IV KK 54/23

SN
IV KK 54/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Bednarek
‎
Prezes SN Zbigniew Kapiński
Protokolant Klaudia Binienda
przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej Anety Orzechowskiej
‎
w sprawie
T. M.
‎
skazanego z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 21 czerwca 2023 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w Suwałkach na korzyść oraz kasacji obrońcy skazanego T. M.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach
‎
z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt II Ka 192/22
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach
‎
z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II K 138/21,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II K 138/21, to jest odnośnie nałożonego obowiązku uiszczenia przez T. M. na rzecz Skarbu Państwa uszczuplonej należności publicznoprawnej w całości;
2. oddala kasację obrońcy skazanego T. M. jako oczywiście bezzasadną;
3. obciąża skazanego T. M. kosztami postępowania kasacyjnego związanymi z rozpoznaniem kasacji jego obrońcy, zaś wydatkami postępowania w części dotyczącej kasacji Prokuratora Okręgowego w S.obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Po rozpoznaniu apelacji złożonych przez obrońcę T. M. oraz Prokuratora Okręgowego w S.od skazującego wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II K 138/21, Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt II Ka 192/22, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach w ten sposób, że podwyższył wymiar orzeczonej wobec T. M. kary pozbawienia wolności do 3 lat oraz uchylił pkt II i pkt VI tego wyroku, zaś w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy (por. pkt  II wyroku)
Od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach kasację złożył adwokat A. D.   -  obrońca T. M. oraz kasację  na korzyść wniósł Prokurator Okręgowy w S.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja obrońcy T. M.
okazała się oczywiście bezzasadna
i z uwagi na to, że została oddalona postanowieniem wydanym na rozprawie kasacyjnej, w której brał udział zarówno T. M., jak i jego obrońca adwokat A. D., pisemne uzasadnienie wyroku w części dotyczącej tej kasacji nie zostanie sporządzone (por. treść art. 535 § 3 k.p.k.). Oczywiście po ogłoszeniu wyroku zostały podane ustnie najważniejsze powody wyroku, w tym też powody oddalenia tej kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Spełniony tym samym został wskazany w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt SK 30/05, OTK – A 2006, nr 1, poz. 2, komponent konstytucyjnego prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd, jakim jest niewątpliwie prawo strony do poznania uzasadnienia orzeczenia sądu.
Natomiast kasacja Prokuratora Okręgowego w S. jest oczywiście zasadna.
Prokurator Okręgowy w S.
zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach  w części dotyczącej jego pkt II, tj. orzeczenia odnoszącego się do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia z pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 25 lutego 20022 r., sygn. akt II K 138/21, nakładającego na T. M. obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa uszczuplonej należności publicznoprawnej w całości, tj. w kwocie 43.971.418 złotych w terminie 3 lat od daty uprawomocnienia się wyroku. Trafnie w kasacji tej zarzucono
rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. obrazę przepisu art. 433 § 2 k.p.k. polegające na przeprowadzeniu w sposób nieprawidłowy kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku poprzez rozpoznanie w sposób nienależyty zarzutów i wniosków wskazanych przez Prokuratora Okręgowego w S.  w jego środku odwoławczym odnoszących się do kwestionowania zasadności orzeczonej wobec T. M.  kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i które polegało na nieuwzględnieniu przez Sąd wszystkich materialnoprawnych konsekwencji uznania za zasadne podnoszonego w tej mierze zarzutu apelacji, co doprowadziło do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Sądu I instancji orzekającego obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa uszczuplonej należności publicznoprawnej w całości, tj. w kwocie 43.971.418 złotych w terminie 3 lat od daty uprawomocnienia się wyroku, a którego orzeczenie, wobec uwzględnienia apelacji oskarżyciela publicznego w tym zakresie, było niedopuszczalne i rażąco naruszało przepis art. 41 § 4 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 41 § 2 k.k.s.,
Sąd Okręgowy w Suwałkach uwzględnił złożoną na niekorzyść T. M.  apelację Prokuratora Okręgowego w S. i  podwyższył orzeczoną wobec niego karę pozbawienia wolności do 3 lat, co  skutkowało potrzebą uchylenia rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Suwałkach odnoszącego się do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, w  tym również  zawartego w pkt III tego wyroku obowiązku uiszczenia w całości uszczuplonej należności publicznoprawnej. Z treści art. 41 § 4 k.k.s. w zw. z art. 41 § 2 k.k.s. jasno bowiem wynika, że nałożenie na oskarżonego obowiązku uiszczenia w całości uszczuplonej należności publicznoprawnej
nastąpić może jedynie w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, warunkowego zawieszenia wykonania kary lub warunkowego przedterminowego zwolnienia.
Sąd Okręgowy w Suwałkach  zobligowany był  zatem do uchylenia pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach, gdyż wobec wymierzenia T. M. kary bezwzględnego pozbawienia wolności prawnie niedopuszczalne było pozostawienie rozstrzygnięcia o nałożeniu obowiązku uiszczenia w całości uszczuplonej należności publicznoprawnej.
Postępując odmiennie i  utrzymując w mocy rozstrzygnięcie z pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach, które z przyczyn wskazanych powyżej było prawnie niedopuszczalne,  rażąco naruszył przepisy art. 41 § 4 pkt 1 k.k.s. w z art. 41 § 2 k.k.s.
Sąd Najwyższy uwzględniając kasację Prokuratora Okręgowego w S., wydał orzeczenie kasatoryjne, czyli uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach w części utrzymującej w mocy pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II K 138/21, to jest odnośnie nałożonego na T. M. obowiązku uiszczenia przez niego na rzecz Skarbu Państwa uszczuplonej należności publicznoprawnej w całości (por.  np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 kwietnia 1999 r.,  sygn. akt III KKN 323/97, OSNKW 1999, z. 9-10, poz. 61,  z  dnia 8 listopada 2005 r„  sygn. akt IV KK 267/05,  LEX nr 164288,  z dnia  28 lutego 2006 r., sygn. akt V KK
472/05, OSNKW 2006, z. 5, poz. 48,  z dnia  27 czerwca 2012 r„ sygn. akt V KK 165/12, OSNKW 2012, z. 11, poz. 120).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w wyroku
[ms]