X Kz 222/13

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2013-03-26
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu i obronności państwaokręgowy
niedopełnienie obowiązkówart. 231 k.k.oskarżenie subsydiarnepokrzywdzonyinteres prywatnynadzórrynek papierów wartościowychpostępowanie karnesąd okręgowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając, że pokrzywdzeni klienci spółki (...) S.A. mają prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko funkcjonariuszom publicznym za niedopełnienie obowiązków.

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne przeciwko funkcjonariuszom publicznym z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, uznając, że klienci spółki (...) S.A. nie są bezpośrednio pokrzywdzeni. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie oskarżycieli subsydiarnych, uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że niedopełnienie obowiązków przez oskarżonych mogło bezpośrednio narazić interes prywatny klientów spółki.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych na postanowienie Sądu Rejonowego dla W., które umorzyło postępowanie karne przeciwko funkcjonariuszom publicznym z artykułu 231 § 1 Kodeksu karnego (niedopełnienie obowiązków). Sąd Rejonowy uznał, że brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela, ponieważ klienci spółki (...) S.A. nie są bezpośrednio pokrzywdzeni, a istnieje pośredni element w postaci przywłaszczenia mienia przez spółkę. Sąd Okręgowy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Uznał, że pokrzywdzeni klienci (...) S.A. są uprawnieni do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, gdyż ich dobro prawne mogło zostać bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Podkreślono, że interes prywatny klientów nie jest równoważny ze szkodą materialną, a zaniechanie organu nadzorującego obrót papierami wartościowymi (Komisji Papierów Wartościowych i Giełd) mogło bezpośrednio narazić inwestorów na szkodę. Sąd Okręgowy stwierdził błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pokrzywdzeni klienci spółki (...) S.A. mogą być uznani za pokrzywdzonych przestępstwem z art. 231 § 1 k.k., ponieważ ich dobro prawne mogło zostać bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez działanie oskarżonych, a interes prywatny nie jest równoważny ze szkodą materialną.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, polegające m.in. na udzieleniu licencji spółce mimo przesłanek do odmowy i niepodejmowaniu konsekwencji wobec zarządu, mogło bezpośrednio narazić interes prywatny klientów spółki. Zaniechanie organu nadzorującego obrót papierami wartościowymi również mogło doprowadzić do szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżyciele subsydiarni

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny
W. R.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny
G. S.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny
K. S.inneoskarżony
J. K.inneoskarżony
W. P.inneoskarżony
M. S.inneoskarżony
D. M.inneoskarżony
B. K.inneoskarżony
B. J.inneoskarżony
pełnomocnik oskarżycieli subsydiarnychinnepełnomocnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania następuje m.in. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Okręgowy uznał, że w tej sprawie pokrzywdzeni mieli prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego. Jest to czyn, którego popełnienie zarzucono oskarżonym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja pokrzywdzonego jako osoby fizycznej lub prawnej, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Sąd Okręgowy zastosował tę definicję do klientów spółki.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do uwzględnienia zażalenia i uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.k. art. 632 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania.

k.p.k. art. 640

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania.

k.p.k. art. 14

Kodeks postępowania karnego

Zasada skargowości.

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Cele postępowania karnego.

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

k.p.k. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo do wypowiedzenia się strony.

k.p.k. art. 367 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada lojalności procesowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych mogło bezpośrednio narazić interes prywatny klientów spółki. Klienci spółki są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. Zaniechanie organu nadzorującego obrót papierami wartościowymi mogło doprowadzić do szkody. Sąd Rejonowy błędnie przyjął brak skargi uprawnionego oskarżyciela.

Godne uwagi sformułowania

brak skargi uprawnionego oskarżyciela dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone interes ten nie jest równoważny z pojęciem szkody materialnej Komisja Papierów Wartościowych i Giełd pełni funkcję gwarancyjno-ochronną zaniechanie organu powołanego do nadzoru nad przestrzeganiem zasad uczciwego obrotu papierami wartościowymi mogło doprowadzić bezpośrednio do narażenia na szkodę

Skład orzekający

Wanda Jankowska Bebeszko

przewodnicząca

Agnieszka Zakrzewska

sprawozdawca

Piotr Schab

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za niedopełnienie obowiązków, co miało wpływ na rynek papierów wartościowych i interesy inwestorów. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie pokrzywdzonego w kontekście subsydiarnego aktu oskarżenia.

Czy urzędnicy z KNF narazili inwestorów na straty? Sąd Okręgowy przywraca nadzieję na sprawiedliwość.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Kz 222/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny - Odwoławczy w składzie: Przewodnicząca: SO Wanda Jankowska Bebeszko Sędziowie: SO Agnieszka Zakrzewska (spr.) SO Piotr Schab Protokolant: prot. sąd. stażysta Monika Parda przy udziale oskarżycieli subsydiarnych : K. P. , W. R. i G. S. po rozpoznaniu w sprawie z oskarżenia subsydiarnego przeciwko K. S. i in. oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. i in. zażalenia pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 21.11.2012r. w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia: zażalenie uwzględnić i zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy dla W. na mocy art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k umorzył postępowanie w sprawie przeciwko oskarżonym: J. K. , W. P. , M. S. , D. M. , K. S. , B. K. i B. J. – z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, natomiast na mocy art. 632 pkt 1 kpk w zw. z art. 640 kpk zryczałtowanymi kosztami postępowania w kwotach po 300 złotych obciążył oskarżycieli posiłkowych samoistnych, uznając je za uiszczone. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik oskarżycieli subsydiarnych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: - art. 17 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 14 kpk w zw. z art. 49 kpk w zw z art. 2 § 1 pkt 1 i 3 kpk poprzez błędne przyjęcie, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie został wniesiony przez osoby niebędące pokrzywdzonymi i w konsekwencji – umorzenie postępowania wbrew dyrektywom zasady skargowości oraz wbrew celom postępowania karnego, - art. 92 kpk w zw. z art. 7 kpk poprzez nieuwzględnienie przez Sąd całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu, w tym zbagatelizowanie faktu, że Komisja Papierów Wartościowych i Giełd pełni funkcję gwarancyjno - ochronną w zakresie obrotu papierami wartościowymi, jak również poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego przyjęcia, że zaniechanie organu powołanego do nadzoru nad przestrzeganiem zasad uczciwego obrotu papierami wartościowymi nie mogło doprowadzić w sposób bezpośredni do narażenia na szkodę, czy też powstania szkody po stronie oskarżycieli subsydiarnych; - art. 16 § 1 kpk w zw. z art. 367 § 1 kpk poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się oskarżycielom subsydiarnym co do przyjętej przez Sąd podstawy umorzenia postępowania karnego, co spowodowane było - wbrew zasadzie lojalności procesowej - nie poinformowaniem stron o możliwej zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść, a polegający na błędnym ustaleniu, że pomiędzy zachowaniem oskarżonych a narażeniem na szkodę oskarżycieli subsydiarnych istnieje pośrednie ogniwo w postaci przywłaszczenia mienia oskarżycieli przez (...) S.A. , a tym samym, że działanie oskarżonych nie naruszyło bezpośrednio interesów oskarżycieli subsydiarnych, podczas gdy analiza zachowania oskarżonych, polegającego w szczególności na udzieleniu (...) S.A licencji na prowadzenie działalności maklerskiej, pomimo zaistnienia przesłanek do odmowy jej wydania, a wręcz zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, nie wyciągnięciu konsekwencji wobec zarządu (...) S.A. i pozwoleniu na kontynuowanie działalności tego podmiotu, pomimo stwierdzenia w toku kontroli jego działalności poważnych nieprawidłowości, czy też nie poinformowaniu klientów (...) S.A. o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, prowadzi do wniosku, że ww. zaniechania oskarżonych jako funkcjonariuszy publicznych bezpośrednio naruszyły interes prywatny klientów (...) S.A. i wywołały co najmniej realne niebezpieczeństwo powstania szkody po stronie oskarżycieli posiłkowych. Pełnomocnik oskarżycieli subsydiarnych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nakazanie Sądowi Rejonowemu kontynuowania postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych jest zasadne. W ocenie Sądu Okręgowego nie miał racji Sąd Rejonowy gdy wskazał w postanowieniu z dnia 21 listopada 2012r., iż postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu, bowiem w sprawie zachodzi negatywna przesłanka prowadzenia tego postępowania, jaką jest brak skargi uprawnionego oskarżyciela ( art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k ). W ocenie Sądu Okręgowego pokrzywdzeni klienci (...) są uprawnieni do wystąpienia z subsydiarnym aktem oskarżenia z uwagi na to, że są pokrzywdzonymi przestępstwem z art. 231 § 1 kk . Należy oczywiście mieć na uwadze treść art. 49 § 1 k.p.k. zgodnie z którym pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do klientów (...) ( oskarżycieli subsydiarnych) zachodzi sytuacja, w której działanie oskarżonych opisane w postawionych im zarzutach mogło narazić interes prywatny klientów (...) . Interes ten nie jest równoważny z pojęciem szkody materialnej. Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska Sądu Rejonowego, iż istnienie w przedmiotowej sprawie elementu pośredniego, jak to określił Sąd Rejonowy, pomiędzy ewentualnym niedopełnieniem obowiązków przez funkcjonariuszy a narażeniem na szkodę inwestorów w postaci przywłaszczenia mienia należącego do klientów (...) przez osoby związane z (...) SA , spowodowało iż pokrzywdzeni klienci (...) nie mogą być pokrzywdzonymi w tej sprawie. Ma rację skarżący, że nie można bagatelizować faktu, iż Komisja Papierów Wartościowych i Giełd pełni funkcję gwarancyjno-ochronną w zakresie obrotu papierami wartościowymi. Niewątpliwie zaniechanie organu powołanego do nadzoru nad przestrzeganiem zasad uczciwego obrotu papierami wartościowymi mogło doprowadzić bezpośrednio do narażenia na szkodę oskarżycieli subsydiarnych. Nie ulega wątpliwości, już nawet w oparciu o treść zarzutów postawionych oskarżonym, że ich działanie mogło rzutować bezpośrednio na interes prywatny inwestorów (klientów (...) ). Słusznie zatem skarżący postawił uprawniony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść oraz zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia – w zakresie ujętym w zażaleniu. Z tych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej swego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI