Orzeczenie · 2017-03-30

X NS 267/14

Sąd
Sąd Rejonowy w Olsztynie
Data
2017-03-30
SAOSnieruchomościsłużebnościWysokarejonowy
służebność przesyłunieruchomościlinie energetycznezasiedzeniewynagrodzenieprzedsiębiorstwo energetycznewartość nieruchomościdroga konieczna

Wnioskodawcy D. O. i M. O. wystąpili z wnioskiem o ustanowienie za wynagrodzeniem służebności przesyłu na rzecz uczestnika (...) S.A. w G. na ich nieruchomościach, na których znajdowały się linie energetyczne. Wnioskodawcy domagali się jednorazowego wynagrodzenia w wysokości 68.700 zł. Uczestnik postępowania zgodził się na ustanowienie służebności dla większości linii, jednak wniósł o oddalenie wniosku w zakresie linii wysokiego napięcia 110kV, podnosząc zarzut zasiedzenia. Uczestnik argumentował, że linia ta została wybudowana w 1982 roku i przyjęta do eksploatacji w tym samym roku, co oznacza, że okres zasiedzenia upłynął w dniu 3 grudnia 2012 roku. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych z zakresu elektroenergetyki i geodezji, ustalił stan faktyczny dotyczący przebiegu linii energetycznych i powierzchni zajętych przez służebność przesyłu. Sąd ustalił również wynagrodzenie za ustanowienie służebności dla poszczególnych działek. W odniesieniu do linii 110kV, sąd analizował zarzut zasiedzenia. Stwierdzono, że decyzja wywłaszczeniowa nie obejmowała działki wnioskodawców, a przedsiębiorstwo energetyczne działało w złej wierze przy posadowieniu urządzeń na cudzej nieruchomości. Sąd, powołując się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że okres posiadania służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, jak również okres posiadania przez poprzedników prawnych, podlega doliczeniu do okresu zasiedzenia. Sąd ustalił, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się 3 grudnia 1982 roku, a z uwagi na zmiany przepisów i doliczenie okresu posiadania przez poprzedników prawnych, upłynął on 3 grudnia 2012 roku. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu w zakresie linii 110kV, uznając, że uczestnik nabył do niej prawo przez zasiedzenie. W pozostałym zakresie wniosek został uwzględniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, w tym doliczania okresu posiadania przez poprzedników prawnych i uwzględniania przepisów sprzed nowelizacji k.c. dotyczących służebności przesyłu. Określenie zasad ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu.

Ograniczenia stosowania

Szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące konkretnych linii i nieruchomości mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem na nieruchomościach, na których znajdują się urządzenia przesyłowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ustanowił służebność przesyłu za wynagrodzeniem.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących służebności przesyłu, uznając, że jest ona konieczna do korzystania z istniejących urządzeń przesyłowych, a strony nie doszły do porozumienia w drodze ugody.

Czy przedsiębiorstwo energetyczne nabyło przez zasiedzenie służebność przesyłu (lub służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu) w zakresie linii wysokiego napięcia 110kV?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że uczestnik nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu w zakresie linii 110kV.

Uzasadnienie

Sąd analizował okres posiadania urządzeń, uwzględniając przepisy dotyczące zasiedzenia, możliwość doliczania okresu posiadania przez poprzedników prawnych oraz zmiany w prawie dotyczące własności państwowej i przekształceń przedsiębiorstw. Uznano, że termin zasiedzenia upłynął w dniu 3 grudnia 2012 roku.

Jak ustalić wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie opinii biegłego, uwzględniając obszar służebności, drogę dojazdową oraz specyfikę korzystania z nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, który wyliczył wynagrodzenie dla poszczególnych działek, uwzględniając m.in. powierzchnię zajętą przez urządzenia i drogi dojazdowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie wniosku
Strona wygrywająca
wnioskodawcy (w części)

Strony

NazwaTypRola
D. O.osoba_fizycznawnioskodawca
M. O.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) S.A. w G.spółkauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 305(1)

Kodeks cywilny

Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

k.c. art. 305(2) § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych, właściciel może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Pomocnicze

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Reguluje zasiedzenie nieruchomości, określając terminy 20 lat (dobra wiara) i 30 lat (zła wiara).

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Określa szczególny warunek zasiedzenia służebności - korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia.

k.c. art. 176 § 1

Kodeks cywilny

Pozwala na doliczenie do czasu posiadania przez obecnego posiadacza czasu posiadania swojego poprzednika.

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Ustawa z dnia 12.03.1958 r. (Dz.U. Nr 10, poz.64), przywołana przez uczestnika w kontekście budowy linii 110kV.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność ustanowienia służebności przesyłu dla istniejących urządzeń energetycznych. • Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie w zakresie linii 110kV.

Odrzucone argumenty

Zarzut zasiedzenia w zakresie linii innych niż 110kV. • Kwestionowanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu (przez uczestnika).

Godne uwagi sformułowania

Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez wnioskodawców i uczestnika, których prawdziwości nie zakwestionowano oraz na opiniach powołanych w sprawie biegłych. • Wobec szczególnego charakteru sprawy o ustanowienie służebności przesyłu i ustalenie jednorazowego wynagrodzenia z tytułu jej ustanowienia należało zasięgnąć wiadomości specjalnych z zakresu, w którym wypowiedzieli się powołani w sprawie biegli. • Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą. • Przedsiębiorstwa energetyczne i inne przedsiębiorstwa przesyłowe do dnia 1 lutego 1989 r. korzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w stosunku do Skarbu Państwa w rozumieniu art. 338 k.c , co uniemożliwiało im, podobnie jak w przypadku art. 128 k.c. , nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, w tym doliczania okresu posiadania przez poprzedników prawnych i uwzględniania przepisów sprzed nowelizacji k.c. dotyczących służebności przesyłu. Określenie zasad ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu."

Ograniczenia: Szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące konkretnych linii i nieruchomości mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z licznymi odniesieniami do orzecznictwa Sądu Najwyższego, co czyni ją wartościową dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i energetycznym.

Linia energetyczna na Twojej działce? Sprawdź, czy nie została zasiedziana!

Dane finansowe

WPS: 68 700 PLN

wynagrodzenie za służebność przesyłu: 5634 PLN

wynagrodzenie za służebność przesyłu: 4170 PLN

wynagrodzenie za służebność przesyłu: 2411 PLN

wynagrodzenie za służebność przesyłu: 5831 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst