X KZ 83/13

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2013-01-24
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaokręgowy
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczeoszustwokodeks postępowania karnegozażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, eliminując z podstawy prawnej przesłankę ukrywania się, ale utrzymał areszt w mocy z innych powodów.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie obrońcy podejrzanej S. K. na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Sąd Rejonowy zastosował areszt na okres trzech miesięcy, wskazując na prawdopodobieństwo popełnienia oszustwa metodą "na krewnego" oraz obawę utrudniania postępowania. Obrońca zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów. Sąd Okręgowy, choć zmienił podstawę prawną aresztu, eliminując przesłankę ukrywania się, utrzymał areszt w mocy, uznając pozostałe przesłanki za zasadne.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie obrońcy podejrzanej S. K. na postanowienie Sądu Rejonowego dla (...) w W. z dnia 12 grudnia 2012 r., którym zastosowano wobec niej środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. Obrońca zarzucał sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu obawy utrudniania postępowania. Sąd Okręgowy, dokonując kontroli instancyjnej, uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił ogólną przesłankę zastosowania środków zapobiegawczych (duże prawdopodobieństwo popełnienia czynu) oraz przesłanki szczególne wskazane w art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k. Podkreślono naganny charakter zarzucanego oszustwa metodą "na krewnego" oraz zorganizowany charakter procederu. Sąd Okręgowy zmienił jednak zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyeliminował z jego podstawy prawnej pkt 1 § 1 art. 258 k.p.k. (obawa ukrywania się), uznając ją za nieuzasadnioną w sytuacji posiadania przez podejrzaną stałego miejsca zamieszkania. W pozostałym zakresie orzeczenie zostało utrzymane w mocy, uznając, że inne przesłanki, w tym obawa zatarcia śladów lub uzgadniania wersji zdarzeń, uzasadniają stosowanie tymczasowego aresztowania. Sąd odniósł się również do kwestii stanu zdrowia podejrzanej, stwierdzając, że nie wykazano przeciwwskazań do osadzenia jej w areszcie śledczym, a opieka medyczna zostanie jej zapewniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przesłanka ta nie została w żaden sposób uzasadniona przez sąd pierwszej instancji i podejrzany ma stałe miejsce zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyeliminował z podstawy prawnej tymczasowego aresztowania przesłankę ukrywania się, wskazując, że w przypadku posiadania stałego miejsca zamieszkania obawa ukrywania się jest jedynie hipotetyczna i wymaga uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonego postanowienia w całości

Strona wygrywająca

podejrzana S. K. (w zakresie zmiany podstawy prawnej)

Strony

NazwaTypRola
S. K. (1)osoba_fizycznapodejrzana

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 258 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zastosowanie środka zapobiegawczego na podstawie pkt 2.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zastosowanie środka zapobiegawczego na podstawie tego przepisu, wskazując na możliwość orzeczenia surowej kary i obawę zakłócania toku postępowania.

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy potwierdził istnienie ogólnej przesłanki dla zastosowania środków zapobiegawczych.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 258 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy wyeliminował pkt 1 § 1 art. 258 k.p.k. z podstawy prawnej zastosowania tymczasowego aresztowania.

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy stwierdził, że zasada minimalizacji środków zapobiegawczych nie ma zastosowania w tej sprawie.

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy uznał, że przesłanki z tego przepisu nie zostały wykazane.

k.k.w. art. 118

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Eliminacja z podstawy prawnej tymczasowego aresztowania przesłanki ukrywania się, gdy podejrzana ma stałe miejsce zamieszkania i brak jest uzasadnienia tej przesłanki przez sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. (odstąpienie od aresztu ze względu na stan zdrowia). Obraza art. 257 k.p.k. (niezastosowanie środka najmniej dolegliwego). Błąd w ustaleniach faktycznych (obawa utrudniania postępowania).

Godne uwagi sformułowania

oszustwa tzw. metodą ,,na krewnego” prawdopodobieństwo popełnienia przez S. K. (1) konkretnego, zarzucanego jej czynu nie budzi wątpliwości istnieje uzasadniona obawa, że podejrzana, przebywając na wolności, będzie próbowała uzgadniać z osobami biorącymi wraz z nią udział w przestępczym procederze wspólną wersję zdarzeń, czy też zacierać ślady przestępstwa na obecnym (wstępnym) etapie postępowania art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić samoistną przesłankę zastosowania tymczasowego aresztowania obawa ukrywania się jest jedynie hipotetyczna Odstąpienie od tymczasowego aresztowania ze względu na stan zdrowia jest możliwe nie w każdym przypadku występowania u osoby podejrzanej/ oskarżonej jakichkolwiek problemów zdrowotnych, ale jedynie wtedy, gdy pobyt w jednostce penitencjarnej stanowiłby poważne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia

Skład orzekający

Katarzyna Wróblewska

przewodniczący

Eliza Proniewska

sprawozdawca

Piotr Schab

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania, w szczególności obawy ukrywania się i wpływu stanu zdrowia na możliwość osadzenia w areszcie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (zażalenie na zastosowanie środka zapobiegawczego) i specyfiki zarzucanego czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy stosowania tymczasowego aresztowania, co jest zawsze istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak sąd odnosi się do zarzutów obrony dotyczących stanu zdrowia i obawy ukrywania się.

Tymczasowe aresztowanie: kiedy obawa ukrywania się nie wystarcza, a stan zdrowia nie chroni przed więzieniem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Kz 83/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, X Wydział Karny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Wróblewska Sędziowie: SSO Eliza Proniewska (spr.) SSO Piotr Schab Protokolant: prot. sąd. – stażysta Monika Parda przy udziale Prokuratora Jolanty Pydyniak po rozpoznaniu w sprawie S. K. (1) podejrzanej o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. zażalenia obrońcy podejrzanej na postanowienie Sądu Rejonowego dla (...) w W. z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. II Kp 2685/12 w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437 § 1 kpk postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyeliminować z jego podstawy prawnej pkt 1 § 1 art. 258 k.p.k. , w pozostałym zakresie utrzymać orzeczenie w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy dla (...) w W. zastosował - na podstawie art. 249 § 1 kpk , art. 258 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 kpk - wobec S. K. (1) środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r. do dnia 10 marca 2013 r. Powyższe postanowienie zaskarżył obrońca podejrzanej, zarzucając: I. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść postanowienia, a to przepisu art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie pomimo istniejących i potwierdzonych w stosowny sposób okoliczności oraz przesłanek przepisem tym przewidzianych; II. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść postanowienia, a to art. 257 k.p.k. poprzez niezastosowanie; III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na uznaniu, iż ze strony podejrzanej grozi obawa bezprawnego utrudniania postępowania karnego i w efekcie zastosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego. W konsekwencji podniesionych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie tymczasowego aresztowania, względnie zastosowanie innego, alternatywnego środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego lub dozoru policji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy podejrzanej nie jest zasadne i na uwzględnienie nie zasługuje. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie występuje ogólna przesłanka dla zastosowania środków zapobiegawczych określona w art. 249 § 1 kpk , a wynikająca z dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez podejrzaną zarzucanego jej przestępstwa, co zresztą nie jest kwestionowane także przez skarżącego. W sprawie istnieją też przesłanki szczególne wskazane w art. 258 § 1 pkt 2 kpk i art. 258 § 2 kpk . Podejrzanej zarzucono – wspólnie i w porozumieniu z nieustalonymi osobami – popełnienie oszustwa tzw. metodą ,,na krewnego”, które to czyny mają wydźwięk niezwykle naganny, również w odbiorze społecznym. Zorganizowany charakter tego procederu, podział ról, wielość osób w nim uczestniczących, wpływa niewątpliwie na ocenę wagi zarzucanego czynu i jego stopnia społecznej szkodliwości, co ma bezpośrednie przełożenie na wymiar ewentualnej kary pozbawienia wolności, w przypadku wydania wyroku skazującego. Rację ma obrońca podejrzanej, że stosowania tymczasowego aresztowania w przedmiotowej sprawie nie może uzasadniać ewentualny udział podejrzanej w sprawach o podobnym modus operandi, niemniej jednak prawdopodobieństwo popełnienia przez S. K. (1) konkretnego, zarzucanego jej czynu nie budzi wątpliwości. Słusznie w tym aspekcie Sąd Rejonowy wywiódł, iż istnieje uzasadniona obawa, że podejrzana, przebywając na wolności, będzie próbowała uzgadniać z osobami biorącymi wraz z nią udział w przestępczym procederze wspólną wersję zdarzeń, czy też zacierać ślady przestępstwa. Dodać również należy, że na obecnym (wstępnym) etapie postępowania art. 258 § 2 kpk może stanowić samoistną przesłankę zastosowania tymczasowego aresztowania, a sam fakt możliwości orzeczenia surowej kary zawiera obawę zakłócania prawidłowego toku postępowania. W tych okolicznościach, nie ulega wątpliwości, iż zasada wyrażona w treści art. 257 § 1 kpk nakładająca karnoprocesowy przymus minimalizacji środków zapobiegawczych poprzez zastosowanie środka najmniej dotkliwego dla sprawcy i jego rodziny, a wystarczającego dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, nie ma zastosowania, albowiem na obecnym etapie postępowania zastosowanie innego niż tymczasowe aresztowanie środka zapobiegawczego byłoby niewystarczające. Niezależnie od powyższego, Sąd Okręgowy, dokonując instancyjnej kontroli zaskarżonego postanowienia, wyeliminował z podstawy prawnej zastosowania tymczasowego aresztowania pkt 1 § 1 art. 258 k.p.k. Podejrzana ma stałe miejsce zamieszkania, stąd też obawa ukrywania się jest jedynie hipotetyczna. Przesłanka ta nie została zresztą w żaden sposób uzasadniona przez sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 259 k.p.k. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania ze względu na stan zdrowia jest możliwe nie w każdym przypadku występowania u osoby podejrzanej/ oskarżonej jakichkolwiek problemów zdrowotnych, ale jedynie wtedy, gdy pobyt w jednostce penitencjarnej stanowiłby poważne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia i też wyłącznie wtedy, gdy szczególne względy nie stoją na przeszkodzie, by nie był stosowany izolacyjny środek zapobiegawczy. W przedmiotowej sprawie przesłanki z art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. nie zostały wykazane przez skarżącego. Do zażalenia zostały dołączone zaświadczenia lekarskie z 2004 r., z których nie sposób logicznie wywnioskować, że podejrzana również aktualnie winna zostać objęta stałą i systematyczną opieka hematologiczną, gdyż w przeciwnym wypadku – jej życiu czy zdrowiu będzie zagrażać poważne niebezpieczeństwo. Podejrzana została zresztą zbadana przed przyjęciem do aresztu śledczego i nie zostały wykazane przeciwwskazania do zastosowania wobec niej izolacyjnego środka zapobiegawczego. Z aktualnej opinii z aresztu śledczego (z dnia 24 stycznia 2013 r.) – sporządzonej po przeprowadzeniu badania S. K. (1) – wynika, że może być ona leczona w zakładzie karnym. Prawidłowo zatem sąd I instancji ustalił, iż w areszcie śledczym podejrzana będzie miała zapewnioną opiekę medyczną. Dodać należy, że w razie stwierdzenia jakiegokolwiek zagrożenia dla jej zdrowia z pewnością zostaną podjęte odpowiednie działania przez sędziego penitencjarnego ( art. 118 k.k.w. ). Zaświadczenia lekarskie z 2012 r. dotyczą natomiast osoby innej niż podejrzana ( D. K. ). Wskazać należy, że fakt zaleconej rehabilitacji matce podejrzanej nie uzasadnia przekonania, że podejrzana musi sprawować nad nią osobistą opiekę. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI