X NS 116/20

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2020-08-11
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredytzobowiązanie solidarneśmierć dłużnikaodpowiedzialnośćbankowośćpostępowanie cywilnenakaz zapłatysprzeciw

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Toruniu zasądził od pozwanej E. L. (2) na rzecz (...) Banku S.A. kwotę 141.657,87 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, pomimo śmierci współdłużnika solidarnego E. L. (1).

Powód (...) Bank S.A. wniósł pozew o zapłatę 141.657,87 zł tytułem niespłaconego kredytu, który został udzielony pozwanym E. L. (1) i E. L. (2). Po śmierci pozwanego E. L. (1) i wniesieniu sprzeciwu przez pozwaną E. L. (2), sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Toruniu. Sąd, uznając solidarną odpowiedzialność dłużników, zasądził całą kwotę od pozwanej E. L. (2), wskazując, że śmierć jednego z dłużników nie zwalnia pozostałych z obowiązku spłaty.

Powód (...) Bank S.A. wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko E. L. (1) i E. L. (2) o zapłatę 141.657,87 zł z tytułu niespłaconego kredytu gotówkowego zawartego w 2015 roku. Po śmierci pozwanego E. L. (1) i skutecznym sprzeciwie pozwanej E. L. (2) od nakazu zapłaty, sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w Toruniu. Sąd ustalił, że pozwani nie spłacali rat kredytu, co skutkowało wypowiedzeniem umowy przez bank. Pozwana E. L. (2) podniosła jedynie zarzut śmierci współdłużnika E. L. (1). Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań solidarnych (art. 366 kc), orzekł, że śmierć jednego z dłużników nie zwalnia pozostałych z odpowiedzialności. W związku z tym, Sąd zasądził od pozwanej E. L. (2) na rzecz powoda kwotę 141.657,87 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w wysokości 12.502,00 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć dłużnika solidarnego nie powoduje zmiany w odpowiedzialności pozostałych dłużników. Zgodnie z art. 366 § 2 k.c., aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 366 § 2 k.c., zgodnie z którym śmierć dłużnika solidarnego nie zwalnia pozostałych z obowiązku spłaty wierzycielowi. Podkreślono, że solidarność dłużników oznacza, iż wierzyciel może dochodzić całości lub części świadczenia od każdego z nich, a zaspokojenie przez jednego zwalnia pozostałych. Sąd zawiesił postępowanie w stosunku do zmarłego dłużnika, ale nie wpłynęło to na odpowiedzialność żyjącej pozwanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Bank Spółki Akcyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank Spółki Akcyjnej w W.spółkapowód
E. L. (1)osoba_fizycznapozwany
E. L. (2)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 366 § § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.

k.c. art. 366 § § 2

Kodeks cywilny

Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

k.p.c. art. 505^36

Kodeks postępowania cywilnego

Skuteczne wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty w EPU powoduje utratę mocy nakazu w całości i przekazanie sprawy do sądu właściwości ogólnej.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania w stosunku do pozwanego E. L. (1) z dniem zgonu.

k.p.c. art. 177 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony.

k.p.c. art. 177 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania z powodu śmierci strony ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały.

Prawo bankowe art. 75c

Ustawa Prawo bankowe

Obowiązek banku poinformowania o możliwości restrukturyzacji zadłużenia.

k.s.h. art. 531 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Przejście praw i obowiązków banku na skutek połączenia.

k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4

Kodeks spółek handlowych

Przejęcie praw i obowiązków banku w wyniku podziału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Solidarna odpowiedzialność dłużników mimo śmierci jednego z nich. Skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu z powodu braku spłaty rat. Prawidłowe wezwanie do zapłaty i poinformowanie o możliwości restrukturyzacji. Wartość zadłużenia potwierdzona wyciągiem z ksiąg bankowych.

Godne uwagi sformułowania

śmierć dłużnika solidarnego nie powoduje zmiany w odpowiedzialności obu dłużników. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Solidarność dłużników nie jest źródłem współuczestnictwa procesowego koniecznego. Niniejszy wyrok jako pierwszy tytuł egzekucyjny nie wymaga takiego zastrzeżenia [o solidarności].

Skład orzekający

Elżbieta Stępniewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady solidarnej odpowiedzialności dłużników w przypadku śmierci jednego z nich oraz skutków sprzeciwu od nakazu zapłaty w EPU."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci dłużnika solidarnego w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o zobowiązaniach solidarnych w kontekście śmierci jednego z dłużników, co jest częstym problemem w praktyce bankowej i windykacyjnej.

Czy śmierć dłużnika zwalnia z długu? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady odpowiedzialności solidarnej.

Dane finansowe

WPS: 141 657,87 PLN

kwota główna: 141 657,87 PLN

koszty procesu: 12 502 PLN

Sektor

bankowość

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Toruń, 11 sierpnia 2020r. Sąd Okręgowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Stępniewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Domanowska po rozpoznaniu na rozprawie 4 sierpnia 2020r. sprawy z powództwa: (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. przeciwko: E. L. (1) i E. L. (2) o zapłatę 1. zasądza od pozwanej E. L. (2) na rzecz powoda (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. kwotę 141.657,87 (sto czterdzieści jeden tysięcy sześćset pięćdziesiąt siedem złotych osiemdziesiąt siedem groszy) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 15 lipca 2019r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 12.502,00 (dwanaście tysięcy pięćset dwa) zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Elżbieta Stępniewicz I C 2148/19 UZASADNIENIE Powód (...) Bank S.A. w W. w dniu 15.07.2019 r. wniósł do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko E. L. (1) i E. L. (2) , w którym żądał zasądzenia od pozwanych solidarnie na jego rzecz kwoty 141 657,87 zł, na którą składają się: - 138 361,03 zł - niespłacony kapitał, - 2 283,05 zł tytułem odsetek umownych, - 1005,99 zł tytułem odsetek umownych za opóźnienie, - 7,80 zł tytułem opłat umownych. Powód wskazał w uzasadnieniu pozwu, że pozwani w dniu 19.10.2015 r. zawarli z powodem umowę pożyczki nr (...) . Wskazał, że w związku z nienależytym wykonywaniem zobowiązania cała pozostała do zapłaty kwota została postawiona w stan wymagalności. Bank wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych, widnieją w nim niespłacone i wymagalne wierzytelności w kwotach, o zasądzenie których powód wnosi w pozwie. W dniu 26.06.2019 r. powód wezwał pozwanych do zapłaty należności. Pomimo wezwania pozwani nie uiścili należności w terminie. Powód wskazał również, że jest następcą prawnym Banku (...) S.A. na skutek połączenia w trybie art. 531 § 1 ksh , które nastąpiło z dniem 04.11.2016 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie VI Nc-e 1279802/19 wydał 06.09.2019 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Odpisu nakazu nie doręczono pozwanemu E. L. (1) . Przesyłka powróciła do sądu z adnotacją doręczyciela „nie doręczona z innych przyczyn – adresat nie żyje”. Od doręczonego pozwanej E. L. (2) w dniu 18.09.2019 r. nakazu zapłaty, pozwana wniosła sprzeciw, w którym podniosła że pozwany E. L. (1) zmarł w dniu 30.07.2019 r. Postanowieniem z 10.10.2019 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie na skutek wniesionego sprzeciwu przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu. Sąd Okręgowy w Toruniu zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w T. o udzielenie informacji o ewentualnym zgonie pozwanego E. L. (1) . Urząd Stanu Cywilnego w T. w odpowiedzi nadesłał odpis skrócony aktu zgonu pozwanego. W piśmie z 18.02.2020 r. powód podtrzymał powództwo w całości oraz złożył dokumenty stanowiące dowody w sprawie, wymienione w liście dowodów w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Na rozprawie w dniu 04.08.2020 r. pełnomocnik pozwanej poinformował, że przed Sądem Rejonowym w Toruniu pod sygn. X Ns 116/20 toczy się postępowanie spadkowe po zm. E. L. (1) w której E. L. (2) jest wnioskodawcą. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 19.10.2015 r. pozwani zawarli z Bankiem (...) S.A. w W. umowę kredytu gotówkowego nr (...) . Zgodnie z umową powód udzielił pozwanym kredytu w kwocie 202 664,33 zł na spłatę innych kredytów (151 112,00 zł), na cele konsumpcyjne kredytobiorców (30 000,00 zł) oraz opłaty i prowizje związane z umową (21 552,33 zł). Kwota kredytu miała być spłacona w 108 miesięcznych ratach w wysokości 2 331,47 zł płatnych do 19. dnia każdego miesiąca poczynając od 19.11.2015 r. Kredyt oprocentowany był według stałej stopy procentowej w wysokości 4,90% w skali roku. dowód : okoliczność bezsporna, umowa kredytu nr (...) (k. 57-61) Na skutek podziału Banku (...) S.A. w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ksh z dniem 04.11.2016 r. całość praw i obowiązków związanych z udzielaniem kredytów przez Bank (...) S.A. przejął (...) Bank S.A. dowód : plan podziału Banku (...) S.A. z załącznikiem (k. 74-75), odpis zupełny KRS (...) (k. 21-30) Pozwani nie spłacali rat kredytu w umówionych terminach. Powód pismem z 17.03.2019 r. wezwał pozwaną E. L. (2) do zapłaty zaległej kwoty 4702,07 zł i poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w trybie art. 75c Ustawy Prawo bankowe . Następnie w dniu 21.05.2019 r. powód wystosował wobec pozwanej E. L. (2) oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu. Na skutek wypowiedzenia umowy cała pozostała do spłaty należność stała się wymagalna. Wypowiedzenie umowy doręczono 25.05.2019 r. dowód : wezwanie z pouczeniem i informacją o doręczeniu (k. 78-79), wypowiedzenie umowy z dowodem doręczenia (k. 80-81), historia rachunku kredytowego (k. 85-88) Na dzień 15.07.2019 r. powód sporządził wyciąg z ksiąg bankowych, z którego wynika, że pozwani posiadają solidarnie wymagalne zadłużenie w (...) Bank S.A. na kwotę 141 657,87 zł, na którą składają się: - 138 361,03 zł z tytułu niespłaconego kapitału, - 2 283,05 zł tytułem odsetek umownych, - 1 005,99 zł tytułem odsetek umownych za opóźnienie, - 7,80 zł tytułem opłat umownych. dowód : wyciąg z ksiąg bankowych nr (...) (k. 84) Pozwany E. L. (1) zmarł w dniu 30.07.2019 r. Postanowieniem z 24.01.2020 r. Sąd zawiesił postępowanie w stosunku do pozwanego E. L. (1) z dniem 30.07.2019 r. na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 kpc . dowód : odpis skrócony aktu zgonu (k. 36), postanowienie SO w Toruniu z 24.01.2020 (k. 39) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o dokumenty załączone do akt niniejszej sprawy. Sąd uznał powyższe dokumenty za w pełni wiarygodne. Zostały one sporządzone przez uprawnione podmioty i w przepisanej formie. Żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości złożonych dokumentów. W omawianej sprawie powód domagał się zasądzenia solidarnie od pozwanych kwoty 141 657,87 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (15.07.2019 r.) do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu. Pozwana skutecznie wiosła sprzeciw od nakazu zapłaty z 06.09.2019 r. Skuteczne wniesienie sprzeciwu zgodnie z art. 505 36 kpc powoduje utratę przez nakaz zapłaty mocy w całości i skutkuje przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi właściwości ogólnej pozwanego. Pozwana nie kwestionowała zasadności roszczenia, ani wysokości dochodzonych pozwem należności. Pozwana E. L. (2) podniosła jedynie w sprzeciwie, że pozwany E. L. (1) zmarł 30.07.2019 r. Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w T. o udzielenie informacji w tym zakresie. W odpowiedzi organ nadesłał odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że E. L. (1) zmarł 30.07.209 r. Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 1 kpc sąd zawiesza z urzędu postępowania w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Zgodnie natomiast z art. 177 § 2 kpc zawieszenie postępowania z powodu śmierci strony ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały. W związku z powyższym Sąd postanowieniem z 24.01.2020 r. zawiesił postępowanie w stosunku do E. L. (1) z dniem zgonu, tj. 30.07.2019 r. Pozwani i Bank (...) S.A. , ( którego następcą prawnym jest powód) zawarły w formie pisemnej umowę, w której wskazały sposób spłaty zobowiązania i szczegółowo określiły prawa i obowiązki stron umowy. W omawianej sprawie jedną ze stron umowy był bank, wobec czego strony zawarły w istocie umowę kredytu, i zastosowanie znajdą przepisy prawa bankowego . Zgodnie z art. 69 ust. 1 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe [Dz.U.2019.2357 t.j.]: „Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.”. Pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia umowy kredytowej. Pozwani przestali spłacać zadłużenie, więc powód wypowiedział wobec pozwanej E. L. (2) umowę kredytu. W związku z tym pozostałe do spłaty zadłużenie stało się wymagalne z upływem okresu wypowiedzenia (§ 8 ust. 5 umowy). Przed dokonaniem wypowiedzenia powód prawidłowo powiadomił pozwanego o możliwości restrukturyzacji kredytu stosownie do art. 75c Prawa bankowego . Obowiązek ten nie jest równoznaczny z obowiązkiem uwzględnienia każdej propozycji złożonej przez kredytobiorcę. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. W piśmie z 17.03.2019 r. skierowanym do pozwanej bank czytelnie poinformował o tej procedurze. Pozwana nie złożyła wniosku w tym przedmiocie. Pozwani zobowiązani byli do spłaty kredytu solidarnie. Istotą zobowiązania solidarnego jest, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych ( art. 366 kc ). O ile zgłoszony przez pozwaną fakt zgonu E. L. (1) miał wpływ na formalny przebieg procesu (postępowanie zostało w stosunku do niego zawieszone), to śmierć dłużnika solidarnego nie powoduje zmiany w odpowiedzialności obu dłużników. Zgodnie bowiem z art. 366 § 2 kc , aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Solidarność dłużników nie jest źródłem współuczestnictwa procesowego koniecznego ( art. 72 § 2 k.p.c. ), ponieważ każdy z dłużników może być pozywany z osobna. Jest ona natomiast źródłem współuczestnictwa materialnego ( art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. ), przy czym współuczestnictwo to nie ma charakteru jednolitego ( art. 73 § 2 k.p.c. ), gdyż poszczególni dłużnicy mogą być zobowiązani w sposób odmienny, a wyrok nie musi ich dotyczyć niepodzielnie . (Karaszewski Grzegorz [w:] Ciszewski Jerzy [red.], Kodeks cywilny. Komentarz, 2019, ak. 12, 14; zob. też wyrok SN z 17.12.1971 r., I CZ 166/71, Biul. SN 1972/4, poz. 71). Powód pismem z 18.02.2020 r. podtrzymał powództwo w stosunku do pozwanej E. L. (2) , dokonując tym samym wyboru dłużnika, od którego żąda spełnienia świadczenia. Możliwość takiego wyboru przewiduje wprost art. 366 § 1 kc. Aktualna wysokość zobowiązania uwzględnia uiszczone przez dłużników należności i została ustalona w oparciu o wyciąg z dokumentów księgowych powodowego banku, których zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym pozwana nie negowała. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zasądził od pozwanej E. L. (2) na rzecz powoda kwotę 141.657,87 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jak wskazują komentatorzy: W sentencji wyroku zasądzającego należność od jednego lub więcej pozwanych, którzy odpowiadają solidarnie z inną osobą, dopuszczalne jest umieszczenie wzmianki o tej solidarności tylko wtedy, gdy w stosunku do tej osoby zapadł już wcześniej prawomocny wyrok zasądzający od niej tę samą należność. (Karaszewski G., op. cit.) We wzmiankę o solidarności zobowiązania będą zatem zaopatrywane ewentualne kolejne orzeczenia wydawane wobec następcy prawnego drugiego z dłużników. Niniejszy wyrok jako pierwszy tytuł egzekucyjny nie wymaga takiego zastrzeżenia. O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z art. 481 kc. Zgodnie z powyższym przepisem jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Powód domagał się zasądzenia kwoty głównej z odsetkami od dnia 15.07.2020 r. i tak też Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z dyspozycją art. 98 kpc . Pozwana przegrała sprawę i ma obowiązek zwrotu kosztów postępowania przeciwnikowi. Na koszty procesu należne powodowi składają się: opłaty sądowe w łącznej kwocie 7.085 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5.400 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Opłaty i należne wynagrodzenie ustalono dla wartości przedmiotu sporu wynoszącej 141.657,87 zł zgodnie z art. 13 ust. 2 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz § 2 pkt 6 Rozporządzenia MS z 30.01.2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych [Dz.U.2018.265 t.j.]. Wobec powyższego zasądzono od pozwanej na rzecz powoda łącznie kwotę 12.502,00 zł tytułem kosztów procesu. Z. 1. (...) 2. (...) T.4.09.2020r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę