X KZ 706/17

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2017-06-27
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
tajemnica adwokackazwolnienie z tajemnicykodeks postępowania karnegodowodyinicjatywa dowodowasąd okręgowyzażalenie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie zwolnienia adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, uznając zażalenie prokuratora za niezasadne z powodu niewyczerpania inicjatywy dowodowej.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące zwolnienia adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie nie jest zasadne i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreślono, że zwolnienie z tajemnicy zawodowej jest środkiem wyjątkowym, dopuszczalnym tylko wtedy, gdy jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i nie można ustalić okoliczności na podstawie innych dowodów, co w tej sprawie nie zostało wykazane przez prokuratora.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 29 maja 2017 roku, które dotyczyło zwolnienia adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie prokuratora za niezasadne. Uzasadnienie opiera się na interpretacji art. 180 § 2 k.p.k., zgodnie z którym zwolnienie z tajemnicy zawodowej jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i gdy okoliczność nie może zostać ustalona na podstawie innego dowodu. Sąd podkreślił, że jest to instytucja stosowana wyjątkowo, po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej. W analizowanej sprawie sąd uznał, że prokurator nie wyczerpał inicjatywy dowodowej, a kluczowy dowód, jakim są zeznania świadka M. S., nie został przeprowadzony w sposób należyty. Zwrócono uwagę, że zeznania świadka złożone na potrzeby innego postępowania mogą nie być wystarczające, a działania pełnomocnika mogą być odtworzone na podstawie analizy akt innych postępowań lub przesłuchań innych osób. Podkreślono również, że obowiązek zachowania tajemnicy adwokackiej, wynikający z art. 6 ust. 1 Prawa o adwokaturze, służy ochronie interesów klienta i nie może być traktowany jako formalność. W związku z tym, wniosek o zwolnienie z tajemnicy adwokata został uznany za przedwczesny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie z tajemnicy zawodowej jest środkiem wyjątkowym i dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może zostać ustalona na podstawie innego dowodu. W sytuacji niewyczerpania inicjatywy dowodowej, wniosek o zwolnienie jest przedwczesny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że prokurator nie wykazał, iż zwolnienie adwokata z tajemnicy jest niezbędne i że nie można ustalić faktów z innych dowodów. Kluczowe dowody, takie jak zeznania świadka M. S., nie zostały przeprowadzone w sposób należyty, a działania adwokata mogą być odtworzone z innych materiałów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

prokurator (w zakresie utrzymania postanowienia o odmowie zwolnienia)

Strony

NazwaTypRola
prokuratororgan_państwowyskarżący
adwokat P. R.osoba_fizycznaobrońca
Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowainstytucjasąd pierwszej instancji

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 180 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie z tajemnicy zawodowej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może zostać ustalona na podstawie innego dowodu. Powinna być stosowana wyjątkowo.

Prawo o adwokaturze art. 6 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Adwokat jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Tajemnica ustanowiona w celu ochrony interesów klienta.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez prokuratora inicjatywy dowodowej. Możliwość ustalenia okoliczności z innych dowodów. Tajemnica adwokacka ma chronić interesy klienta i jest środkiem wyjątkowym.

Odrzucone argumenty

Zażalenie prokuratora na postanowienie o odmowie zwolnienia z tajemnicy adwokackiej.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie z tajemnicy zawodowej powinna być zatem ... stosowana wyjątkowo doniosłość społeczna zawodów objętych przepisem art. 180 § 2 k.p.k. ... sprawia, że decyzja o zwolnieniu z tajemnicy zawodowej nie może być traktowana jako formalność ujawnienie okoliczności objętych tą tajemnicą - i to właśnie przez radcę prawnego - jest rzeczywiście nieodzowne dla zapewnienia prawidłowego orzekania, czy przebiegu postępowania, gdyż brak jest w tym przedmiocie innych wystarczających dowodów kierowanie wniosku o zwolnienie z tajemnicy adwokata jest przedwczesne

Skład orzekający

Grażyna Puchalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 180 § 2 k.p.k. w kontekście obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej i konieczności wyczerpania inicjatywy dowodowej przed wnioskowaniem o zwolnienie z tej tajemnicy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie prokurator wnioskuje o zwolnienie adwokata z tajemnicy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu tajemnicy adwokackiej i jej ograniczeń w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o zwolnienie z tajemnicy.

Kiedy sąd może uchylić tajemnicę adwokacką? Kluczowa decyzja w sprawie karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Kz 706/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - SSO Grażyna Puchalska Protokolant - sekretarz sądowy Irmina Piskorska przy udziale Prokuratora Andrzeja Jóźwika po rozpoznaniu w sprawie adwokata P. R. zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 29 maja 2017 roku w przedmiocie zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie przepisem art. 180 § 2 k.p.k. , dopuszczalne jest zwolnienie z tajemnicy zawodowej tylko wówczas, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości a okoliczność nie może zostać ustalona na podstawie innego dowodu. Powyższa instytucja powinna być zatem, zdaniem Sądu Okręgowego, stosowana wyjątkowo, tylko wówczas, gdy po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej i po przeprowadzeniu wszystkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, okoliczności sprawy w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione. Ponadto, zakres przedmiotowy tajemnicy, która ma zostać uchylona, powinien być precyzyjnie określony. Zarówno w doktrynie, jak również w judykaturze, dominuje pogląd, iż doniosłość społeczna zawodów objętych przepisem art. 180 § 2 k.p.k. , w tym zawodu radcy prawnego, sprawia, że decyzja o zwolnieniu z tajemnicy zawodowej nie może być traktowana jako formalność. Obowiązkiem sądu jest zawsze staranne rozważenie okoliczności konkretnej sprawy, by podejmować decyzję o zwolnieniu z obowiązku zachowania tajemnicy tylko wtedy, gdy ujawnienie okoliczności objętych tą tajemnicą - i to właśnie przez radcę prawnego - jest rzeczywiście nieodzowne dla zapewnienia prawidłowego orzekania, czy przebiegu postępowania, gdyż brak jest w tym przedmiocie innych wystarczających dowodów (por. post. SA w Katowicach z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II AKz 303/13, LEX nr 1378300). Analiza akt postępowania przygotowawczego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że oskarżyciel publiczny nie wyczerpał inicjatywy dowodowej, co uszło uwadze sądu I instancji. Przede wszystkim wskazać należy kluczowy dowód, jaki są zeznania M. S. . Oskarżyciel publiczny do dnia wydania postanowienia z dnia 29 maja 2017 roku przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa takiego dowodu nie przeprowadził (na konieczność przesłuchania tego świadka wskazywał już wcześniej sąd odwoławczy). Prawdą jest, że w aktach sprawy znajdują się zeznania M. S. (k. 2867), niemniej jednak zauważyć należy, że depozycje te złożone zostały na „potrzeby” innego postępowania przygotowawczego. Wówczas świadek była osobą zawiadamiającą o możliwości popełnienia przestępstwa. Trudno zatem uznać by jej depozycje zawierały na tyle precyzyjne odniesienia do podejmowanych przez nią działań jako dłużnika wekslowego czy też spadkobierczyni po zmarłym Z. S. i jej działań wobec majątku czy też wierzycieli. Uzasadnionym jest zatem przeprowadzenie przesłuchania bezpośrednio przez prowadzącego postępowanie przygotowawcze, ze szczególnym uwzględnieniem już zgromadzonych dowodów osobowych jak i nieosobowych (szczególnie obszernej ilości dokumentów). Jednocześnie zauważyć należy, że działania podejmowane przez pełnomocnika mogą być odtworzone na podstawie analizy akt sprawy upadłościowej czy też innych dokumentów, wynikać one także mogą z przesłuchań osób związanych ze spółkami związanymi z Z. S. czy małżonkami P. ( np. spółka (...) ). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze , adwokat jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Tajemnica adwokacka została ustanowiona przede wszystkim w celu ochrony interesów klienta. W realiach przedmiotowej sprawy, prokurator może rozważyć przesłuchanie adwokata bez zwalniania go od tajemnicy adwokackiej na okoliczność kwestii związanych z udzieloną pomocą prawną M. S. , które nie są objęte tajemnicą adwokacką. W związku z powyższym, kierowanie wniosku o zwolnienie z tajemnicy adwokata jest przedwczesne, albowiem nie został jeszcze zgromadzony materiał dowodowy, który mógłby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a który może zostać zebrany bez stosowania instytucji określonej w art. 180 § 2 k.p.k. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI