X KZ 223/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie, uznając, że krytyka naukowa i zawodowa nie stanowi przestępstwa.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie. Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, ponieważ postępowanie podlega umorzeniu z powodu braku znamion czynu zabronionego. Sąd podkreślił, że krytyka naukowa, artystyczna czy zawodowa, a także opinie wyrażone w ramach wykonywania obowiązków, nie wyczerpują znamion art. 212 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie, X Wydział Karny – Odwoławczy, rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela prywatnego Stowarzyszenia (...) na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 27 grudnia 2012r. w przedmiocie umorzenia postępowania z oskarżenia prywatnego przeciwko J. C. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. Sąd Okręgowy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, uznając je za prawidłowe. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że postępowanie w sprawie podlega umorzeniu ze względu na brak znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd odwoławczy podzielił stanowisko doktryny i judykatury, zgodnie z którym oceny formułowane w ramach krytyki naukowej, artystycznej, zawodowej, jak również ujemne opinie wyrażone w ramach wykonywania uprawnień i obowiązków, nie wyczerpują przesłanek art. 212 k.k. Wskazano również, że wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, związane z wykonywaniem obowiązków prawnych albo realizowaniem prawa do obrony, nie stanowią pomówienia. Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutów naruszenia art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k., podkreślając, że Sąd Rejonowy działał w granicach respektujących zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego uzasadnienia. Umorzenie postępowania na posiedzeniu z uwagi na brak faktycznych podstaw oskarżenia polega na sprawdzeniu, czy dowody uprawdopodabniają zarzut, a nie na merytorycznej ocenie dowodów. Sąd odwoławczy nie stwierdził również naruszenia art. 212 § 1 k.k., uznając, że korespondencja mailowa i wypowiedź na blogu oskarżonego nie wyczerpują znamion zniesławienia, a należy je traktować w kategoriach dopuszczalnej krytyki, bez zamiaru pomówienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie formy krytyki i wypowiedzi nie wyczerpują znamion przestępstwa zniesławienia, o ile nie przekraczają granic dopuszczalnej krytyki i nie zawierają zamiaru pomówienia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podzielił stanowisko, że oceny formułowane w ramach krytyki naukowej, artystycznej czy zawodowej, a także opinie wyrażone w ramach wykonywania uprawnień i obowiązków, nie stanowią przestępstwa zniesławienia, ponieważ nie wyczerpują jego znamion.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu
Strona wygrywająca
J. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 212 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krytyka naukowa, artystyczna i zawodowa nie stanowi zniesławienia. Wypowiedzi w ramach wykonywania obowiązków prawnych lub prawa do obrony nie są pomówieniem. Brak znamion czynu zabronionego uzasadnia umorzenie postępowania. Umorzenie na posiedzeniu nie wymaga merytorycznej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez nierzetelną analizę dowodów. Kwalifikacja wypowiedzi jako zniesławienia.
Godne uwagi sformułowania
oceny formułowane w ramach krytyki naukowej, artystycznej czy w kręgu zawodowym, jak również ujemne opinie wyrażone w ramach wykonywania uprawnień i obowiązków, nie wyczerpują przesłanek art. 212 k.k. nie popełnia przestępstwa zniesławienia m.in. ten, kto pomawia inną osobę [...] o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. przyjęcie oczywistego braku podstaw do oskarżenia nie może być zatem efektem oceny dowodów, ponieważ opierać się musi na niebudzących wątpliwości ustaleniach postępowania przygotowawczego, a nie na wartościowaniu wiarygodności poszczególnych dowodów.
Skład orzekający
Wanda Jankowska – Bebeszko
przewodniczący
Piotr Schab
sędzia-sprawozdawca
Agnieszka Zakrzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Granice dopuszczalnej krytyki w kontekście przestępstwa zniesławienia, zasady umarzania postępowania karnego na posiedzeniu z powodu braku znamion czynu zabronionego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżenia prywatnego i oceny wypowiedzi w ramach krytyki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii granic wolności słowa i krytyki w kontekście prawa karnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i mediach.
“Czy krytyka zawodowa to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia granice zniesławienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt X Kz 223/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SO Wanda Jankowska – Bebeszko Sędziowie: SO Piotr Schab (spr.) SO Agnieszka Zakrzewska Protokolant: po rozpoznaniu w sprawie z oskarżenia prywatnego przeciwko J. C. oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. zażalenia pełnomocnika oskarżyciela prywatnego Stowarzyszenia (...) z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 27 grudnia 2012r. w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE: Zażalenie oskarżyciela prywatnego nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 27 grudnia 2012r. wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu ze względu na brak znamion czynu zabronionego ( art. 17 § 1 pkt 2) k.p.k. ). Sąd odwoławczy podziela stanowisko doktryny i judykatury, szczegółowo wskazane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, zgodnie z którym oceny formułowane w ramach krytyki naukowej, artystycznej czy w kręgu zawodowym, jak również ujemne opinie wyrażone w ramach wykonywania uprawnień i obowiązków, nie wyczerpują przesłanek art. 212 k.k. Jak także nie stanowią pomówienia wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, związane z wykonywaniem obowiązków prawnych albo realizowaniem prawa do obrony (wyrok. S.N. z 18.12.200r., IV KKN 331/00, Orz. Prok. I Pr. 2001, nr 7 – 8). Zgodnie z art. 212 § 1 k.k. nie popełnia przestępstwa zniesławienia m.in. ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. W sytuacji, w której Sąd Rejonowy na podstawie materiałów zgromadzonych dostrzegł wystąpienie w sprawie negatywnej przesłanki procesowej, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 2) k.p.k. – był w pełni uprawniony do umorzenia postępowania. Nie sposób podzielić podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 4 k.p.k. , art. 7 k.p.k. , mających polegać na tym, że Sad w fazie orzekania nie poddał analizie wszelkich okoliczności sprawy i z taką samą uwagą i według tożsamych reguł nie poddał ocenie i rozw3adze dowodów obciążających, jak i obciążających oskarżonego. Zdaniem Sądu Odwoławczego wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy działał w granicach respektujących zasady prawdy obiektywnej zgodnie z zasadą określoną w art. 4 k.p.k. oraz wyczerpującego i logicznego – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uzasadnienia przekonania sądu. Ponadto wskazać należy, że umarzając postępowanie na posiedzeniu z uwagi na brak faktycznych podstaw oskarżenia, sąd sprawdza jedynie, czy przedstawione na poparcie oskarżenia dowody uprawdopodobniają wysuwany zarzut, czy też w sposób oczywisty nie wskazują, aby wobec danych osób można było go wysuwać (postanowienie SN z 07.09.1994r., III KRN 98/94, OSNKW 1994/11-12/72, OSNPP 1995/2/14). Przyjęcie oczywistego braku podstaw do oskarżenia nie może być zatem efektem oceny dowodów, ponieważ opierać się musi na niebudzących wątpliwości ustaleniach postępowania przygotowawczego, a nie na wartościowaniu wiarygodności poszczególnych dowodów (postanowienie SN z 03.02.1999r., V KKN 360/97 i 490/97, OSNPP 1999/7-8/13). Na posiedzeniu tym nie ocenia się dowodów pod względem merytorycznym, gdyż sąd władny jest umorzyć postępowanie z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia tylko wtedy, gdy brak faktycznych podstaw oskarżenia jest oczywisty i nie mam potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań (por. A. Sakowicz w: K.T. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A. Ważny, KPK. Komentarz, Warszawa 2005, art. 339, nb. 8). Sąd Odwoławczy nie stwierdza także mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 212 § 1 k.k. Jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy, zachowanie oskarżonego polegające na prowadzeniu korespondencji mailowej z (...) Stowarzyszenia (...) nie wystawiały na szwank publicznej reputacji Stowarzyszenia (...) . Co więcej, słusznie wskazał Sąd i instancji iż z załączonej do aktu oskarżenia wypowiedzi oskarżonego – zawartej na blogu – nie można kwalifikować jako zniesławienia w rozumieniu art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. Istotnie – wypowiedzi te – należało traktować w kategoriach dopuszczalnej krytyki, tym bardziej że z wypowiedzi oskarżonego zamieszczonego na blogu nie wynika zamiar pomówienia Stowarzyszenia (...) . Wobec powyższego w ocenie Sądu Odwoławczego nie można uznać, iż oskarżony działał w zamiarze ugodzenia w dobre imię czy poderwania utraty zaufania Stowarzyszenia. Ze wskazanych powodów orzeczono jak w sentencji, nie znajdując powodów do uchylenia lub zmiany zaskarżonego postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI