X Kz 1569/18

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2019-01-09
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
prawo zgromadzeńwolność słowakonstytucjaprawo karnewykroczenieprawo międzynarodoweprawo do milczeniaochrona danych

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie wykroczeń z art. 51 § 1 kw. i art. 65 § 2 kw., uznając, że działania obwinionego mieściły się w granicach prawa do wolności zgromadzeń i wyrażania poglądów.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie oskarżyciela publicznego na postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie wykroczeń z art. 51 § 1 kw. (zakłócanie porządku publicznego) i art. 65 § 2 kw. (niepodanie danych). Sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż działania obwinionego, polegające na staniu na jezdni w grupie protestujących i wznoszeniu okrzyków, stanowiły realizację konstytucyjnego prawa do wolności zgromadzeń i swobody wyrażania poglądów. Podkreślono, że prawo do milczenia przysługuje od momentu przedstawienia zarzutu, a w tym przypadku obwiniony z niego skorzystał, co czyniło zarzut z art. 65 § 2 kw. niezasadnym.

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając zażalenie oskarżyciela publicznego na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 24 października 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wykroczeń z art. 51 § 1 kw. oraz art. 65 § 2 kw., postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd odwoławczy uznał, że zażalenie nie było zasadne i nie stwierdził uchybień po stronie sądu I instancji. Punktem wyjścia do wykładni były przepisy dotyczące wolności zgromadzeń i wyrażania poglądów, w tym art. 11 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 21 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 57 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że działania obwinionego, takie jak stanie na jezdni w grupie protestujących czy przemieszczanie się po drodze i wznoszenie okrzyków, należy traktować jako realizację prawa do wolności zgromadzeń i swobody wyrażania poglądów. Sąd odwoławczy podzielił argumentację sądu rejonowego, wskazując, że dowody nie potwierdzały sprawstwa obwinionego. Ponadto, odniesiono się do kwestii obowiązku podania danych osobowych, wskazując, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, nikt nie może być obowiązany do ujawniania informacji dotyczących jego osoby inaczej niż na podstawie ustawy. W kontekście art. 65 § 2 kw., sąd stwierdził, że do wykroczenia dochodzi jedynie, gdy istnieje ustawowy obowiązek podania danych. Obwiniony K. K. skorzystał z prawa do milczenia (art. 54 § 6 kpsw.) od momentu przedstawienia mu zarzutu, co skutkowało niezasadnym postawieniem mu zarzutu z art. 65 § 2 kw. Sąd uznał, że tożsamość obwinionego była znana funkcjonariuszce Policji, co pozwalało na przeprowadzenie czynności procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie działania należy traktować jako realizację prawa do wolności zgromadzeń i swobody wyrażania poglądów w przestrzeni publicznej.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, które gwarantują prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzenia się i wyrażania poglądów. Stwierdzono, że działania obwinionego mieściły się w ramach tych praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

obwiniony K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaobwiniony
oskarżyciel publicznyorgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (7)

Główne

kpsw. art. 54 § § 6

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Prawo do milczenia (odmowy składania wyjaśnień) aktualizuje się od momentu przedstawienia zarzutu i może być zrealizowane przez wyraźne oświadczenie lub nieudzielenie odpowiedzi.

Konstytucja RP art. 51 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby.

Konstytucji RP art. 57

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestnictwa w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa.

Pomocnicze

kw. art. 51 § § 1

Kodeks wykroczeń

kw. art. 65 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.p.s. w. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania obwinionego mieściły się w granicach prawa do wolności zgromadzeń i swobody wyrażania poglądów. Obwiniony skorzystał z prawa do milczenia od momentu przedstawienia mu zarzutu. Brak ustawowego obowiązku podania danych osobowych w okolicznościach sprawy.

Odrzucone argumenty

Zażalenie oskarżyciela publicznego na postanowienie o umorzeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Stanie na jezdni w grupie protestujących, czy nawet przemieszczanie się po drodze i wznoszenie okrzyków, w ramach zgromadzenia, do jakiego wówczas doszło [...] należy traktować jako realizację prawa do wolności zgromadzeń, swobody wyrażania poglądów i opinii w przestrzeni publicznej. Sam fakt istnienia wykroczenia z art. 65 kw nie pozwala na przyjęcie, że obywatel jest zawsze obowiązany do podania swoich danych. Prawo do milczenia (odmowy składania wyjaśnień) aktualizuje się od momentu przedstawienia zarzutu, czyli uzyskania statusu osoby podejrzanej i może być zrealizowane zarówno przez wyraźne oświadczenie w tej materii, jak i nieudzielenie w ogóle odpowiedzi czy też nieudzielanie ich na zadawane pytania.

Skład orzekający

Krzysztof Chmielewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic prawa do wolności zgromadzeń i swobody wypowiedzi w kontekście wykroczeń, a także prawo do milczenia obwinionego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki wykroczeń z art. 51 i 65 kw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych praw obywatelskich (wolność zgromadzeń, prawo do milczenia) w kontekście wykroczeń, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.

Czy protest na ulicy to zawsze wykroczenie? Sąd wyjaśnia granice wolności zgromadzeń.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Kz 1569/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Krzysztof Chmielewski Protokolant: protokolant sądowy Sylwia Zaremba po rozpoznaniu w sprawie K. K. obwinionego o popełnienie wykroczeń z art. 51 § 1 kw. oraz art. 65 § 2 kw. zażalenia oskarżyciela publicznego na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 24 października 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s. w. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zażalenie nie jest zasadne. Sąd okręgowy, analizując zarzuty sformułowane we wniesionym środku odwoławczym, nie dostrzegł, by sąd I instancji dopuścił się wskazywanych uchybień. Punktem wyjścia do przeprowadzenia wykładni są wartości wypływające z art. 11 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), który stanowi "Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzenia się (...)" oraz art. 21 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), który stanowi, że "uznaje się prawo do spokojnego zgromadzania się”. Na wykonywanie tego prawa nie mogą być nałożone ograniczenia inne niż ustalone zgodnie z ustawą i konieczne w demokratycznym społeczeństwie w interesie bezpieczeństwa państwowego lub publicznego, porządku publicznego bądź dla ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo praw i wolności innych osób". Zasadniczą podstawą do przeprowadzenia wykładni jest art. 57 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , który w zakresie regulacji wolności i prawa politycznego stanowi, że "Każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestnictwa w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa". Niezależnie od powyższego, podkreślić trzeba, iż, wbrew stanowisku skarżącego, wymienione dowody nie wskazują na obwinionego jako sprawcy zarzucanych mu wykroczeń, co trafnie stwierdził sąd I instancji. Stanie na jezdni w grupie protestujących, czy nawet przemieszczanie się po drodze i wznoszenie okrzyków, w ramach zgromadzenia, do jakiego wówczas doszło w okolicach Krajowej Rady Sadownictwa, należy traktować jako realizację prawa do wolności zgromadzeń, swobody wyrażania poglądów i opinii w przestrzeni publicznej. Stanowisko sądu rejonowego jest w tym zakresie prawidłowe a rozważania wyczerpujące. Sąd odwoławczy podziela całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił podstawy swego stanowiska, znajdujące uznanie w normach prawa krajowego, łącznie z Konstytucją RP , jak i w uniwersalnych normach prawa międzynarodowego, nie pominął też orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz ETPC. Sam fakt istnienia wykroczenia z art. 65 kw nie pozwala na przyjęcie, że obywatel jest zawsze obowiązany do podania swoich danych. Zgodnie przecież z art. 51 ust 1 Konstytucji RP , czyli najwyższego aktu prawnego obowiązującego na terenie Polski, nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. A zatem do wykroczenia dojdzie jedynie wówczas, gdy korelatem uprawnienia organu żądającego podania danych, jest ustawowy obowiązek podania tych danych przez osobę, od której się tego domaga. K. K. został wezwany jako osoba podejrzana, której miano przedstawić zarzut popełnienia wykroczenia z art. 51 § 1 kw. i taki zarzut mu przedstawiono. Zgodnie przy tym z art. 54 § 6 kpsw. miał w takiej sytuacji prawo do odmowy składania wyjaśnień i jak wynika z akt sprawy z prawa takiego skorzystał. Prawo do milczenia (odmowy składania wyjaśnień) aktualizuje się od momentu przedstawienia zarzutu, czyli uzyskania statusu osoby podejrzanej i może być zrealizowane zarówno przez wyraźne oświadczenie w tej materii, jak i nieudzielenie w ogóle odpowiedzi czy też nieudzielanie ich na zadawane pytania. Dodać przy tym należy, że samo przesłuchanie rozpoczyna się właśnie od pytań dotyczących szczegółowych danych odnośnie tożsamości osoby, miejsca zatrudnienia, stanu majątkowego czy choćby karalności. Przekładając to na realia tej konkretnej sprawy przede wszystkim zauważyć należy, że osoba obwinionego niewątpliwie była znana przesłuchującej go funkcjonariuszce Policji, co wynika z jej zeznań i sporządzonej notatki urzędowej. Dlatego też można było przeprowadzić z nim czynności, o których mowa we wspomnianym art. 54 § 6 kpsw, czyli powiadomić go o treści zarzutu, co też uczyniono. I właśnie od tego momentu przysługiwało mu prawo do milczenia, z którego prawa obwiniony skorzystał, co skutkowało niezasadnym postawieniem mu zarzutu z art. 65 § 2 kw. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI