X U 1772/14

Sąd Okręgowy w KatowicachKatowice2014-10-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturarentaZUSwznowienie postępowaniaprawomocnośćświadczenia

Sąd Okręgowy oddalił wniosek ZUS o wznowienie postępowania w sprawie o wypłatę emerytury, uznając, że cofnięcie żądania przez ubezpieczoną nastąpiło po wydaniu decyzji i nie stanowi nowej okoliczności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, twierdząc, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne. Organ rentowy powołał się na oświadczenie ubezpieczonej z lutego 2014 r., w którym cofnęła ona żądanie nadpłaty emerytury. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, stwierdzając, że cofnięcie żądania nastąpiło po wydaniu decyzji organu rentowego i nie można go traktować jako nowej okoliczności istniejącej przed wydaniem decyzji, co jest warunkiem wznowienia postępowania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 8 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt XU 1133/13. Jako podstawę wniosku wskazano ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie oświadczenie ubezpieczonej A. Z. z dnia 13 lutego 2014 r., w którym cofnęła ona żądanie dotyczące nadpłaty emerytury zawieszonej od 1 października 2011 r. wraz z odsetkami. Organ rentowy domagał się uchylenia prawomocnego wyroku i umorzenia postępowania. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił wniosek. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wznowienie postępowania jest możliwe, gdy po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. W niniejszej sprawie, cofnięcie żądania przez ubezpieczoną nastąpiło w lutym 2014 r., czyli 11 miesięcy po wydaniu decyzji organu rentowego z marca 2013 r., która była przedmiotem postępowania zakończonego wyrokiem z lipca 2013 r. Z tego względu, oświadczenie ubezpieczonej nie mogło być potraktowane jako nowa okoliczność istniejąca przed wydaniem decyzji. Sąd zauważył również, że organ rentowy, mimo posiadania oświadczenia ubezpieczonej, cofnął apelację od wyroku Sądu Okręgowego, a ubezpieczona wiedziała o toczącym się postępowaniu apelacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, cofnięcie żądania przez ubezpieczoną nastąpiło po wydaniu decyzji organu rentowego, która była przedmiotem postępowania, a nie przed jej wydaniem, co jest warunkiem wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cofnięcie żądania przez ubezpieczoną w lutym 2014 r. nie może być traktowane jako nowa okoliczność istniejąca przed wydaniem decyzji organu rentowego z marca 2013 r., która była podstawą wyroku z lipca 2013 r. Wznowienie postępowania na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wymaga, aby nowe dowody lub okoliczności istniały przed wydaniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

A. Z.

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.

ustawa emerytalna art. 114 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Jeżeli prawo do świadczeń lub ich wysokość ustalono orzeczeniem organu odwoławczego, organ rentowy na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w art. 114 ust. 1, występuje do organu odwoławczego z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo do świadczeń nie istnieje lub że świadczenia przysługują w niższej wysokości; z wnioskiem tym organ rentowy może wystąpić w każdym czasie.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 116

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie żądania przez ubezpieczoną nastąpiło po wydaniu decyzji organu rentowego, a nie przed jej wydaniem, co jest warunkiem wznowienia postępowania. Oświadczenie ubezpieczonej z lutego 2014 r. nie stanowi nowej okoliczności istniejącej przed wydaniem decyzji z marca 2013 r.

Odrzucone argumenty

Ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych (cofnięcie żądania przez ubezpieczoną) uzasadnia wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

podstawową przesłanką zastosowania trybu wskazanego w art. 114 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej (...) jest uprzednie ustalenie prawa do świadczeń (...) orzeczeniem organu odwoławczego. Niezbędnym warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń przed sądem jest powołanie przez organ rentowy nowych dowodów lub wskazanie okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które mogą mieć wpływ na istnienie tego prawa. Szczególny charakter wznowionego postępowania odwoławczego polega na tym, że w istocie nie chodzi w nim o zakwestionowanie prawomocnego orzeczenia sądowego, lecz podważenie wadliwej decyzji organu rentowego.

Skład orzekający

Beata Torbus

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w szczególności warunków uznania nowych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia żądania przez ubezpieczonego po wydaniu decyzji, ale przed prawomocnym zakończeniem postępowania odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wznowienia postępowania w sprawach ubezpieczeniowych i wymaga precyzyjnej interpretacji przepisów.

Kiedy cofnięcie żądania nie wystarczy do wznowienia postępowania? Wyrok w sprawie emerytury.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XU 1772)14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Katowicach X Wydział Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Torbus Protokolant: Małgorzata Sujka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 roku w Katowicach sprawy A. Z. ( Z. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wypłatę emerytury na skutek wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 8 lipca 2013roku w sprawie sygn.akt XU 1133)13 Oddala wniosek. SSO Beata Torbus /Przewodniczący / Sygn. akt X U 1772/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych O. C. na podstawie art. 114 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie o sygn. akt XU 1133/13 wskazując, iż w sprawie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, które wystąpiły przed datą uprawomocnienia się wyroku, a które mają wpływ na wynik sprawy. Organ rentowy domagał się wznowienia w/w postępowania oraz uchylenia prawomocnego wyroku z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie o sygn. akt XU 1133/13 oraz umorzenia postępowania w sprawie z odwołania od decyzji z dnia 25 marca 2013r. Organ rentowy stwierdził, że wykonanie prawomocnego wyroku z dnia 8 lipca 2013r. nie jest możliwe, gdyż ubezpieczona w dniu 13 lutego 2014r. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że cofa żądanie zawarte w pkt 2 wniosku z dnia 26 listopada 2012r. w sprawie nadpłaty emerytury zawieszonej od 1 października 2011r. wraz z odsetkami i wnosi o umorzenie postępowania. W zakresie umorzenia postępowania organ rentowy powołał się na art. 116 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sąd ustalił, co następuje : Ubezpieczona A. Z. jest zatrudniona w (...) Oddział w C. od 1 lutego 1990r. na stanowisku starszego aprobanta w Wydziale Świadczeń E. -Rentowych. Emerytura została jej przyznana od 1 maja 2009r., decyzją z dnia 29 czerwca 2009r. Świadczenie emerytalne ubezpieczona pobierała do 30 września 2011r. Decyzją z dnia 28 września 2011r. organ rentowy od 1 października 2011r. zgodnie z art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych wstrzymał wypłatę emerytury ubezpieczonej. W piśmie z dnia 26 listopada 2012r. ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o podjęcie wypłaty emerytury wstrzymanej od 1 października 2011r. oraz nadpłatę świadczenia za okres od 1 października 2011r. wraz z odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. Decyzją z dnia 25 marca 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej wypłaty świadczenia za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. Ubezpieczona wniosła odwołanie od w/w decyzji. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie sygn. akt XU 1133/13 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił decyzję organu rentowego z dnia 25 marca 2013r. w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do wypłaty emerytury ubezpieczonej A. Z. za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od 1 maja 2009r. Wypłata świadczenia została wstrzymana na podstawie decyzji organu rentowego z dnia 28 września 2011r. w zw. z art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Decyzją z dnia 8 stycznia 2013r. ( na wniosek odwołującej się z dnia 26 listopada 2012r.) wydaną po wznowieniu postępowania w związkuz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r., sygn.akt K 2)12, organ rentowy uchylił prawomocną decyzję w przedmiocie zawieszenia prawa do emerytury i podjął wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012r., natomiast decyzją z dnia 25 marca 2013r. odmówił wypłaty świadczenia za okres wcześniejszy tj. od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. Sąd Okręgowy uznał,iż ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny uzasadnia wypłatę świadczenia zgodnie z żądaniem odwołującej się i orzekł o zmianie decyzji organu rentowego z dnia 25 marca 2013r. Od w/w wyroku organ rentowy wniósł apelację w dniu 30 lipca 2013r., której odpis został doręczony ubezpieczonej 6 sierpnia 2013r. W dniu 13 lutego 2014r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym pismo, w którym wskazała, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. cofa żądanie zawarte w punkcie 2 wniosku z dnia 26 listopada 2012r. w przedmiocie nadpłaty emerytury zawieszonej od 1 października 2011r. wraz z odsetkami, wnosząc o umorzenie postępowania.Ubezpieczona składając w/w pismo wiedziała o toczącym się postępowaniu w Sądzie Apelacyjnym. Ubezpieczona chciała wycofać wniosek o nadpłatę emerytury, aby świadczenie to uzyskać w dogodnym dla siebie czasie, a nie w 2014roku. W Sądzie Apelacyjnym nie cofnęła odwołania, nie kierowała żadnego wniosku do Sądu. Organ rentowy pismem z dnia 13 maja 2014r. cofnął apelację od wyroku z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie XU 1133/13.. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014r., sygn. akt III AUA 2474/13Sąd Apelacyjny w Katowicach umorzył postępowania apelacyjne. (akta organu rentowego, akta tut. Sądu (...) )13, zeznania ubezpieczonej e-protokół k. 15). Sąd zważył, co następuje: Wniosek organu rentowego o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 114 ust. 1ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 1440), zwanej dalej ustawą emerytalną, prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.Jeżeli prawo do świadczeń lub ich wysokość ustalono orzeczeniem organu odwoławczego, organ rentowy na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej występuje do organu odwoławczego z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo do świadczeń nie istnieje lub że świadczenia przysługują w niższej wysokości; z wnioskiem tym organ rentowy może wystąpić w każdym czasie ( art. 114 ust. 2 ustawy emerytalnej); Podstawową przesłanką zastosowania trybu wskazanego w art. 114 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej (przewidzianego tylko dla organu rentowego) jest uprzednie ustalenie prawa do świadczeń (lub ich wysokości) orzeczeniem organu odwoławczego. Wznowienie postępowania w sprawach emerytur i rent przed sądem na podstawie art. 114 ust. 2 ustawy emerytalnej, to instytucja prawa ubezpieczeń społecznych, która reguluje w sposób odrębny - szczególny i korzystający z pierwszeństwa w stosunku do przepisów k.p.c. i k.p.a. - procedurę ponownego ustalania prawa do emerytur/rent i ich wysokości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 103/99, OSNAPiUS 2001, nr 2, poz. 52, notka; postanowienia SN: z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 50/96, OSNAPiUS 1997, nr 17, poz. 328; z dnia 28 lutego 1997 r., II UKN 76/96, OSNAPiUS 1997, nr 24, poz. 501 i z dnia 9 grudnia 1999 r., II UKN 694/99, OSNAPiUS 2001, nr 11, poz. 401, notka). Niezbędnym warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń przed sądem jest powołanie przez organ rentowy nowych dowodów lub wskazanie okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji , które mogą mieć wpływ na istnienie tego prawa. Szczególny charakter wznowionego postępowania odwoławczego polega na tym, że w istocie nie chodzi w nim o zakwestionowanie prawomocnego orzeczenia sądowego, lecz podważenie wadliwej decyzji organu rentowego. Stąd wystarczającym warunkiem wszczęcia postępowania w przedmiocie ponownego ustalenia prawa do świadczeń, o którym mowa w art. 114 ust. 2 pkt 2, jest przedłożenie nowych dowodów lub ujawnienie takich okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, z których wynika, że prawo do świadczenia nie istnieje, niezależnie od tego, czy organ rentowy mógł się na nie powołać w poprzednim postępowaniu (vide : wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2010 r., II UK 354/09, LEX nr 604227 i z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 247/09, LEX nr 585725). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku organu rentowego o wznowienie postępowanie. Należy podkreślić, iż do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania niezbędnym jest aby przesłanki określone w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej zostały kumulatywnie spełnione. Organ rentowy na poparcie wniosku o wznowienie postępowania wskazał, iż ubezpieczona w piśmie z dnia 13 lutego 2014r. cofnęła żądanie dotyczące nadpłaty emerytury zawieszonej w okresie od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. wraz z odsetkami. Wymaga jednak podkreślenia, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie sygn. akt XU 1133/13,co do którego ZUS domaga się wznowienia postępowania dotyczył decyzji z dnia 25 marca 2013r.Wniosek ubezpieczonej z dnia 13 lutego 2014r.nie został zatem złożony przed wydaniem decyzji z dnia 25 marca 2013r. lecz 11 miesięcy później. Z tych też względów wniosku ubezpieczonej z dnia 13 lutego 2014r. nie można potraktować jako nowej okoliczności istniejącej przed wydaniem decyzji. Zauważyć przy tym należy, że organ rentowy, mimo, że był w posiadaniu oświadczenia ubezpieczonej z dnia 13 lutego 2014r. o cofnięciu wniosku w przedmiocie wypłaty zaległych świadczeń, nie zawiadomił o tym fakcie Sądu Apelacyjnego, a nawet cofnął apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 lipca 2013r. Także ubezpieczona w dacie złożenia tego oświadczenia wiedziała o toczącym się postępowaniu apelacyjnym. Mając powyższe na względzie na mocy powołanych przepisów i art. 477 14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku. SSO Beata Torbus ZARZĄDZENIE 1) Odnotować, 2) Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć ubezpieczonej, 3) K. . 14 dni od wykonania lub z wpływem K. , dnia 6 listopada 2014r. SSO B. T.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI