X Ka 563/25

Sygn. akt X Ka 563/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w X Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: Leszek Parzyszek Sędziowie: Iwona Strączyńska (spr.) Sebastian Ładoś Protokolant: Joanna Mędrzycka przy udziale Prokuratora Marka Orzechowskiego po rozpoznaniu 9 września 2025 r. sprawy J. P. (1) oskarżonej o czyn z art. 177 § 2 kk z powodu apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z 28 marca 2025 roku, sygn. akt II K 1175/23 orzeka: 1. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: a) na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata; b) orzeczony w punkcie II okres zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zmniejsza do 3 (trzech) lat; b) orzeczoną w pkt IV nawiązkę na rzecz M. F. (1) podwyższa do kwoty 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania sądowego za II instancję w kwocie 200 (dwieście) złotych, w tym 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty. SSO Leszek Parzyszek SSO Iwona Strączyńska SSO Sebastian Ładoś UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt X Ka 563/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt II K 1175/23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty J. P. (1) Oskarżona nie jest karana sądownie. Nie figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Informacja z KRK Informacja z KSP k. 486 k.488 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Informacja z KRK Informacja z KSP Dokumenty urzędowe, których wiarygodność nie była kwestionowana przez strony postępowania. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obrońca oskarżonej wyrokowi zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego wyroku mający wpływ na jego treść poprzez obrazę przepisów postępowania tj. art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę konsekwentnych i spójnych wyjaśnień oskarżonej oraz zeznań świadków A. B. (1) i Ł. K. funkcjonariuszy Policji, którzy bezpośrednio po wypadku ustalali poprzez rozpytanie, w szczególności oskarżonej i kierowcy (...) S. O. (1) faktyczny przebieg zdarzenia i na podstawie uzyskanych od tych kierowców informacji funkcjonariusz Policji A. B. (1) sporządziła szkic sytuacyjny znajdujących się w chwili inkryminowanego zdarzenia pojazdów, i w konsekwencji odmowie udzielenia im wiarygodności i mocy dowodowej oraz uznania ww. szkicu jako sporządzonego błędnie podczas gdy z dowodów tych jednoznacznie wynika, że oskarżona nie ponosi wyłącznej winy za spowodowanie zarzucanego jej czynu albowiem bezpośrednio przed wypadkiem, kierujący (...) świadek O. nie znajdował się na prawym skrajnym pasie jezdni jak błędnie ustalił to Sąd Rejonowy, tylko znajdował się na środkowym pasie i poruszał się z niewielką prędkością oraz nie zatrzymał się przed przejściem dla pieszych, bezpośrednio ograniczając oskarżonej pole widzenia po jej prawej stronie, a ponadto wolna jazda ww. auta wskazywała w odczuciu oskarżonej, że nikt nie znajduje się na przejściu dla pieszych. A to oznacza, że Sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych w tej części błędnie ustalając, że wyłączną winę za spowodowanie zarzucanego oskarżonej czynu opisanego w części dyspozytywnej aktu oskarżenia ponosi oskarżona, która zachowała się nieodpowiedzialnie, lekceważąc przepisy ruchu drogowego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut był niezasadny. Tytułem wstępu należy wskazać, iż ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd meriti w toku rozprawy głównej mogą być skutecznie zakwestionowane, a ich poprawność zdyskwalifikowana, wtedy dopiero, gdyby w procedurze dochodzenia do nich Sąd uchybił dyrektywom art. 7 k.p.k. , pominął istotne w sprawie dowody lub oparł się na dowodach na rozprawie nieujawnionych, sporządził uzasadnienie niezrozumiałe, nadmiernie lapidarne, wewnętrznie sprzeczne bądź sprzeczne z regułami logicznego rozumowania, wyłączające możliwość merytorycznej oceny kontrolno-odwoławczej. Zarzut obrazy przepisu art. 7 k.p.k. i w związku z tym dokonania błędnych ustaleń faktycznych może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że sąd orzekający - oceniając dowody - naruszy zasady logicznego rozumowania, nie uwzględni przy ich ocenie wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocena dowodów dokonana z zachowaniem wymienionych kryteriów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. , i brak jest podstaw do kwestionowania dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych i końcowego rozstrzygnięcia oraz nie uchybił dyrektywie z art. 4 k.p.k. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i analizując zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonej Sąd Okręgowy nie stwierdził takich uchybień ze strony Sądu I instancji, które rodziłyby wątpliwości co do merytorycznej trafności zaskarżonego wyroku i dokonanych ustaleń faktycznych w szczególności w zakresie rodzaju naruszenia przez nią reguł ostrożności i ich przyczyn. Bezzasadna w stopniu oczywistym jest argumentacja obrońcy odnosząca się do nieprawidłowej oceny wyjaśnień oskarżonej oraz świadków A. B. i Ł. K. oraz szkicu z miejsca zdarzenia. Sąd rejonowy wyjaśnił powody oceny tych dowodów, z którą sąd II instancji zgadza się. Forsowane przez apelującego stanowisko zmierzało do wykazania, że oskarżona nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności za spowodowanie wypadku komunikacyjnego, następstwem którego była śmierć dziecka. Do zdarzenia miał przyczynić kierujący pojazdem marki (...) - S. O. , który poruszał się w sposób ograniczający jej widoczność (obserwowanie przejścia dla pieszych) poprzez jazdę środkowym pasem jezdni (a nie prawnym skrajnym), z niewielką prędkością oraz niezatrzymał się przed przejściem dla pieszych. Zaprezentowany punkt widzenia w konfrontacji z ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci wiarygodnych zeznań świadka S. O. , opinii biegłych z zakresu ruchu drogowego T. D. i M. K. nie znajduje żadnego uzasadnienia. Jest to stanowisko polemiczne, ponieważ apelujący nie podjął próby podważenia konsekwentnych i spójnych zeznań ww. świadka, a ostatecznie także wniosków płynących z opinii biegłych dotyczących zachowani poszczególnych uczestników ruchu uczestniczących w badanym zdarzeniu komunikacyjnym. W sytuacji gdy sąd okręgowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny dowodów jakiej dokonał sąd rejonowy, nie mógł zostać również uwzględniony zarzut obrońcy podważający będące wynikiem tej oceny ustalenia faktyczne. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku procesu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Wobec powyższego ustalenia sądu I instancji dotyczące sprawstwa i zawinienia w popełnieniu czynu kwalifikowanego jako przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. sąd odwoławczy uznał za zasadne. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zawieszenie wykonania orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności na okres próby 3 lat oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, w pozostałym zakresie zwolnienie oskarżonej w całości od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie apelacyjne. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu przesądził o niezasadności wniosku apelacyjnego. Lp. Zarzut 2, 3 2. obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 42 § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie albowiem Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że oskarżona pomimo, że jest kierowcą od kilkudziesięciu lat nigdy wcześniej nie spowodowała wypadku drogowego ani kolizji drogowej. 3. obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 69 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że wszystkie przesłanki ogólne i szczególne z tego artykułu zostały spełnione, a warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności na okres próby 3 lat jest wystarczające dla osiągnięcia wobec oskarżonej celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa bacząc, by jej dolegliwość nic przekraczała stopnia winy i zostały spełnione cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do osoby skazanej. ☒ zasadny (pkt 2 i 3) ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut z pkt 3 apelacji skutkował zmianą zaskarżonego rozstrzygnięcia, niemniej jednak obarczony był wadą konstrukcyjną. Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, do czego miało nie dojść przy orzekaniu wobec oskarżonej, stanowi zdaniem obrońcy, naruszenie art. 69 § 1 k.k. Zważyć jednak trzeba, że warunkowe zawieszenie wykonania kary jest rozstrzygnięciem w sferze wymiaru kary. Niewspółmierność kary nie może być kwestionowana jeśli orzeczenie w tym względzie nie narusza przepisu prawa nakazującego zastosowanie zawartej w nim normy. Art. 69 § 1 k.k. nie zawiera, co oczywiste, normy o takim charakterze. Daje sądowi tylko możliwość zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary w zależności od oceny czy zachodzą ku temu przesłanki wymienione w tym przepisie. Tak opisany zarzut należało badać przez pryzmat rażącej surowości kary. Zgodzić się trzeba, iż kara bezwzględna wymierzona oskarżonej taką jest i faktycznie oznacza jej rażącą niewspółmierność w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. . Przy ocenie możliwości zastosowania instytucji oddziaływania probacyjnego, jaką jest warunkowe zawieszenie wykonania kary, przedmiotem oceny - zgodnie z art. 69 § 1 k.k. - musi być okoliczność czy jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Oceniając okoliczności, o których mowa w art. 69 § 1 i 2 k.k. , a mające wpływ na podjęcie decyzji w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec oskarżonej. kary pozbawienia wolności, sąd okręgowy nie aprobuje stanowiska sądu I instancji, z którego ma wynikać, że kwestie prewencji generalnej i indywidualnej decydują o wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Bez wątpienia uznać należało, że to J. P. spowodowała zdarzenie i dlatego ponosi odpowiedzialność karną za wypadek śmiertelny, którego następstwem był tragiczny, nieusuwalny skutek w postaci śmierci małoletniej Z. F. (1) . Nie można, przy tym, stracić z pola widzenia takich okoliczności jak o to, że oskarżona nie jest osobą zdemoralizowaną, wymagającą resocjalizacji w warunkach izolacji. Nie była wcześniej karana za przestępstwa. Nie figuruje w ewidencji osób naruszających przepisy prawa o ruchu drogowym . Prowadzi ustabilizowany sposób życia; pracuje (jako pielęgniarka), ma na utrzymaniu małoletniego syna. Sąd rejonowy, nie przedstawił też żadnych negatywnych okoliczności, które wskazywałyby na naganne zachowania oskarżonej po popełnieniu przestępstwa będącego przedmiotem osądu w niniejszej sprawie i z nim związanych. Postawa oskarżonej w trakcie postępowanie, przyznanie się do czynu, złożenie wyjaśnień, przeproszenie rodziców zmarłej tragiczne dziewczynki, zredagowanie do nich listu, odczytanie go, skrucha - świadczą, że oskarżona ma świadomość skutków popełnionego czynu, jego wpływu na życie osób najbliższych zmarłej. J. P. okazywała żal z powodu śmierci pokrzywdzonej, co nią jako człowiekiem też wstrząsnęło. Oskarżona jest krytyczna do przypisanego jej czynu. Nie sposób też nie zauważyć, że oskarżona dążyła do zadośćuczynienia. Na rozprawie odwoławczej nie oponowała orzeczeniu wobec niej wyższej nawiązki na rzecz M. F. (1) , o co postulował pełnomocnik. To właśnie decyduje o względach prognostycznych tj., że sprawca czynu, mimo niewykonania orzeczonej wobec niego kary będzie przestrzegać porządku prawnego, a w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. W związku z tym, Sąd odwoławczy uznał, że właściwości i warunki osobiste oskarżonej nie sprzeciwiają się zastosowaniu względem niej środka probacyjnego. Dlatego sąd okręgowy warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec J. P. kary pozbawienia wolności na maksymalny okres 3 lat próby. Oskarżonej zakreślono trzyletni okres próby uznając go za dostateczny dla weryfikacji trafności postawionej prognozy kryminologicznej. Zasadny był również zarzut z pkt 3 apelacji, ponieważ skutkował modyfikacją wymiaru zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Stosownie do art. 42 § 1 k.k. Sąd może orzec wobec oskarżonego o popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, w szczególności gdy prowadzenie przez tą osobę pojazdu zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Z treści przepisu wynika, że jest to fakultatywne uprawnienie Sądu, w związku z czym konieczność jego zastosowania winna być rozpatrzona przez pryzmat okoliczności sprawy. Za złagodzeniem orzeczonego zakazu przemawiało to, że oskarżona nie była w stanie nietrzeźwości, nie przekroczył dopuszczalnej prędkości, jak również nie naruszył w inny rażący sposób obowiązujących przepisów. Popełnione przez oskarżoną przestępstwo było wynikiem nieumyślnego działania. W żaden sposób nie można z tego wywieść jednak wniosków, by oskarżona była uczestnikiem ruchu, który swoim sposobem prowadzenia samochodu zagrażał bezpieczeństwu w komunikacji i należałoby go z tego ruchu wyeliminować. Zauważyć przecież należy, iż oskarżona jest osobą nie karaną za żadne przestępstwa, w tym również za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, podczas gdy jest kierowcą z wieloletnim doświadczeniem (posiad prawo jazdy od ponad 30 lat – k. 226, od 1991 r. – k. 488v.). Nie ma podstaw aby twierdzić, iż jednokrotne tego typu zdarzenie z udziałem oskarżonej, choć oczywiście niezwykle tragiczne w skutkach, to jednak mogło stać się wystarczającym asumptem do automatycznego wykluczenia jej z ruchu drogowego. Poza tym rozstrzygnięcie o karze orzeczonej wobec oskarżonej w wersji ukształtowanej przez sąd okręgowy będzie stanowić dla niej wystarczającą dolegliwość. Z jednej strony zauważyć trzeba, iż w razie ewentualnego popełnienia przez oskarżoną jakiekolwiek przestępstwa, zwłaszcza przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, kara pozbawienia wolności orzeczona w chwili obecnej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania może zostać zarządzona do wykonania. Niezależnie od tego nie można też stracić z pola widzenia, iż każdy wypadek drogowy jest przestępstwem nieumyślnym. Żaden kierujący, nawet umyślnie naruszając przepisy prawa o ruchu drogowym , nie chce bowiem, by do takiego zdarzenia doszło. Dla większości sprawców tego rodzaju przestępstw wyjątkowo dolegliwy jest nie tylko sam proces karny, ale i świadomość, iż wskutek swojego niewłaściwego sposobu prowadzenia pojazdu doszło do wyrządzenia tak poważnego skutku, zwłaszcza jeśli jest nim śmierć innego uczestnika ruchu. Z tych wszystkich względów Sąd odwoławczy podzielił pogląd sądu rejonowego i uznał, iż orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest w okolicznościach sprawy niezbędne, z tym że wystarczający będzie okres 3 lat, a nie 5 - by całość zastosowanej wobec oskarżonej represji karnej mogła odnieść swe cele wychowawcze, także w zakresie prewencji szczególnej, ale i ogólnej. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zawieszenie wykonania orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności na okres próby 3 lat oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat w pozostałym zakresie zwolnienie oskarżonej w całości od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie apelacyjne. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzuty okazały się zasadne, dlatego też skutkowały zmianą wyroku we wskazanym zakresie. Lp. Zarzut 4. Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zaskarżył ww. wyrok w zakresie orzeczonej kary pozbawienia wolności, na niekorzyść oskarżonej oraz w zakresie orzeczonego środka karnego na rzecz pokrzywdzonej M. F. (1) i zarzucił mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego nieprawidłowych wniosków, w szczególności poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu faktów dowodu z wykazu połączeń telefonicznych oskarżonej. Sad poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu iż z uwagi na niemożność ustalenia dokładnego (przynajmniej co do godziny i minuty) momentu wypadku, informacje odnośnie wykazu połączeń z telefonu oskarżonej okazały się nieprzydatne dla ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Tymczasem analiza tych połączeń wskazuje na to że w czasie bezpośrednio poprzedzającym wypadek i w czasie wypadku oskarżona nawiązała szereg połączeń głosowych: o 12:26:35, 12:37:08, 12:39:02. 12:46:51, 12:53:16, 12:56:55, 12:57:04, 12:59:05, a także dokonała szeregu transferów danych komórkowych wychodzących: o 12:26:23, 12:32:59, 12:36:58, 12:37:47, 12:39:00, 12:45:49, 12:46:30, 12:52:56, 12:53:21, 12:56:34, 12:57:02, 12:58:56 i jest wysoce prawdopodobnym, że czasie wypadku mogła prowadzić rozmowę telefoniczną, lub prowadzić korespondencję tekstową przy pomocy jednego z powszechnie dostępnych komunikatorów, np. (...) , albo (...) . Sam mechanizm zdarzenia, a zwłaszcza to, iż nie sposób wyjaśnić dlaczego oskarżona wjechała na skrzyżowanie ul. (...) i (...) nie zmieniając swojego sposobu jazdy i prowadząc pojazd w taki sposób, jakby nie otaczały jej warunki drogowe i jakby z drogi nie korzystali inni uczestnicy ruchu. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 53 § 2 k.k. , poprzez nieuwzględnienie przy wymiarze kary umyślnego naruszenia przez oskarżoną zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w postaci: dojeżdżając do skrzyżowania, na którym zasadniczo ruch jest regulowany sygnalizacją świetlną, a wyjątkowo w tym dniu ta sygnalizacja nie działała, oskarżona: jednocześnie nie zmniejszyła prędkości, nie wzmogła natężenia uwagi, podjęła manewr omijania pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem dla pieszych celem ustąpienia pierwszeństwa pieszym wchodzącym na przejście dla pieszych, nie ustąpiła pierwszeństwa pieszym znajdującym się na przejściu, prowadziła pojazd jednocześnie prowadząc rozmowę przez telefon komórkowy, lub prowadząc korespondencję tekstową przy pomocy tego telefonu, które to okoliczności powinny zostać uwzględnione przez sąd przy wymiarze kary, poprzez wymierzenie kary znacząco przewyższającej dolny próg zagrożenia ustawowego. 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 53 § 2 k.k. , w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 3 a cotrario i art. 44 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym , poprzez niewłaściwe nieuwzględnienie przy wymiarze orzeczonej kary zachowania się sprawcy bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa. Oskarżona po spowodowaniu wypadku odjechała z miejsca, w którym zatrzymała swój pojazd i zaparkowała go pozostającej opodal zatoczce autobusowej. Zachowanie oskarżonej miało na celu utrudnienie ustalenia przebiegu zdarzenia i w tym zakresie było w znacznej mierze skuteczne. Na skutek zachowania oskarżonej nie udało się ustalić w toku postępowania następujących okoliczności, które były istotne dla ustalenia stanu faktycznego: położenia pojazdu po zdarzeniu, którym pasem ruchu poruszała się oskarżona w czasie wypadku, z jaką prędkością poruszała się oskarżona bezpośrednio przed wypadkiem. Działanie oskarżonej bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa i zmierzające do utrudnienia ustalenia przebiegu wypadku, powinno zostać ocenione przez sąd jako okoliczność obciążająca. 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 177 § 2 k.k. poprzez wymierzenie oskarżonej rażąco niskiej kary w wysokości jednego roku pozbawienia wolności, podczas gdy stopień zawinienia oskarżonej, rodzaj i waga dóbr prawnie chronionych naruszonych czynem zabronionym, zachowanie sprawcy bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa przemawiają za tym, że oskarżonej powinna zostać wymierzona znacznie surowsza kara w wysokości 3 lat pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny (1 – 4) Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej zasługuje na częściowe uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przepisy art. 53 § 1 i 2 k.k. stanowią dyrektywę sądowego wymiaru kary, a zatem nie mogą stać się podstawą zarzutu obrazy prawa materialnego. Przepisy te nie mają bowiem charakteru norm stanowczych, gdyż nie zobowiązują sądu do określonego zachowania. Natomiast pozostawiają mu swobodę orzekania w zakresie zastosowanego stopnia represji karnej (zob. postanowienie SN z dnia 6 marca 2024 r., II KK 25/24). Nieprawidłowe było także wskazywanie na obrazę art. 177 § 2 k.k. poprzez wymierzenie oskarżonej rażąco niskiej kary pozbawienia wolności. Sąd przecież ww. przepis zastosował. Inną rzeczą jest kwestionowanie kary czemu służy art. 438 pkt 4 k.p.k. Treść podniesionych zarzutów wskazuje, że intencja apelującego było podważenie wymiaru kary pozbawienia wolności oraz wysokości nawiązki na rzecz M. F. . Niezależnie od ww. uwag, ich odczytanie przez pryzmat zarzutu rażącej niewspółmierności (łagodności) kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej za przypisany jej czyn, nie mogło zostać uwzględnione. Jednocześnie na uwadze należy mieć i to, że apelacja obrońcy oskarżonego między innymi zawierała postulaty dotyczące złagodzenia rozstrzygnięcia o karze, które to sąd okręgowy ostatecznie podzielił. Na gruncie art. 438 pkt 4 k.p.k. nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen zasadniczej natury. Kara rażąco niewspółmierna to kara, której w realiach konkretnej sprawy nie sposób zaakceptować. Odnoszącą się do zarzutu niewłaściwej oceny dowodu w postaci wykazu połączeń telefonicznych oskarżonej, to sąd rejonowy miał na uwadze ten dowód i prawidłowo go ocenił. Zasadnie przyjął, że z uwagi na niemożność ustalenia precyzyjnie godziny potrącenia dziewczynki, nie ma podstaw do kategorycznego stwierdzenia by oskarżona skupiała się „na telefonie”, a nie jeździe samochodem, w szczególności na uważnym obserwowaniu przedpola jazdy. W związku z tym nie sposób tej okoliczności interpretować jako obciążającej, a w konsekwencji wpływającej na wymiar kary. Odnośnie naruszenia przez oskarżoną obowiązków wynikających z art. 44 ust. 1 pkt 3 a contrario i art. 44 ust. 2 pkt 2 prawo o ruchu drogowym to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, by świadomie, w sposób przemyślany, usiłowała oddalić się z miejsca zdarzenia, czy też celowo przestawiła samochód by utrudnić w przyszłości odtworzenie przebiegu zdarzenia. Wskazuje na to także postawa procesowa oskarżonej, która przyznał się do zarzucanego czynu, złożyła wyjaśniania, które w większości uznano za szczere, jak również to, że chciała dobrowolnie podać się karze. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wymierzając oskarżonej karę 1 roku pozbawienia wolności wziął pod uwagę wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące, które miały wpływ na jej wysokość. Wszystkie warunki determinujące wymiar kary roku pozbawienia wolności zostały uwzględnione i wyjaśnione przez sąd rejonowy, które sąd II instancji w pełni podziela. Oskarżona – jak już wcześniej wskazano - jest osobą niekaraną i prowadzi ustabilizowany tryb życia. Wymieniona przyznała się do winy i wyraziła szczerą skruchę oraz skierowała wobec pokrzywdzonych przeprosiny za spowodowany przez siebie wypadek. W ocenie sądu okręgowego tak ukształtowana kara - 1 roku pozbawienia wolności jest adekwatna do stopnia winy oskarżonej oraz stopnia społecznej szkodliwości jej czynu, winna spełnić wobec wymienionej cele określone w art. 53 k.k. w szczególności wychowawcze jak również właściwie kształtować świadomość prawną społeczeństwa. Według sądu okręgowego pozwoli ona na uświadomienie oskarżonej, że jej zachowanie nie było prawidłowe i zapobiegnie podobnym jej działaniom w przyszłości. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonej kary 3 lat pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarówno zarzuty jak i wniosek w nimi związany nie jest zasadny. Lp. Zarzut 5. 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 46 § 1 i 2 k.k. poprzez wymierzenie oskarżonej środka karnego w postaci nawiązki na rzecz małoletniej M. F. (1) w wysokości 10.000 zł, a nie jak wnioskowali oskarżyciele posiłkowi 15.000 zł. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd II instancji podwyższył nawiązkę orzeczona na rzecz M. F. (1) z kwoty 10 000 zł na 15 000 zł. Śmierć osoby bliskiej stanowi zwykle wielki wstrząs dla rodziny, a cierpienia psychiczne, jakie się z tym wiążą, mogą przybierać ogromny wymiar, tym większy, im mocniejsza była więź emocjonalna łącząca zmarłego z jego najbliższymi. W razie śmierci osoby bliskiej na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, stopień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego. Z. F. (2) w chwili wypadku była 10 letnia dziewczynką. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomiędzy nią a siostrą M. występowały bardzo silne pozytywne więzi emocjonalne. Dziewczynki wychowywały się razem, spędzały wspólnie czas, bawiły się, chodziły do szkoły. Nie dzieliła ich znaczna różnica wieku, co wpływało na zażyłość relacji. Po tragicznej śmierci Z. F. (2) jej siostra bardzo przeżyła to zdarzenie, nie radziła sobie z zaistniałą sytuacją i brakiem starszej siostry w codziennym życiu. Poniosła zatem realną stratę. Jakość jej życia uległa istotnemu pogorszeniu. Uwzględniając rozmiar krzywdy doznanej przez M. F. (1) związanej ze stratą siostry, Sąd zasądził od oskarżonej na jej rzecz kwotę 15.000 zł tytułem nawiązki. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na rzecz pokrzywdzonej M. F. (1) nawiązki w kwocie 15.000 zł ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Okręgowy uwzględniając zarzut dotyczący wysokości nawiązki orzeczonej wobec oskarżonej uznał, że należy kwotę nawiązki podwyższyć do 15.000 zł, aby tak ustalona nawiązka spełniła cele kompensacyjne. W sposób oczywisty, wyrok karny nie zamyka drogi do dochodzenia przez pełnomocnika pokrzywdzonej dalszych roszczeń w postępowaniu cywilnym, które umożliwi pełne ustalenie zakresu odpowiedzialności sprawcy i zakładu ubezpieczeń. 1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Wyrok Sądu Rejonowego w zakresie nie objętym zmianami. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji właściwie zweryfikował tezy aktu oskarżenia w granicach niezbędnych dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia skutkującego uznaniem oskarżonej za winną popełnienia przypisanego jej czynu. Nie stwierdzono z urzędu podstaw odwoławczych wskazanych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany zaskarżony wyrok zmieniono w ten sposób, że: a) na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata; b) orzeczony w punkcie II okres zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zmniejszono do 3 lat; b) orzeczoną w pkt IV nawiązkę na rzecz M. F. (1) podwyższono do kwoty 15.000 złotych; Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany wyroku zawarto w pkt 3.2 i 3.5 formularza uzasadnienia. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 1Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 o opłatach w sprawach karnych. 1PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok sądu rejonowego 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok sądu rejonowego w zakresie orzeczenia o karze pozbawienia wolności i wysokości nawiązki orzeczonej na rzecz M. F. (1) 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana