X GC 353/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniósł pozew przeciwko J. U. i A. V., byłym prezesom zarządu (...) S.A. w Ł., o zapłatę kwoty 216 490,90 zł wraz z odsetkami. Roszczenie opierało się na art. 21 ust. 1 i 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, wskazując na odpowiedzialność członków zarządu za szkodę wyrządzoną niezgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Powód posiadał niezaspokojoną wierzytelność wobec (...) S.A., potwierdzoną prawomocnym nakazem zapłaty, a egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut, że nawet terminowe zgłoszenie wniosku o upadłość nie doprowadziłoby do zaspokojenia wierzyciela ze względu na złą sytuację finansową spółki. Sąd ustalił, że spółka (...) S.A. była niewypłacalna już od 2010 roku, a jej zobowiązania znacząco przewyższały wartość aktywów. Pozwani, pełniąc funkcje prezesów zarządu, mieli świadomość tej sytuacji, ale nie podjęli działań zmierzających do zgłoszenia wniosku o upadłość, licząc na pozyskanie kapitału. Sąd uznał, że pozwani nie wykazali braku winy ani braku szkody. W szczególności, wierzytelność powoda powstała już po zaistnieniu stanu niewypłacalności spółki, co oznacza, że gdyby wniosek o upadłość został złożony w terminie, powód prawdopodobnie nie zawarłby umowy lub zaprzestałby jej realizacji, a tym samym wierzytelność by nie powstała lub byłaby mniejsza. W konsekwencji, sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 216 490,90 zł wraz z odsetkami, uznając ich odpowiedzialność za szkodę wynikającą z niezgłoszenia wniosku o upadłość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność członków zarządu za niezgłoszenie wniosku o upadłość, rozróżnienie wierzycieli 'starych' i 'nowych', zakres szkody obejmujący koszty postępowania.
Dotyczy głównie spółek akcyjnych i odpowiedzialności na gruncie Prawa upadłościowego i naprawczego. Interpretacja pojęcia 'wierzyciel nowy' i 'szkoda' może być kluczowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członkowie zarządu spółki akcyjnej ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną wierzycielowi wskutek niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeśli wykażą brak winy lub brak szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niewypłacalność spółki istniała już w 2010 r., a pozwani mieli tego świadomość. Nie złożyli wniosku o upadłość, licząc na poprawę sytuacji, co było ich błędem. Wierzytelność powoda powstała po zaistnieniu stanu niewypłacalności, co oznacza, że gdyby wniosek o upadłość został złożony w terminie, powód prawdopodobnie nie poniósłby szkody lub szkoda byłaby mniejsza.
Czy wierzyciel, którego wierzytelność powstała po zaistnieniu stanu niewypłacalności dłużnika, poniósł szkodę w rozumieniu art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeśli wniosek o upadłość nie został złożony w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel 'nowy' (którego wierzytelność powstała po zaistnieniu stanu niewypłacalności) poniósł szkodę, ponieważ gdyby wniosek o upadłość został złożony w terminie, wierzytelność ta prawdopodobnie by nie powstała lub byłaby mniejsza.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił wierzycieli 'starych' i 'nowych'. W przypadku wierzyciela 'nowego', niezgłoszenie wniosku o upadłość przez zarząd spowodowało powstanie lub powiększenie szkody, ponieważ umowa mogła nie zostać zawarta lub jej realizacja przerwana, gdyby spółka była w upadłości.
Czy odszkodowanie zasądzone od członków zarządu na podstawie art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego obejmuje również koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie może obejmować koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego, jeśli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym koszty procesu i egzekucji, które okazały się niewyegzekwowane od spółki, stanowią szkodę, za którą członkowie zarządu mogą odpowiadać.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
| J. U. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. V. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
p.u.n. art. 21 § 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy ogłoszenia upadłości (niewypłacalności).
p.u.n. art. 21 § 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie.
Pomocnicze
p.u.n. art. 11 § 1-2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika (utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub przekroczenie wartości majątku przez zobowiązania przez 24 miesiące).
k.c. art. 441 § 1
Kodeks cywilny
Solidarna odpowiedzialność kilku osób za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
k.s.h. art. 299 § 1-2
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji, z okolicznościami egzoneracyjnymi.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wymagalność świadczenia nieokreślonego co do terminu spełnienia (niezwłocznie po wezwaniu).
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Stopa odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 339 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 333 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania przez stronę przegrywającą.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie szczegółowego wyliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewypłacalność spółki istniała już w 2010 r., co zobowiązywało zarząd do złożenia wniosku o upadłość. • Pozwani mieli świadomość złej kondycji finansowej spółki. • Niezgłoszenie wniosku o upadłość spowodowało szkodę dla wierzyciela 'nowego', którym jest powód. • Koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego stanowią szkodę podlegającą naprawieniu.
Odrzucone argumenty
Nawet terminowe zgłoszenie wniosku o upadłość nie doprowadziłoby do zaspokojenia wierzyciela. • Brak winy pozwanych w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność odszkodowawcza ex delicto oparta na zasadzie winy • domniemanie winy dłużnika • domniemanie wysokości szkody • wierzyciel 'nowy' vs. wierzyciel 'stary' • sankcja z art. 21 ust. 3 p.u.n. ma na celu spowodowanie jak najszybszego usunięcie niewypłacalnego dłużnika z rynku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność członków zarządu za niezgłoszenie wniosku o upadłość, rozróżnienie wierzycieli 'starych' i 'nowych', zakres szkody obejmujący koszty postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spółek akcyjnych i odpowiedzialności na gruncie Prawa upadłościowego i naprawczego. Interpretacja pojęcia 'wierzyciel nowy' i 'szkoda' może być kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia, kiedy i dlaczego zarząd może zostać pociągnięty do odpowiedzialności.
“Czy prezes spółki odpowiada za jej długi? Sąd wyjaśnia, kiedy niezgłoszenie upadłości kosztuje majątek osobisty.”
Dane finansowe
WPS: 216 490,9 PLN
należność główna: 216 490,9 PLN
koszty postępowania: 9966,6 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.