Orzeczenie · 2025-10-14

X Ka 800/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-14
SAOSKarnepostępowanie karneWysokaokręgowy
prawo do obronyobrońca z urzędunaruszenie proceduryuchylenie wyrokusąd odwoławczysąd rejonowyapelacja

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację oskarżonego A. L. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem podniesionym w apelacji, który sąd odwoławczy uznał za zasadny, było pozbawienie oskarżonego prawa do obrony. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo zwolnił obrońcę z urzędu, który został wyznaczony z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonego, a nie z powodu wątpliwości co do jego stanu psychicznego. Ponadto, sąd pierwszej instancji nie pouczył oskarżonego o prawie do zaskarżenia postanowienia o zwolnieniu obrońcy, odmówił zarządzenia przerwy na sformułowanie wniosku o wyznaczenie nowego obrońcy, a następnie w ogóle zaniechał rozpoznania takiego wniosku. W konsekwencji, oskarżony był pozbawiony obrony przez cały tok postępowania przed sądem pierwszej instancji, co miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Sąd Okręgowy podkreślił, że uchybienia te były na tyle rażące, iż nie było możliwości ich naprawienia w postępowaniu odwoławczym, co uzasadniało konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości od nowa przez sąd pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących prawa do obrony, wyznaczenia i zwolnienia obrońcy z urzędu, a także konsekwencji naruszenia tych przepisów w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie naruszenie prawa do obrony miało miejsce w sądzie pierwszej instancji i było na tyle rażące, że wymagało uchylenia wyroku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pozbawienie oskarżonego obrońcy z urzędu, który został mu wyznaczony z uwagi na sytuację materialną, stanowi naruszenie prawa do obrony, jeśli opinia biegłych stwierdza, że oskarżony jest zdolny do samodzielnej obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozbawienie oskarżonego obrońcy z urzędu w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że obrońca wyznaczony z uwagi na sytuację materialną nie powinien być zwolniony tylko dlatego, że oskarżony jest zdolny do samodzielnej obrony, jeśli nie stwierdzono braku innych okoliczności przemawiających za przyznaniem obrońcy. Dodatkowo, brak pouczenia o prawie do zaskarżenia postanowienia o zwolnieniu obrońcy oraz nierozpoznanie wniosku o wyznaczenie nowego obrońcy pogłębiły naruszenie.

Czy nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji wniosku oskarżonego o wyznaczenie obrońcy z urzędu, po wcześniejszym nieprawidłowym odebraniu mu obrońcy, stanowi podstawę do uchylenia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że nierozpoznanie wniosku oskarżonego o wyznaczenie obrońcy z urzędu, w sytuacji gdy był on już pozbawiony obrony w sposób nieprawidłowy, jest rażącym uchybieniem procesowym, które uniemożliwiło oskarżonemu skuteczną obronę i wpłynęło na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony A. L.

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Wojciech Łuniewskiorgan_państwowyprokurator

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 78 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Wyznaczenie obrońcy z urzędu i zaskarżalność postanowienia o cofnięciu wyznaczenia.

k.k. art. 281

Kodeks karny

Czyn, o który oskarżony był sądzony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozbawienie oskarżonego prawa do obrony poprzez nieprawidłowe odebranie obrońcy z urzędu. • Nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji wniosku oskarżonego o wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu. • Brak pouczenia o prawie do zaskarżenia postanowienia o zwolnieniu obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

skarżony postawił szereg zarzutów. Ich treść wskazuje na to, że są to zarzuty obrazy przepisów postępowania, która mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia. • Oskarżony podniósł, że został pozbawiony prawa do obrony. Zarzut taki należy rozumieć jako zarzut obrazy art. 6 k.p.k. i art. 78 § 1 i 2 k.p.k. • Sąd rejonowy nie stwierdził wówczas, że nie istnieją już okoliczności, na podstawie których wyznaczono oskarżonemu obrońcę, tj., że jest on w stanie ponieść koszty obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. • Wniosek o obrońcę nie został ostatecznie rozpoznany, a w sprawie pod nieobecność oskarżonego wydano wyrok. • naruszenie przez sąd rejonowy przepisu prawa procesowego w postaci art. 6 k.p.k. i art. 78 § 1 i 2 k.p.k. było szczególnie rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Urszula Myśliwska

przewodniczący

Aleksandra Rusin – Batko

sędzia

Przemysław Dziwański

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących prawa do obrony, wyznaczenia i zwolnienia obrońcy z urzędu, a także konsekwencji naruszenia tych przepisów w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie naruszenie prawa do obrony miało miejsce w sądzie pierwszej instancji i było na tyle rażące, że wymagało uchylenia wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym, a jej rozstrzygnięcie podkreśla, jak ważne jest prawidłowe postępowanie sądu w tym zakresie, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej oskarżonego.

Sąd uchylił wyrok za błąd w obronie: czy Twój proces był sprawiedliwy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst