X P 366/11

Sąd Okręgowy we WrocławiuWrocław2013-03-21
SAOSPracyochrona pracyŚredniaokręgowy
rozwiązanie umowy o pracęzwolnienie dyscyplinarnenieusprawiedliwiona nieobecnośćzwolnienie lekarskiestan zdrowia pracownikaobowiązki pracowniczeapelacjakoszty zastępstwa procesowego

Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy, potwierdzając zasadność przywrócenia pracownicy do pracy po zwolnieniu dyscyplinarnym, które było oparte na nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy, podczas gdy pracownica była faktycznie chora.

Powódka, I.N., została przywrócona do pracy przez Sąd Rejonowy po tym, jak pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzekomej nieusprawiedliwionej nieobecności. Pracownica była nieobecna z powodu choroby, co potwierdzały kolejne zwolnienia lekarskie, choć formalne usprawiedliwienie mogło być wadliwe. Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy, uznając, że pracownica nie dopuściła się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, a jej nieobecność była usprawiedliwiona stanem zdrowia.

Sprawa dotyczyła powództwa I.N. przeciwko Urzędowi Marszałkowskiemu we Wrocławiu o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie. Sąd Rejonowy przywrócił powódkę do pracy, uznając, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności było niezasadne. Powódka, zatrudniona od 2008 roku, była sumiennym pracownikiem. Po wypadku w drodze do pracy i kolejnych zwolnieniach lekarskich, w dniach 20-30 grudnia 2010 roku jej nieobecność została uznana przez pracodawcę za nieusprawiedliwioną. Powódka jednak zgłaszała złe samopoczucie i kontynuowała zwolnienia lekarskie, w tym od psychiatry. Sąd Rejonowy uznał, że zachowanie powódki nie stanowiło ciężkiego naruszenia obowiązków, a jej nieobecność była usprawiedliwiona stanem zdrowia, co potwierdzały zwolnienia lekarskie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pracodawcy, oddalił ją, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że pracodawca miał wiedzę o długotrwałej chorobie powódki i jej złym samopoczuciu, a sama nieobecność, nawet z uchybieniami formalnymi w usprawiedliwieniu, nie stanowiła ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, zwłaszcza gdy pracownik zgłaszał pracodawcy swoje problemy zdrowotne i starał się o formalne usprawiedliwienie. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pracownik faktycznie jest chory i zgłasza ten fakt pracodawcy, nawet z uchybieniami formalnymi w usprawiedliwieniu, nie można mówić o ciężkim naruszeniu obowiązków pracowniczych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracodawca miał wiedzę o długotrwałej chorobie powódki i jej złym samopoczuciu. Sama nieobecność, nawet z uchybieniami formalnymi w usprawiedliwieniu, nie stanowi ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, zwłaszcza gdy pracownik zgłaszał pracodawcy swoje problemy zdrowotne i starał się o formalne usprawiedliwienie. Kluczowe jest usprawiedliwienie nieobecności faktyczną przyczyną (chorobą), a nie tylko formalnym dokumentem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka I. N.

Strony

NazwaTypRola
I. N.osoba_fizycznapowódka
Urząd Marszałkowski Województwa (...) we W.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p. art. 52 § 1

Kodeks pracy

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Należy wykazać bezprawność zachowania, winę i skutki dla pracodawcy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p. art. 100 § 1

Kodeks pracy

Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, o ile nie dotyczą one spraw dotyczących naruszenia przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", z uwzględnieniem "zasad logiki i wiedzy powszechnej".

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia lub brak podstaw albo inne wyjaśnienie spornych między stronami twierdzeń i stanowisk stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieobecność pracownicy była usprawiedliwiona stanem zdrowia, co potwierdzały zwolnienia lekarskie. Pracodawca miał wiedzę o chorobie pracownicy i jej złym samopoczuciu. Brak ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Uchybienia formalne w usprawiedliwieniu nieobecności nie mogą prowadzić do zwolnienia dyscyplinarnego, gdy przyczyna nieobecności jest usprawiedliwiona.

Odrzucone argumenty

Nieusprawiedliwiona nieobecność pracownicy w pracy od 20 grudnia 2010r. Ciężkie naruszenie obowiązków służbowych przez pracownicę. Błędy w ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego. Naruszenie art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez niepełne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

nie ulega wątpliwości, że właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i konsekwencji stąd wynikających uwarunkowane jest prawidłowością ustaleń faktycznych Ocena dowodów dokonanych przez Sąd orzekający może zostać skutecznie podważona tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że naruszone zostały reguły przewidziane w art. 233 § 1 kpc tj. że w sposób oczywiście wadliwy z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego Sąd dał wiarę określonym dowodom względnie uznał określone dowody za niewiarygodne. Czysto ludzkie względy nakazywały zainteresowanie sytuacją powódki. Pracownik nie narusza w sposób ciężki podstawowych obowiązków pracowniczych, jeżeli po jego stronie występuje okoliczność usprawiedliwiająca nieobecność w pracy, a dopuszcza się on jedynie uchybień w formalnym usprawiedliwieniu tej nieobecności.

Skład orzekający

Anna Nowińska

przewodniczący-sprawozdawca

Bożenna Kaczorowska

sędzia

Krystyna Dereń-Szydłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności przywrócenia do pracy w przypadku nieobecności spowodowanej chorobą, nawet przy uchybieniach formalnych w usprawiedliwieniu, oraz interpretacja pojęcia ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy, która była długotrwale chora i zgłaszała swoje problemy zdrowotne pracodawcy. Interpretacja art. 52 kp w kontekście formalnych wymogów usprawiedliwienia nieobecności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie ludzkiego czynnika i stanu zdrowia pracownika, nawet w kontekście formalnych wymogów prawa pracy. Pokazuje też, że pracodawca nie zawsze ma rację, a sądy potrafią stanąć w obronie pracownika.

Choroba zamiast zwolnienia dyscyplinarnego – sąd chroni pracownika przed nieuczciwym pracodawcą.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu VII Wydział Pracy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Anna Nowińska (ref.) S ę d z i o w i e: SSO Bożenna Kaczorowska SSA w SO Krystyna Dereń-Szydłowska Protokolant : Małgorzata Miodońska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. we Wrocławiu - na rozprawie sprawy z powództwa I. N. przeciwko Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa (...) we W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt X P 366/11 I. oddala apelację, II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21.11.2012r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przywrócił powódkę I. N. do pracy u strony pozwanej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa (...) we W. na dotychczasowych zasadach oraz zasądził na jej rzecz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia pracy. Sąd ten ustalił w szczególności, że powódka zatrudniona u strony pozwanej od 16.06.2008r. na stanowisku inspektora w Wydziale Kontroli Zadań Regionalnego Programu Operacyjnego z wynagrodzeniem 4.026,67 zł miesięcznie była sumiennym, rzetelnym i zdyscyplinowanym pracownikiem i zawsze otrzymywała dobrą ocenę za realizowane zadania pracownicze. W dniu 9.09.2010r. powódka uległa wypadkowi w drodze do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim od 10.09.do 08.10.2010r. W dniach 11, 12 i 13.10.2010r. powódka przebywała na urlopie wypoczynkowym, następnie w dniach 14 i 15 października 2010r. na zwolnieniu lekarskim; od 18 do 20 października – świadczyła pracę; 21 i 22 przebywała na zwolnieniu lekarskim i od 25.10. do 18.11.2010r. nadal na zwolnieniu lekarskim. Od 18.11.2010r. do 17.12.2010r. powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z hospitalizacją. Zwolnienia lekarskie przekazywała powódka stronie pozwanej za pośrednictwem swoich rodziców i koleżanki i sposobu tego pozwana nie kwestionowała. W dniu 20.12.2010r. powódka zgłosiła telefonicznie pracownicy kadr J. P. , że będzie kontynuowała zwolnienie lekarskie. Jednakże lekarz rodzinny nie udzielił jej tego dnia zwolnienia. Nie uczynił tego również neurolog, do którego zgłosiła się 22.12.2010r. Powódka poinformowała w dniu 23.12.2010r. swoją przełożoną A. G. , że bardzo źle się czuje lecz nie otrzymała od lekarzy, u których była, zwolnień lekarskich. Poprosiła ją też o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego z datą wsteczną na dzień 20.12. – 23.12.2010r. Przełożona odmówiła jej zgody na urlop. W dniu 27.12.2010r. po stawieniu się powódki w pracy celem jej świadczenia i podpisania przez nią listy obecności przełożona A. G. poleciła jej skreślenie podpisu na liście obecności i opuszczenie wydziału. Pismem z dnia 27.112.2010r. doręczonym powódce 30.12.2010r. strona pozwana rozwiązała z nią umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia wskazując jako przyczynę nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy od dnia 20.12.2010r., co stanowi ciężkie naruszenie obowiązków służbowych. W dniu 30.12.2010r. powódka otrzymała od lekarza psychiatry zwolnienie lekarskie na okres od 18.12.2010r. do 12.01.2011r. a z poradni (...) Urazowo – Ortopedycznej – za okres od 05.01.2011r. do 14.01.2011r. W związku z rozwiązaniem umowy o pracę powódka po otrzymaniu zwolnienia lekarskiego przesłała jego oryginał do ZUS-u celem otrzymania zasiłku chorobowego zaś kopię przesłała stronie pozwanej. Pozwana wezwała powódkę do dostarczenia oryginału zwolnienia celem przywrócenia do pracy i naliczenia zaległego zasiłku chorobowego. Powódka na zwolnieniu lekarskim przebywała w sposób ciągły do dnia 23.03.2011r. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że żądanie powódki zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rejonowego zachowanie powódki nie stanowiło ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Powódka od dnia 09.09.2010r., w którym uległa wypadkowi przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, po zakończeniu zwolnienia 17.12.2010r. powódka zgłaszała pozwanej swoje złe samopoczucie i informowała o kolejnych wizytach lekarskich. Fakt nieobecności powódki w pracy w dniach 20 – 30 grudnia nie świadczy o jej złej woli porzucenia pracy a jedynie o złym stanie zdrowia, co potwierdzało zwolnienie lekarskie od lekarza psychiatry na okres od 18.12.2010r. do 12.011.2011r. oraz fakt, że powódka przebywała na zwolnieniu do 23.03.2011r. Również nieprzedłożenie przez powódkę w dniu 23.12.2010r. stosownego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy nie mogło stanowić podstawy rozwiązania z nią umowy o pracę, w szczególności wobec nie skierowania powódki na badania przez pracodawcę. Okoliczności te stanowiły o zasadności żądania powódki. Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana. Zarzuciła w niej błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i art. 328 § 2 kpc poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu dlaczego Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom świadków, których zeznania były sprzeczne z zeznaniami powódki, a ze sobą spójne i logiczne a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 kp w związku z art. 100 § 1 pkt 2 kp poprzez przyjęcie, że powódka nie zawiniła nie usprawiedliwiając nieobecności w pracy od 20 grudnia 2010r. Wskazując na powyższe zarzuty strona pozwana domagała sie zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Powódka w odpowiedzi na apelację wnosiła o jej oddalenie. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja strony pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, nie ulega wątpliwości, że właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i konsekwencji stąd wynikających uwarunkowane jest prawidłowością ustaleń faktycznych, co powoduje konieczność rozważenia, w pierwszej kolejności, dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być wszakże dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W tym sensie zarzuty naruszenia prawa procesowego, czy też dokonania błędnych ustaleń faktycznych mają pierwszeństwo przed stawianymi zarzutami naruszenia prawa materialnego. Jednocześnie Sąd Okręgowy ocenił prawidłowość ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wyłącznie w zakresie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Każdy stan faktyczny może być bowiem oceniany tylko w odniesieniu do określonego przepisu prawa materialnego, który wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych, jakie powinny być w sprawie poczynione. Tym samym należy przyjąć, że treść przepisów prawa materialnego ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, jakie fakty mają wpływ na treść orzeczenia. Uwzględniając powyższe, Sąd Okręgowy uznał, iż ustalenia faktyczne przeprowadzone przez Sąd I instancji nie odbiegają w zakresie zgodności z obiektywnym, prawdziwym i rzeczywistym stanem. W szczególności ustalenia te nie tylko korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ale także nie przekraczają wyznaczonych przepisem art. 233 § 1 kpc granic swobodnej oceny dowodów, które wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia. (por. wyrok SN 10.06.1999r., II UKN 685/98, LEX 41437). Podsumowując, Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na prawidłowych, spójnych i niesprzecznych ustaleniach faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, które to ustalenia Sąd Okręgowy w pełni zaaprobował i uznał za własne. Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc nie może polegać na przedstawieniu przez stronę skarżącą stanu faktycznego ustalonego przez nią na podstawie własnego przekonania. Ocena dowodów dokonanych przez Sąd orzekający może zostać skutecznie podważona tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że naruszone zostały reguły przewidziane w art. 233 § 1 kpc tj. że w sposób oczywiście wadliwy z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego Sąd dał wiarę określonym dowodom względnie uznał określone dowody za niewiarygodne. Niezbędne jest więc powołanie się na argumenty natury jurydycznej oraz wskazanie konkretnych przyczyn z powodu których ocena dowodów w zaskarżonym orzeczeniu narusza prawo. Fakt, że przedstawione przez skarżącego dowody zostały ocenione niezgodnie z jego intencją, nie oznacza naruszenia art. 233 § 1 kpc . Ocena dowodów należy bowiem do Sądu orzekającego i nawet w sytuacji, w której z dowodów tych można było wywieść wnioski inne, niż przyjęte przez Sąd nie dochodzi do naruszenia art. 233 § 1 kpc . Wprowadzona powołanym przepisem zasada procesowa swobodnej oceny dowodów odnosi się zarówno do wyboru środków dowodowych jak i do sposobu ich przeprowadzenia. Sąd I instancji wskazał na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie i dowody te korespondują z pozostałym materiałem dowodowym, nie zostały zatem naruszone przepisy kodeksu postępowania cywilnego . Apelacja w tym zakresie w gruncie rzeczy sprowadza się zaś do polemiki z niewadliwymi ustaleniami Sądu, a to nie mogło wywołać pozytywnego skutku. Nie jest bowiem wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena Sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl.). Braku logiki i sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego w argumentacji Sądu Rejonowego strona pozwana w apelacji nie zdołała wykazać. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 52 § 1 pkt 1 kp pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Aby skutecznie skorzystać z rozwiązania przewidzianego tym przepisem pracownikowi należy wykazać bezprawność jego zachowania, winę i skutki jakie ma to na interesy pracodawcy (interesy te muszą zostać zagrożone). Wobec braku którejkolwiek z tych przesłanek pracodawca nie można zastosować art. 5 2 § 1 pkt 1 kp . Trafnie Sąd Rejonowy przyjął, że nieobecność powódki w pracy od dnia 20.12.2010r. nie była nieobecnością nieusprawiedliwioną. Taką bowiem przyczynę wskazała strona pozwana w piśmie z dnia 27.12.2010r. jako podstawę swojej decyzji. Tylko więc w zakresie tej przyczyny winno toczyć się postępowanie przed Sądem. Sąd Rejonowy prawidłowo wywiódł z niewadliwych ustaleń faktycznych, że strona pozwana mając wiedzę o długotrwałej chorobie powódki (zwolnienia lekarskie od dnia 09.09.2010r.) oraz informacje jakich udzielała powódka pracownikom strony pozwanej – p. J. P. i A. G. , mogła z całą pewnością przewidzieć, że powódka po dniu 20.12.2010r. nadal jest chora. Będąc w pracy w dniu 20.12.2010r. powódka poinformowała swoją przełożoną A. G. , że po wyjściu ze szpitala nadal się źle czuje, lecz lekarze nie udzielili jej zwolnienia. Zgłosiła się jednak do pracy w dniu 27.12.2010r. ale nie została do niej dopuszczona. Czysto ludzkie względy nakazywały zainteresowanie sytuacją powódki. Pozwana jednakże nie wyraziła zgody na urlop z datą wsteczną, o który powódka wnioskowała, i rozwiązała z nią umowę o pracę. Przyczyna tej decyzji wskazana przez pozwaną a polegająca na nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego pracownik nie narusza w sposób ciężki podstawowych obowiązków pracowniczych, jeżeli po jego stronie występuje okoliczność usprawiedliwiająca nieobecność w pracy, a dopuszcza się on jedynie uchybień w formalnym usprawiedliwieniu tej nieobecności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.11.1997r.). Na marginesie podnieść wypada, że stronie pozwanej do właściwej oceny sytuacji nie była konieczna wiedza o problemach psychicznych powódki ani posiadanie epikryzy. Sam fakt, że pracownik przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i zgłasza pracodawcy o swoim dalszym złym samopoczuciu pozwalał na przyjęcie z całą pewnością, że pracownik ten nadal jest chory, i nie ma tu żadnego znaczenia na jaką chorobę cierpi. Okoliczności omawiane wyżej spowodowały oddalenie apelacji na podstawie art. 385 kpc . Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 98 kpc w zw. z § 11 ust. 2 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI