X P 422/17

Sygn. akt X P 422/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2020 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Anna Garncarz Protokolant: Dominika Gorząd po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa: (...) w W. przeciwko: J. T. o odprawę, wynagrodzenie, odszkodowanie I. oddala powództwo; II. umarza postępowanie w zakresie cofniętego powództwa; III. orzeka, iż nieuiszczone koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Strona powodowa (...) we W. (obecnie: (...) ) dnia 30 czerwca 2017 roku złożyła powództwo przeciwko pozwanej J. T. o zwrot kwoty 13.166,37 zł. Na kwotę złożyło się żądanie zwrotu kwoty 10.397,40 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego (tj. odprawy wypłaconej pozwanej z uwagi wypowiedzenie umowy o pracę) i kwoty 2.768,97 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę stanowiącą koszty postępowania egzekucyjnego poniesione przez stroną pozwaną. Pozwana przedłożyła dnia 13 lutego 2018 roku odpowiedź na pozew, w której wniosła o oddalenie powództwa w całości. Pismem z dnia 27 listopada 2019 roku strona powodowa zgłosiła nowe roszczenie w postępowaniu, zgodnie z którym wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej kwoty 11.109,24 zł tytułem wypłaconego zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 06 lutego 2017 roku (sygn. akt IX Pa 92/16) wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, który to wyrok został następnie uchylony, a także kwoty 2768,97 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. strona powoda cofnęła żądanie o odprawę wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, a podtrzymała żądanie zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2019 r. w zakresie żądania nienależnie pobranego wynagrodzenia wyegzekwowanego przez powódkę i oraz odszkodowania za poniesioną szkodę. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona powodowa wskazała, że w związku z uchyleniem wyroku Sądu Okręgowego sygn. akt VIII Pa 87/19 odpadła podstawa do wypłaty pozwanej wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. W ocenie strony powodowej pozwana wszczęła egzekucję świadczeń z pełną świadomością spełnienia wszystkich należnych jej świadczeń przez stronę powodową. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. T. była pracownikiem (...) we W. (od dnia 01 stycznia 2018 roku (...) ) od 1999 roku. W związku z likwidacją stanowiska pracy, pracodawca rozwiązał dnia 30 maja 2014 roku umowę o pracę z J. T. za wypowiedzeniem. Okres wypowiedzenia upłynął dnia 31 sierpnia 2014 roku. (...) we W. , w związku z ustaniem stosunku pracy, wypłacił J. T. , wraz z wynagrodzeniem za miesiąc sierpień 2014 roku, odprawę w wysokości 10.031,04 zł brutto (8.225,04 zł netto). Dowód: - akta osobowe J. T. - lista płac za sierpień 2014, k. 8, - potwierdzenie przelewu, k. 9 J. T. wniosła do tutejszego Sądu odwołanie, w którym zażądała przywrócenia do pracy na warunkach umowy o pracę zawartej w dniu 16 sierpnia 1999 roku (wraz z aneksami). W wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego przez sąd I instancji wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. Sąd oddalił powództwo. Sąd II instancji, Sąd Okręgowy we Wrocławiu wydał dnia 06 lutego 2017 roku prawomocny wyrok, w którym zmienił wyrok Sądu I instancji i przywrócił J. T. do pracy w (...) we W. na poprzednie warunki pracy oraz zasądził od (...) we W. na jej rzecz kwotę 9.650 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 listopada 2014 roku do dnia zapłaty, pod warunkiem podjęcia pracy, tytułem wynagrodzenia za czas pozostawiania bez pracy. Dowód: - akta sygn. akt X P 673/14 w szczególności wyrok z uzasadnieniem Sądu Rejonowego Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 24 maja 2016 roku (sygn. akt X P 673/14), k. XX akt Sądu Rejonowego Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu (sygn. akt X P 673/14), - wyrok z uzasadnieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 06 lutego 2017 roku (sygn. akt IX Pa 92/16), k. 10-21 Dnia 10 lutego 2017 roku J. T. wniosła o wyznaczenie przez (...) we W. terminu zgłoszenia się do pracy. Dnia 13 lutego 2017 roku (...) we W. wyraził zgodę na podjęcie zatrudnienia z dniem 14 lutego 2017 roku. J. T. otrzymała pismo z wyrażeniem zgody dnia 14 lutego 2017 roku i tego dnia podjęła pracę. Dowód: - akta osobowe J. T. W wyniku prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 06 lutego 2017 roku sygn. akt VIII Pa 87/19, (...) we W. zażądał od J. T. zwrotu wypłaconej odprawy w kwocie 8.225,04 zł. J. T. odmówiła zwrotu odprawy z uwagi na brak pieniędzy, które miałaby zwrócić. Dowód: - pisma, k. 27-30 Dnia 28 marca 2017 roku (...) we W. złożył J. T. oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej mu z tytułu nienależnie wypłaconej odprawy z wierzytelnością J. T. przysługującej jej z tytułu ww. wyroku Sądu Okręgowego w zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Zgodnie z tym oświadczeniem do zapłaty na rzecz J. T. pozostała kwota 1.334,96 zł. J. T. otrzymała to oświadczenie dnia 31 marca 2017 roku. Dnia 05 kwietnia 2017 roku (...) we W. w wyniku konieczności odprowadzenia od ww. wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy składki na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych złożył J. T. oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej mu z tytułu nienależnie wypłaconej odprawy (tj. pozostałej w wyniku wcześniejszego potrącenia kwoty 1.565,16 zł) z wierzytelnością J. T. przysługującej jej z tytułu ww. wyroku Sądu Okręgowego w zakresie odsetek od wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i kosztów sądowych. J. T. otrzymała to oświadczenie dnia 10 kwietnia 2017 roku. Po złożeniu ww. oświadczeń, (...) we W. dokonał przelewu na rzecz J. T. w kwocie 711,84 zł, który został przez nią zwrócony. Dowód: - pisma, k. 31-32 - potwierdzenie przelewu, k. 36 W związku z brakiem dobrowolnego wypłacenia przez (...) we W. wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy zgodnie z ww. wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu J. T. wszczęła postępowanie egzekucyjne przed Komornikiem Sądowym dla W. we W. W. M. pod sygn. akt KM 1633/17. W wyniku tego postępowania, została wyegzekwowana całość zasądzonego na rzecz J. T. świadczenia wraz z kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 13.878,21 zł. Kwota ta została wydana przez pozwaną na bieżące potrzeby, gdyż została pozbawiona pracy i musiała mieć środki na utrzymanie. Pozwana po rozwiązaniu umowy o pracę ze stroną powodową wprawdzie podjełą zatrudnienie w Urzędzie Gminy w K. lecz musiała dojeżdżać z domu do pracy i bardzo duża część wynagrodzenia była przez nią przeznaczana na koszty dojazdu. Zarabiała tam 2000 zł. W tamtym okresie pozwana spłacała również zadłużenie kredytowe, pomagała też ciężko chorej siostrze. Całość kwoty wyegzekwowanej od strony powodowej pozwana przeznaczyła na bieżące potrzeby. Dowód: - zawiadomienie, k. 39 - postanowienie, k. 40 - potwierdzenie przelewu, k. 41 - przesłuchanie pozwanej, k. 163 (...) we W. wezwał J. T. dnia 21 czerwca 2017 roku do zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania kwoty 13.166,37 zł, w tym kwoty 10.397,40 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego (tj. odprawy wypłaconej pozwanej z uwagi wypowiedzenie umowy o pracę) i kwoty 2.768,97 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę stanowiącą koszty postępowania egzekucyjnego poniesione przez stroną pozwaną. J. T. otrzymała to oświadczenie dnia 22 czerwca 2017 roku. Dowód: - wezwanie, k. 42 Dnia 12 lutego 2019 roku Sąd Najwyższy wydał wyrok, w którym uchylił w części (tj. w zakresie pkt I, II, IV, V, VI i VII) ww. wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Sad Okręgowy we Wrocławiu po ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2019 roku oddalił apelację. Dowód: - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2019 roku (sygn. akt II PK 284/17), k. 116, - wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2019 roku (sygn. akt VIII Pa 87/19), k. 123-131, Sąd zważył, co następuje: Powództwo w zakresie potrzymanego żądania nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 525 z dniem wejścia w życie ustawy znosi się dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej (ust. 1 pkt 2). Tworzy się (...) , zwane dalej (...) (ust. 2). Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej oraz regionalne zarządy gospodarki wodnej będące państwowymi jednostkami budżetowymi stają się jednostkami organizacyjnymi Wód Polskich (ust. 7). Wskazana ustawa zgodnie z jej art. 574 weszła w życie z dniem 01 stycznia 2018 roku. Z tym dniem zatem doszło z mocy prawa do zmiany oznaczenia strony powodowej z (...) we W. na (...) . Strona powodowa wywiodła swoje roszczenie z art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. (świadczenie nienależne) odnośnie zwrotu wypłaconej pozwanej odprawy oraz zwrotu wypłaconego wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy oraz z art. 415 k.c. odnośnie odszkodowania za poniesioną szkodę stanowiącą koszty postępowania egzekucyjnego poniesione przez stroną pozwaną. Sporem w sprawie objęta była zasadność roszczeń strony powodowej. W odniesieniu do pierwszego z roszczeń, tj. zwrotu wypłaconej pozwanej odprawy strona powodowa cofnęła żądanie wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, zatem na podstawie art. 355 kpc Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie w pkt II wyroku. Jednak niezależnie od powyższego, strona powodowa podtrzymała żądanie o zasądzenie odszkodowania w związku z egzekucją tego roszczenia przez pozwaną. Sąd oddalił to żądanie, gdyż uznał że żądanie odprawy pieniężnej przez stronę powodową było niezasadne. Sąd wskazuje na to, że w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2019 roku (sygn. akt VIII Pa 87/19), odwołanie pozwanej od oświadczenia z dnia 30 maja 2014 roku o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem zostało prawomocnie ostatecznie, na mocy wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2019 r. (w sprawie sygn. akt VIII Pa 87/19) oddalone. Tym samym zasadne było wypłacenie J. T. odprawy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników . W tej sytuacji istniała podstawa do wypłaty przez stronę powodową na rzecz pozwanej odprawy, a roszczenie jej zwrotu nie jest zasadne. Zatem oświadczenia strony powodowej o potrąceniu przysługującej mu wierzytelności o zwrot nienależnie wypłaconej odprawy z wierzytelnością pozwanej z tytułu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i kosztów sądowych nie odniosły skutku wobec nieistnienia roszczenia, na które w oświadczeniach o potrąceniu powoływała się strona powodowa. W odniesieniu do drugiego z roszczeń, tj. zwrotu wypłaconego wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, Sąd uznał je za niezasadne. W istocie, wraz z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2019 roku odpadła podstawa prawna dla uzyskania przez pozwaną od strony powodowej wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że w chwili w której pozwana otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, tj. w roku 2017, prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 06 lutego 2017 roku (sygn. akt IX Pa 92/16) przyznawał jej to wynagrodzenie. Zgodnie z przepisem art. 409 k.c. obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Strona, która egzekwuje świadczenie zasądzone na jej rzecz nieprawomocnym wyrokiem, zaopatrzonym w rygor natychmiastowej wykonalności, powinna się liczyć z obowiązkiem zwrotu w razie oddalenia jej powództwa o to świadczenie na skutek rewizji strony przeciwnej (uchwała SN z 24.3.1967 r., III PZP 42/66). Natomiast nie ma obowiązku liczenia się ze zwrotem osoba, która egzekwuje i zużywa prawomocnie zasądzone na jej rzecz świadczenie (wyrok SN z 16.11.1977 r., I PKN 146/77). W tej sytuacji, w ocenie Sądu pozwana która wydała uzyskane wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy na bieżące potrzeby, co wynika z jasnych, konsekwentnych i nie budzących wątpliwości zeznań pozwanej z rozprawy z dnia 21.10.2020 r. nie powinna była liczyć się z obowiązkiem zwrotu i tym samym obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasł. Tym samym a roszczenie zwrotu tego wynagrodzenia nie jest zasadne. W odniesieniu do trzeciego z roszczeń, tj. odszkodowania za poniesioną szkodę stanowiącą koszty postępowania egzekucyjnego poniesione przez stroną pozwaną, Sąd uznał je za niezasadne. Sąd wskazuje na to, że zgodnie z przepisem art. 363 par. 1 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. W związku z tym, wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 06 lutego 2017 roku (sygn. akt IX Pa 92/16) rozpoznającego jako sąd II instancji odwołanie pozwanej od oświadczenia strony powodowej z dnia 30 maja 2014 roku o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem stał się prawomocny z chwilą jego wydania. Tym samym wraz z tą chwilą pozwana miała prawo domagać się od strony powodowej wypłaty zasądzonego tym wyrokiem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd wskazuje, że pozwana w pierwszej kolejności starała się uzyskać tę kwotę bez korzystania z postępowania egzekucyjnego, jednakże brak dobrowolnej wypłaty przez stronę powodową (a także składanie bezskutecznych oświadczenia o potrąceniu) należnej kwoty spowodował konieczność złożenia wniosku egzekucyjnego do komornika sądowego. Tym samym działanie pozwanej polegające na przymusowym wyegzekwowaniu należności nie stanowiło czynu niedozwolonego. W tej sytuacji nie jest zasadnym roszczenie strony powodowej o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił powództwo w pkt I wyroku. W pkt II wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia na podstawie art. 203 kpc w zw. z art. 355 kpc . Sąd oparł się na przywołanych wyżej dowodach z dokumentów, w szczególności dowodów zebranych w aktach sprawy sygn. akt X P 673/14, akt osobowych pozwanej i dowodów z oświadczeń strony powodowej. Sąd dał im wiarę z uwagi na to, że nie były kwestionowane przez strony, a Sąd z urzędu nie znalazł podstaw by odmówić im przymiotu autentyczności i prawdziwości. Sąd przy konstruowaniu stanu faktycznego w sprawie uwzględnił również dowód z przesłuchania pozwanej (Sąd pominął dowód z przesłuchania strony powodowej wobec wyraźnego oświadczenia profesjonalnego pełnomocnika o rezygnacji z takiego przesłuchania), gdyż jej zeznania były jasne, konsekwentne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Z uwagi na to, że stroną wygrywającą w procesie była pozwana, koszty procesu wraz z ogólną zasadą ich ponoszenia wyrażoną w przepisie art. 98 k.p.c. obciążają stronę powodową. W toku postępowania zostały wygenerowane koszty procesu w postaci opłat sądowych w wysokości 659 zł ( art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu na dzień zgłoszenia roszczenia pozwem z dnia 30 czerwca 2017 roku) oraz 750 zł ( art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu na dzień zgłoszenia roszczenia pismem z dnia 27 listopada 2019 roku), które nie zostały uiszczone w trakcie procesu. Wobec tego, że strona powodowa przegrała proces w całości, Sąd orzekł jak w pkt III wyroku.