X GC 733/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. M. pozwała spółkę (...) Business Park sp. z o.o. o zapłatę 122 637,15 zł z odsetkami, tytułem kosztów wynajmu agregatu prądotwórczego. Powódka wynajmowała lokal użytkowy od pozwanej, a umowa najmu zawierała ogólne warunki umowy (OWUN), które ograniczały odpowiedzialność pozwanej za szkody do przypadków umyślnych. Przez okres od października 2016 r. do stycznia 2017 r. lokal powódki był pozbawiony dostaw prądu. Pozwana początkowo twierdziła, że przyczyną jest awaria, a następnie problemy z umową terminową na dostawy prądu. Ostatecznie okazało się, że przyczyną wyłączenia prądu było zadłużenie pozwanej wobec dostawcy energii. Sąd uznał, że pozwana ponosi winę umyślną (w postaci zamiaru ewentualnego), ponieważ świadomie godziła się na skutki braku opłat za prąd, co musiało prowadzić do jego wyłączenia i szkody dla powódki. Sąd uznał również, że zapis w OWUN wyłączający odpowiedzialność za szkody umyślne jest nieważny na podstawie art. 473 § 2 k.c. Sąd częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając odszkodowanie w kwocie 102 489,82 zł, pomniejszone o koszty prądu, które powódka musiałaby ponieść, gdyby umowa była prawidłowo wykonywana. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia winy umyślnej (dolus eventualis) w kontekście umów najmu, ważność klauzul ograniczających odpowiedzialność w OWUN, sposób obliczania odszkodowania za szkodę polegającą na konieczności wynajęcia zastępczego sprzętu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przerwy w dostawie prądu spowodowanej zaniedbaniami wynajmującego, ale zasady dotyczące winy umyślnej i klauzul ograniczających odpowiedzialność mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przerwa w dostawie prądu do wynajmowanego lokalu, spowodowana brakiem opłat przez wynajmującego, stanowi szkodę wyrządzoną umyślnie w rozumieniu umowy najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że przerwa w dostawie prądu spowodowana brakiem opłat przez pozwanego wynajmującego stanowi szkodę wyrządzoną umyślnie (w postaci zamiaru ewentualnego), gdyż pozwany godził się na skutki braku płatności.
Uzasadnienie
Pozwany, jako profesjonalny podmiot, musiał liczyć się z konsekwencjami braku opłat za prąd, co musiało skutkować jego wyłączeniem. Dodatkowo, zwodzenie powódki zapewnieniami o krótkotrwałej awarii zwiększało rozmiar szkody. Pozwany godził się na taki skutek, co kwalifikuje jego działanie jako winę umyślną w postaci zamiaru ewentualnego.
Czy postanowienie umowy najmu wyłączające odpowiedzialność wynajmującego za szkody powstałe w wyniku przerwy w dostawie prądu jest skuteczne, jeśli szkoda została wyrządzona umyślnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie umowy wyłączające odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie jest nieważne na podstawie art. 473 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 473 § 2 k.c., postanowienia umowne wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie są nieważne. Ponieważ sąd uznał, że w tej sprawie doszło do winy umyślnej pozwanego, wyłączenie odpowiedzialności nie ma zastosowania.
Jak obliczyć wysokość odszkodowania za wynajem agregatu prądotwórczego w sytuacji przerwy w dostawie prądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkoda powinna być obliczona jako różnica między poniesionymi kosztami wynajmu i eksploatacji agregatu a kosztami prądu, które powódka musiałaby ponieść, gdyby umowa była prawidłowo wykonywana.
Uzasadnienie
Zgodnie z teorią różnicy, odszkodowanie ma przywrócić stan majątkowy, który istniałby, gdyby nie zdarzenie wywołujące szkodę. W tym przypadku oznacza to uwzględnienie kosztów agregatu, ale pomniejszenie ich o kwotę, którą powódka i tak musiałaby zapłacić za prąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Business Park spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy.
k.c. art. 473 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność postanowień umownych wyłączających lub ograniczających odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 664 § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość wypowiedzenia najmu ze skutkiem natychmiastowym w przypadku wad przedmiotu najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerwa w dostawie prądu spowodowana brakiem opłat przez wynajmującego stanowi szkodę wyrządzoną umyślnie (dolus eventualis). • Wyłączenie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie jest nieważne na podstawie art. 473 § 2 k.c. • Wysokość szkody powinna być obliczona jako różnica między kosztami agregatu a kosztami prądu, które powódka i tak by poniosła.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność pozwanej ogranicza się do szkód wyrządzonych umyślnie, a przerwa w dostawie prądu była wynikiem awarii lub innych nieumyślnych przyczyn. • Wysokość dochodzonej szkody jest zawyżona, ponieważ nie uwzględnia kosztów prądu, które powódka musiałaby ponieść niezależnie od przerwy.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku winy umyślnej sprawca chce wyrządzić drugiemu szkodę (dolus directus) lub co najmniej świadomie godzi się na powstanie takiego skutku (dolus eventualis) • nie sposób podzielić stanowiska, jakoby nienależyte wykonywanie przez pozwaną umowy najmu skutkujące narażeniem powódkę na koszt wynajęcia i eksploatacji agregatu prądotwórczego miał mieć charakter działania jedynie nieumyślnego • próba obarczenia odpowiedzialnością za szkodę powódki podmiotu trzeciego – spółki (...) stanowi jedynie próbę uchylenia się od odpowiedzialności za własne nieprawidłowości • zamiast na samym początku poinformować powódkę o rzeczywistym charakterze przyczyny wyłączenia prądu pozwana zdecydowała się zwodzić ją zapewnieniami
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia winy umyślnej (dolus eventualis) w kontekście umów najmu, ważność klauzul ograniczających odpowiedzialność w OWUN, sposób obliczania odszkodowania za szkodę polegającą na konieczności wynajęcia zastępczego sprzętu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przerwy w dostawie prądu spowodowanej zaniedbaniami wynajmującego, ale zasady dotyczące winy umyślnej i klauzul ograniczających odpowiedzialność mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie przyczyn problemów i nieuleganie pozorom, zwłaszcza w relacjach biznesowych. Pokazuje też, że nawet w umowach z klauzulami ograniczającymi odpowiedzialność, można dochodzić odszkodowania za szkody wyrządzone umyślnie.
“Wynajmujesz lokal i zabrakło prądu? Nawet z klauzulą o winie umyślnej możesz dostać odszkodowanie!”
Dane finansowe
WPS: 122 637,15 PLN
odszkodowanie: 102 489,82 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.