X Kz 1113/21

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2022-01-14
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
zniesławienieart. 212 k.k.postanowienie o umorzeniuzażaleniepostępowanie karnesąd okręgowysąd rejonowypostępowanie dowodowe

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu z uwagi na przedwczesne zakończenie postępowania dowodowego.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą przepisów postępowania, w szczególności naruszono art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez przedwczesne umorzenie postępowania przed rozprawą. Sąd podkreślił, że w sprawach z oskarżenia prywatnego, zwłaszcza dotyczących przestępstwa formalnego, jakim jest zniesławienie, postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia na rozprawie głównej, a dotychczasowe ograniczenie się do dokumentów nie pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Sąd Okręgowy w Warszawie, X Wydział Karny – Odwoławczy, rozpoznał sprawę z zażalenia pełnomocnika oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie z dnia 27 września 2021 roku, które umorzyło postępowanie w sprawie o czyn z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie). Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 k.p.k., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Uzasadnienie wskazuje, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sąd I instancji naruszył przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., przedwcześnie podejmując decyzję merytoryczną o umorzeniu postępowania. Sąd Okręgowy przywołał pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym umorzenie postępowania przed rozprawą na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób oczywisty brak znamion czynu zabronionego. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne wymagają gruntownego zbadania i oceny materiału dowodowego, umorzenie na posiedzeniu przed rozprawą jest niedopuszczalne. Sąd Okręgowy podkreślił, że w niniejszej sprawie, prowadzonej z oskarżenia prywatnego, postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w toku rozprawy głównej, a dotychczasowe ograniczenie się do dokumentów nie pozwala na prawidłowe rozstrzygnięcie. Należy ustalić, czy publikacje oskarżonego miały obiektywną możliwość wpłynięcia na reputację oskarżycielki prywatnej oraz zbadać świadomość i motywację oskarżonego. Sąd II instancji stoi na stanowisku, że jedynie przeprowadzenie rozprawy głównej i postępowania dowodowego, po bezpośrednim zetknięciu się z dowodami, umożliwi rzetelne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji przedwcześnie umorzył postępowanie, naruszając art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ ustalenie braku znamion czynu zabronionego wymagało przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego na rozprawie głównej.

Uzasadnienie

Umorzenie postępowania przed rozprawą na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób oczywisty brak znamion czynu zabronionego. W sprawach z oskarżenia prywatnego, zwłaszcza dotyczących przestępstwa formalnego, jakim jest zniesławienie, ustalenie takich okoliczności wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie głównej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżyciel prywatny

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaoskarżony
pełnomocnik oskarżyciela prywatnegoinnepełnomocnik oskarżyciela prywatnego

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania przed rozprawą na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy w sposób oczywisty z zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego wynika, że zarzucony oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Takie orzeczenie opierać się musi wyłącznie na niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych.

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo pomówienia jest przestępstwem formalnym i do jego popełnienia wystarczająca jest możliwość poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 339 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą przepisów postępowania. Sąd I instancji naruszył przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. i przedwcześnie podjął decyzję merytoryczną o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania przed rozprawą na posiedzeniu w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. może nastąpić tylko wówczas, gdy w sposób oczywisty z zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego wynika, że zarzucony oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. W postępowaniu z oskarżenia prywatnego, gdzie z natury rzeczy – poza sytuacjami wyjątkowymi - postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w toku rozprawy głównej.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą przepisów postępowania przedwcześnie podjął decyzję merytoryczną o umorzeniu postępowania umorzenie postępowania przed rozprawą na posiedzeniu w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. może nastąpić w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. tylko wówczas, gdy w sposób oczywisty z zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego wynika, że zarzucony oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego Takie orzeczenie opierać się musi wyłącznie na niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych gdy jednak zebrane dowody nie mają jednoznacznego wyrazu, gdy dokonanie trafnych ustaleń faktycznych, co do istotnych okoliczności czynu wymaga gruntownego zbadania i wieloaspektowej krytycznej oceny materiału dowodowego, to oczywiste jest, że umorzenie postępowania na posiedzeniu przed rozprawą nie jest dopuszczalne przestępstwo pomówienia, stypizowane w art. 212 k.k. jest przestępstwem formalnym i do jego popełnienia wystarczająca jest możliwość poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności jedynie przeprowadzenie rozprawy głównej i postępowania dowodowego , po bezpośrednim zetknięciu się z przesłuchiwanymi osobami / stronami , świadkami / oraz dokumentami umożliwi rzetelnie i wszechstronnie wyjaśnić okoliczności sprawy

Skład orzekający

Mariusz Jackowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w sprawach z oskarżenia prywatnego, zwłaszcza dotyczących przestępstw formalnych, oraz konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego na rozprawie głównej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań z oskarżenia prywatnego i interpretacji przesłanek umorzenia postępowania przed rozprawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – prawidłowego umorzenia postępowania i konieczności przeprowadzenia dowodów. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerokiej publiczności.

Przedwczesne umorzenie sprawy o zniesławienie – Sąd Okręgowy wskazuje na błędy proceduralne sądu niższej instancji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Kz 1113/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie , X Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Mariusz Jackowski Protokolant – st. sekr. sądowy Monika Bochenek po rozpoznaniu sprawy P. B. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. zażalenia pełnomocnika oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie z dnia 27 września 2021 roku w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 437 k.p.k. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Woli w Warszawie UZASADNIENIE Zażalenie pełnomocnika – co do zasady – zasługuje na uwzględnienie . Na obecnym etapie postępowania nie sposób wypowiedzieć się co do zasadności stawianych aktem oskarżenia zarzutów , jednak niewątpliwie zasadnie podnosi skarżący, że zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą przepisów postępowania wskazanych w zarzucie pierwszym zażalenia. Wskazać przede wszystkim należy, iż sąd I instancji naruszył przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. i przedwcześnie podjął decyzję merytoryczną o umorzeniu postępowania. Podnieść należy, że „umorzenie postępowania przed rozprawą na posiedzeniu w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. może nastąpić w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. tylko wówczas, gdy w sposób oczywisty z zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego wynika, że zarzucony oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Takie orzeczenie opierać się musi wyłącznie na niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych. Gdy jednak zebrane dowody nie mają jednoznacznego wyrazu, gdy dokonanie trafnych ustaleń faktycznych, co do istotnych okoliczności czynu wymaga gruntownego zbadania i wieloaspektowej krytycznej oceny materiału dowodowego, to oczywiste jest, że umorzenie postępowania na posiedzeniu przed rozprawą nie jest dopuszczalne.” (w ten sposób – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2005 roku, sygn. akt V KK 143/05. OSNwSK 2005/1/1650) . Powyższy pogląd ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie , w postępowaniu z oskarżenia prywatnego , gdzie z natury rzeczy – poza sytuacjami wyjątkowymi - postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w toku rozprawy głównej . Tymczasem w rozpatrywanej sprawie na jej obecnym etapie nie zostały, zdaniem Sądu Okręgowego, wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy i dopiero przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego pozwoli poczynić stanowcze ustalenia faktyczne wskazujące na istnienie bądź nie w zarzucanym oskarżonemu czynie znamion czynu zabronionego. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż rację ma skarżący, że na obecnym etapie wnioskowanie sądu o braku znamion czynu zabronionego jest przedwczesne. Podnieść należy, że przestępstwo pomówienia, stypizowane w art. 212 k.k. jest przestępstwem formalnym i do jego popełnienia wystarczająca jest możliwość poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. W związku z tym w trakcie merytorycznego rozpoznania sprawy należy ustalić przede wszystkim, czy kwestie opublikowane przez oskarżonego miały obiektywną możliwość wpłynięcia na reputację oskarżycielki prywatnej oraz przeprowadzić ustalenia w kwestii świadomości i motywacji oskarżonego. Dotychczasowe postępowanie ograniczone do dokumentów nie pozwala na prawidłowe , merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie ewentualnej odpowiedzialności karnej oskarżonego . Jednocześnie podnieść należy , nie przesądzając kwestii ewentualnego sprawstwa i winy oskarżonego , iż sąd II instancji stoi na stanowisku, iż jedynie przeprowadzenie rozprawy głównej i postępowania dowodowego , po bezpośrednim zetknięciu się z przesłuchiwanymi osobami / stronami , świadkami / oraz dokumentami umożliwi rzetelnie i wszechstronnie wyjaśnić okoliczności sprawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI