24 czerwca 1999 r. i zobowiązała go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku wraz z odsetkami w kwocie 635,56 zł. Podstawą decyzji ZUS były przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zgodnie z którymi pracownik wykonujący w czasie zwolnienia lekarskiego inną pracę zarobkową traci prawo do zasiłku. Ubezpieczony wniósł odwołanie, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia ZUS oraz twierdząc, że ZUS powinien był sprawdzić jego prawo do świadczenia przed jego wypłatą. Sąd Rejonowy ustalił, że ubezpieczony, będąc niezdolnym do pracy od 27 kwietnia do 24 czerwca 1999 r., podjął zatrudnienie od 15 czerwca 1999 r. w Firmie Usługowo – Handlowej (...) na stanowisku instruktora nauki jazdy, które trwało do 15 września 1999 r. Sąd uznał, że podjęcie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego za ten okres. Sąd podkreślił, że utrata prawa do zasiłku ma na celu przeciwdziałanie wypłacie świadczeń w okolicznościach nadużycia prawa, a nie tylko represjonowanie ubezpieczonego. Sąd stwierdził również, że ubezpieczony, podejmując zatrudnienie, nie poinformował o tym ZUS, co stanowiło podstawę do uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Roszczenie ZUS o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie uległo przedawnieniu, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego III UZP 1/12. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podjęcie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który stanowi, że pracownik wykonujący w czasie zwolnienia lekarskiego inną pracę zarobkową traci prawo do zasiłku. Zasiłek chorobowy ma zabezpieczać środki utrzymania w okresie, gdy stan zdrowia uniemożliwia ich zdobywanie. Jeśli pracownik podejmuje pracę, oznacza to, że nie zachodzi sytuacja chroniona prawem, a pracownik nadużywa prawa do świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa zasiłkowa art. 18 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Pracownik wykonujący w czasie zwolnienia lekarskiego od pracy inną pracę zarobkową lub uciążliwe czynności mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy albo wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia.

u.s.u.s. art. 84 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami. Za kwoty nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, lub świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia.

Pomocnicze

Kpc art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o zasadności odwołania od decyzji organu rentowego.

Kpa art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja administracyjna powinna zawierać określone elementy formalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podjęcie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego. Roszczenie ZUS o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie ulega przedawnieniu. Ubezpieczony miał obowiązek poinformowania ZUS o podjęciu zatrudnienia w okresie niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie roszczenia ZUS o zwrot nienależnie pobranego zasiłku. Brak obowiązku informowania ZUS o podjęciu pracy po ustaniu zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Zasiłek chorobowy ma zabezpieczać pracownikowi środki utrzymania w okresie, kiedy stan zdrowia stanowi czasową przeszkodę w ich zdobywaniu. Jeżeli w rzeczywistości taka sytuacja nie zachodzi, a pracownik uzyskując orzeczenie o niezdolności do pracy zamierzał jedynie wyłudzić świadczenie, to przepisy powinny mu w tym przeszkodzić. Utrata prawa do zasiłku chorobowego w okolicznościach art. 18 ustawy zasiłkowej ma przeto na celu nie tyle represjonowanie ubezpieczonego za zachowanie sprzeczne ze statusem chorego, co raczej przeciwdziałanie wypłacie świadczeń (...) w okolicznościach, które ustawodawca ocenia jako nadużycie prawa. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie regulują instytucji przedawnienia żądania zwrotu „nienależnie pobranych świadczeń” z ubezpieczenia społecznego. Dlatego świadczeniobiorca powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu otrzymanych kwot.

Skład orzekający

Barbara Bonczar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego w przypadku podjęcia pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy oraz kwestia przedawnienia roszczeń ZUS o zwrot nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 roku, choć zasady dotyczące utraty prawa do zasiłku i zwrotu nienależnych świadczeń pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa ubezpieczeń społecznych dotyczącą utraty prawa do zasiłku chorobowego w przypadku podjęcia pracy zarobkowej, a także wyjaśnia kwestię przedawnienia roszczeń ZUS. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Praca na zwolnieniu lekarskim? ZUS może odebrać zasiłek i żądać zwrotu pieniędzy!

Dane finansowe

WPS: 635,56 PLN

zwrot zasiłku chorobowego wraz z odsetkami: 635,56 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: XU-264/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2014r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 29 lipca 2014r. we Wrocławiu sprawy z odwołania M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 28 lutego 2014r. znak: (...) w sprawie M. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zasiłek chorobowy oddala odwołanie. Sygn. akt X U 284/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. decyzją z 28 lutego 2014r. odmówił ubezpieczonemu M. R. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 czerwca 1999 r. do 24 czerwca 1999r. i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za w/w w okres w kwocie łącznej wraz z odsetkami 635,56 złotych. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art.6 ust. 2 pkt 2 i art.18 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1974r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz. U. z 1983r., Nr 30, poz. 143 ze zm., zgodnie, z którym pracownik wykonujący w czasie zwolnienia lekarskiego od pracy inną pracę zarobkową lub uciążliwe czynności mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy albo wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Zgodnie z treścią art. 84 ust. l i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. We wniesionym od tej decyzji odwołaniu ubezpieczony wnosiła o zmianę decyzji i zwolnienie z obowiązku zwrotu pobranego świadczenia, gdyż jego zdaniem nastąpiło przedawnienie roszczenia, a ponadto ZUS wypłacając mu w 1999r. zasiłek chorobowy za okres po ustaniu zatrudnienia powinien był sprawdzić, czy takie świadczenie mu przysługuje. Strona pozwana w udzielonej odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie jako niezasadne. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny : Ubezpieczony M. R. w okresie do dnia 31 maja 1999r. pozostawał w zatrudnieniu. Od dnia 27 kwietnia 1999r. do dnia 24 czerwca 1999r. wnioskodawca był niezdolny do pracy i za okres od 27 kwietnia 1999r. do dnia 31 maja 1999r. zasiłek chorobowy wypłacił płatnik składek. Za okres od 01 czerwca 1999r. do dnia 24 czerwca 1999r. zasiłek chorobowy wypłaciła strona pozwana. Od dnia 15 czerwca 1999r. wnioskodawca podjął zatrudnienie wymiarze pełnego etatu w Firmie Usługowo – Handlowej (...) s.c. w O. na stanowisku instruktora nauki jazdy. Zatrudnienie trwało do 15 września 1999r. Dowód: 1) akta zasiłkowe strony pozwanej 2) przesłuchanie wnioskodawcy - k.19 akt. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów: Strona pozwana wydając zaskarżoną decyzję powołała obowiązujący w dacie korzystania przez wnioskodawcę z zasiłku chorobowego stan prawny. Stosownie do art. 18 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1974r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz. U. z 1983r., Nr 30, poz. 143 ze zm., zgodnie, z którym pracownik wykonujący w czasie zwolnienia lekarskiego od pracy inną pracę zarobkową lub uciążliwe czynności mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy albo wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Zasiłek chorobowy ma zabezpieczać pracownikowi środki utrzymania w okresie, kiedy stan zdrowia stanowi czasową przeszkodę w ich zdobywaniu. Jeżeli w rzeczywistości taka sytuacja nie zachodzi, a pracownik uzyskując orzeczenie o niezdolności do pracy zamierzał jedynie wyłudzić świadczenie, to przepisy powinny mu w tym przeszkodzić. Utrata prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 18 obowiązującego w dacie korzystania przez wnioskodawcę z zasiłku chorobowego oparta jest na założeniu nierzetelności zwolnienia lekarskiego, tj. na uznaniu, że jeżeli zaistniały wymienione zachowania, to w rzeczywistości nie zachodziła sytuacja chroniona prawem, a pracownik nadużył prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Utrata prawa do zasiłku chorobowego w okolicznościach art. 18 ustawy zasiłkowej ma przeto na celu nie tyle represjonowanie ubezpieczonego za zachowanie sprzeczne ze statusem chorego, lecz raczej przeciwdziałanie wypłacie świadczeń (zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia gwarancyjnego) w okolicznościach, które ustawodawca ocenia jako nadużycie prawa. Jest to więc nie tyle sankcja za naganne z punktu widzenia interesów instytucji ubezpieczeniowej zachowanie się ubezpieczonego, co odebranie prawa do nienależnego mu świadczenia w związku z nie zachodzeniem chronionej sytuacji (por. Komentarz do art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; Inetta Jędrasik-Jankowska; LexPolonica) Jak wykazało przeprowadzone przed Sądem postępowanie dowodowe wnioskodawca do dnia 31 maja 1999r. był zatrudniony. W okresie od 27 kwietnia 1999r. do dnia 24 czerwca 1999r. był niezdolny do pracy. Za okres od dnia 01 czerwca 1999r. do dnia 24 czerwca 1999r. tj. za okres po ustaniu zatrudnienia strona pozwana wypłaciła wnioskodawcy zasiłek chorobowy. Od dnia 15 czerwca 1999r. wnioskodawca podjął zatrudnienie w Firmie Usługowo –Handlowej (...) i otrzymał wynagrodzenie ze stosunku pracy. Zdaniem Sądu ubezpieczony po ustaniu zatrudniania i w okresie orzeczonej niezdolności do pracy na którą otrzymał zwolnienie lekarskie od dnia 27 kwietnia 1999r. do 24 czerwca 1999r. wykonywała pracę zarobkową i w związku z tym traci prawo do zasiłku chorobowego za okres od 15 czerwca 1999r. do 24 czerwca 1999. Odmowa zasiłku chorobowego za okres od dnia 15 czerwca 1999r. do 24 czerwca 1999r dokonana przez stronę pozwana jest więc zgodna z powołanymi wyżej przepisami. Zdaniem Sądu wnioskodawca jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w kwocie 635,56 złotych, albowiem zgodnie z art.84 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika iż wnioskodawca podejmując od dnia 15 czerwca 1999r. zatrudnienie nie poinformował strony pozwanej o tym fakcie. Obecnie wnioskodawca podaje iż nie wiedział o powyższym obowiązku i że to strona pozwana powinna sprawdzić ten fakt wypłacając świadczenie. Faktem bezspornym jest, że wnioskodawca podejmując zatrudnienia w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie poinformował o tym strony pozwanej. Ponadto strona pozwana dokonała wypłaty zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia i o wszystkich okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń ubezpieczony był zobowiązany poinformować stronę pozwaną, a po podjęciu zatrudnienia odmówić przyjęcia zasiłku chorobowego za okres, za który pracodawca wypłacił mu jednocześnie wynagrodzenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez wnioskodawcę Sad zauważa, ze nie ma istotnego znaczenia dla wydanej decyzji naruszenie jak twierdzi wnioskodawca przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , gdyż po wniesieniu odwołania stosuje się przepisy dotyczące kodeksu postępowania cywilnego , a Sąd ocenia wydaną decyzje w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu decyzja strony pozwanej z dnia 28 lutego 2014r. zawiera formę określoną w art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego . Roszczenie strony pozwanej o zwrot wypłaconego nienależnie zasiłku chorobowego nie uległo przedawnieniu, gdyż strona pozwana może żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres 3 lat do ostatniej wypłaty nienależnego świadczenia. Żądanie to nie ulega przedawnieniu. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie regulują instytucji przedawnienia żądania zwrotu „nienależnie pobranych świadczeń” z ubezpieczenia społecznego. Dlatego świadczeniobiorca powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu otrzymanych kwot (uchwala SN z 16.05.2012r., III UZP 1/12). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego za okres od 16 czerwca 1999r. do 24 czerwca 1999r., a pobrane świadczenie jako nienależne podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Dlatego też na podstawie art. 477 14 § 1 Kpc , Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI