XI GC 841/14

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w SzczecinieSzczecin2016-03-11
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
terminy zapłatykoszty odzyskiwania należnościrekompensataopóźnienie w płatnościtransakcja handlowanadużycie prawaprawo gospodarcze

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, uznając je za bezzasadne i stanowiące nadużycie prawa.

Powód Skarb Państwa dochodził zapłaty 168,65 zł tytułem zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, naliczonej na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z powodu dwudniowego opóźnienia w zapłacie faktury za drewno. Pozwana spółka wniosła sprzeciw, argumentując, że wpłata nastąpiła w pierwszym dniu roboczym po weekendzie, a naliczenie rekompensaty w tej sytuacji jest nieuzasadnione. Sąd uznał powództwo za bezzasadne, stwierdzając, że w okolicznościach sprawy, gdzie pieniądze wpłynęły samoczynnie i nie poniesiono faktycznych kosztów odzyskiwania należności, dochodzenie tej kwoty stanowi nadużycie prawa.

Sprawa dotyczyła powództwa Skarbu Państwa (...) N. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę kwoty 168,65 zł tytułem zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, naliczonej na podstawie art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Powód wskazał, że pozwana nie uregulowała w terminie faktury za sprzedaż drewna. Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, podnosząc, że termin płatności przypadał na dzień wolny od pracy, a środki wpłynęły w pierwszym dniu roboczym. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę sprzedaży drewna, a pozwana wpłaciła należność z dwudniowym opóźnieniem, które wynikało z faktu, że termin płatności przypadł na sobotę, a środki wpłynęły w poniedziałek. Sąd uznał powództwo za bezzasadne, argumentując, że rekompensata z art. 10 ustawy ma na celu pokrycie faktycznie poniesionych kosztów odzyskiwania należności. W niniejszej sprawie, gdzie pieniądze wpłynęły samoczynnie i nie zostały podjęte żadne działania windykacyjne, naliczenie tej kwoty stanowiłoby karę, a nie uczciwą rekompensatę. Sąd podkreślił, że wytoczenie powództwa w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c., zwłaszcza biorąc pod uwagę wieloletnią współpracę stron i fakt, że pozwany zabezpieczył wierzytelności. Sąd powołał się również na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie w podobnej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wierzycielowi nie przysługuje zryczałtowana rekompensata w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rekompensata z art. 10 ustawy ma na celu pokrycie faktycznie poniesionych kosztów odzyskiwania należności. W przypadku, gdy pieniądze wpłynęły samoczynnie, a wierzyciel nie podjął żadnych działań windykacyjnych, naliczenie tej kwoty stanowiłoby karę, a nie uczciwą rekompensatę. Wytoczenie powództwa w takich okolicznościach jest nadużyciem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_powodztwa

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa (...) N. w P.organ_państwowypowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

u.t.z.t.h. art. 10 § 1

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Przepis ten stanowi podstawę do żądania zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, jednakże sąd uznał, że jej naliczenie wymaga faktycznego poniesienia kosztów lub możliwości ich poniesienia.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd powołał się na ten przepis w kontekście nadużycia prawa podmiotowego przez powoda.

u.t.z.t.h. art. 4 § 1

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Definicja transakcji handlowej.

u.t.z.t.h. art. 10 § 2

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Przepis określający możliwość zwrotu kosztów przekraczających równowartość 40 euro.

u.d.w.p.

Ustawa o dniach wolnych od pracy

Sąd powołał się na tę ustawę w celu uzasadnienia, że niedziela jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący umowy sprzedaży.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczenie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w sytuacji braku faktycznego poniesienia tych kosztów stanowi nadużycie prawa. Opóźnienie w zapłacie wynikające z faktu, że termin płatności przypadał na dzień wolny od pracy, a wpłata nastąpiła w pierwszym dniu roboczym, nie uzasadnia naliczenia rekompensaty. Wieloletnia współpraca stron i zabezpieczenie wierzytelności przez pozwanego przemawiają przeciwko zasadności dochodzenia rekompensaty.

Odrzucone argumenty

Powództwo o zapłatę zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności jest zasadne na podstawie art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów.

Godne uwagi sformułowania

W niniejszej sprawie niewątpliwie żadne koszty odzyskiwania należności nie zostały poniesione, gdyż pieniądze wpłynęły samoczynnie i to od razu po dniu wolnym. Co więcej powód nie miał realnej możliwości ich podjęcia, gdyż dzień 20 października 2013r jako niedziela był dniem ustawowo wolnym od pracy. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy wytoczenie powództwa stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i nie podlega ochronie. Nie ma natomiast podstaw do naliczenia rekompensaty w sytuacji, gdy wierzyciel nie mógł podjąć czynności windykacyjnych, gdyż działanie takie stanowiłoby odpowiednik kary, a nie taki jest sens omawianej instytucji.

Skład orzekający

Dariusz Plewczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w kontekście faktycznego poniesienia kosztów odzyskiwania należności oraz stosowania art. 5 k.c. w sprawach gospodarczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym dwudniowego opóźnienia wynikającego z dnia wolnego od pracy i braku faktycznych działań windykacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet niewielkie opóźnienie w płatności może prowadzić do sporu, a sądy mogą badać faktyczne podstawy naliczania dodatkowych opłat, stosując przy tym klauzulę nadużycia prawa.

Czy dwudniowe opóźnienie w zapłacie faktury to powód do naliczania dodatkowych kosztów? Sąd mówi 'nie'!

Dane finansowe

WPS: 168,65 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI GC 841/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S. , dnia 11 marca 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, Wydział XI Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: SSR Dariusz Plewczyński Protokolant: Karolina Mateja po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa (...) N. w P. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 77 zł (siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XI GC 841/14 UZASADNIENIE Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym W dniu 13 maja 2014 r. powód Skarb Państwa (...) N. wniósł pozew przeciwko pozwanemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę kwoty 168,65 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 października 2013 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu swego żądania powód wskazał, iż zawarł z pozwaną umowę sprzedaży drewna, zaś pozwana nie uregulowała zobowiązania w terminie. Na podstawie art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych zażądał uiszczenia zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. W dniu 4 lipca 2014 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem powoda. Pozwana wniosła sprzeciw od tego nakazu zaskarżając go w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, iż naruszono art. 10 w zw. z art. 7 i 8 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych . Termin płatności przypadał na dzień w którym dyspozycje bankowe nie są wykonywane, środki zatem wpłynęły w pierwszym dniu pracy banku. W toku procesu obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony od wielu lat współpracują ze sobą. Pozwana w ramach działalności gospodarczej zawarła z powodem po przeprowadzeniu aukcji internetowych w aplikacji „e-drewno” umowę sprzedaży drewna w okresie 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2013 r. Wykonanie umowy przez pozwanego było zabezpieczone zgodnie z §7 umowy . Zgodnie z umową cena sprzedaży netto ustalona zostanie na bazie „loco las” po dokonanej zrywce, przy leśnej drodze wywozowej. Termin zapłaty ustalono na 30 dni od daty wystawienia faktury. Bezsporne nadto dowód: - umowa k. 4 – 8, - upoważnienie k.9 - KRS pozwanej k. 34-47. W dniu 19 września 2013 r. powód wystawił na rzecz pozwanej fakturę nr (...) na kwotę 16.512,66 zł z terminem płatności w formie przelewu (...) dni od wystawienia faktury. Kwota wpłynęła na konto powoda w dniu 21 października 2013 r. (poniedziałek). Bezsporne nadto dowód: - faktura k. 13. - potwierdzenie przelewu- k.13 W dniu 31 grudnia 2013 r. powód wystawił notę księgową nr (...) na kwotę 168,65 zł tytułem kosztów odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w związku z nieterminowym uregulowaniem należności wynikającym z faktury z dnia 19 września 2013 r. Dowód : - nota księgowa nr (...) , k. 14, - załącznik do noty księgowej k. 15. W dniu 16 grudnia 2013r powód wystawił pozwanej notę odsetkową nr 285/13 za dwa dni opóźnienia na kwotę 11,76zł. Nota została zapłacona. Bezsporne nadto dowód: - - nota księgowa z załącznikiem k.51-52 Niniejsza sprawa nie jest jedyną o zwrot kosztów odzyskiwania należności. W dniu 26 marca 2014r. powód Skarb Państwa (...) S. wniósł pozew przeciwko pozwanemu (...) spółce z ograniczona odpowiedzialnością w B. o zapłatę kwoty 167,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 stycznia 2014 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. Wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie oddalił powództwo rozpoznawane pod sygn. akt XI GC 594/14. Wyrok jest prawomocny z dniem 28 lipca 2015 r., apelacja powoda została oddalona. Bezsporne nadto dowód: - pozew, k. 2 – 3, w aktach sprawy XI GC 594/14, - wyrok, k. 74, w aktach sprawy XI GC 594/14. Sąd zważył co następuje: Powództwo jest bezzasadne. Strony zawarły umowę sprzedaży drewna, do której zastosowanie znajdują art. 535 k.c. i n. Odmienna kwalifikacja prawna nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Bezspornie powód wykonał swój obowiązek w zakresie wydania towaru. Obowiązek zapłaty wykonał pozwany. Pieniądze wpłynęły na rachunek powoda jednak nie w terminie płatności tj. 19 października 2013r (sobota) ale w dniu 21 października 2013r (poniedziałek). Fakt zawarcia przedmiotowej umowy jej treść oraz wykonanie nie jest sporny. Okoliczności te wynikają także z załączonych dokumentów. Strony zgodne są co do tego, że łączącą ich relacje ocenić należy jako transakcję handlową w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013r o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (zwanej dalej ustawą) w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy. Spór dotyczy możliwości naliczenia rekompensaty w kwocie równowartości 40 euro za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ust 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem rekompensata przysługuje wierzycielowi bez wezwania od dnia nabycia uprawnienia do odsetek. Stosownie do art. 10 ust2 ustawy jeżeli koszty odzyskiwania należności poniesione z tytułu opóźnień w zapłacie w transakcji handlowej przekroczą kwotę stanowiącą równowartość 40 euro wierzycielowi przysługuje zwrot tych kosztów, w tym kosztów postępowania sądowego, pomniejszonych o tę kwotę. Z powyższej analizy jednoznacznie wynika, że omawiana równowartość 40 euro stanowi element ogółu kosztów odzyskiwania należności, a nie jest karą za opóźnienie. Stanowi ona minimalny ryczałt kosztowy zwalniający wierzyciela z obowiązku wykazania, że poniósł koszty w tej wysokości i ma charakter zaliczalny. Faktem jest, że wierzyciel nabył uprawnienie do odsetek, czego pozwany nie kwestionuje. W ocenie Sądu wierzyciel powinien jednak mieć faktyczną możliwość podjęcia działań w celu odzyskiwania należności. Kwota ta stanowi bowiem rekompensatę za koszty odzyskiwania należności . W niniejszej sprawie niewątpliwie żadne koszty odzyskiwania należności nie zostały poniesione, gdyż pieniądze wpłynęły samoczynnie i to od razu po dniu wolnym. Co więcej powód nie miał realnej możliwości ich podjęcia, gdyż dzień 20 października 2013r jako niedziela był dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu ustawy z dnia 18 stycznia 1951r o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 1951 nr 4 poz. 28 ze zm.). Dochodzona kwota w żaden sposób nie stanowi więc uczciwej rekompensaty w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011r (Dz. U. UE L z dnia 23 lutego 2011r). W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy wytoczenie powództwa stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i nie podlega ochronie. Poza powyżej przedstawioną argumentacją uwzględnić należy, że strony od wielu lat współpracują ze sobą i to w znacznym zakresie. Pozwany zabezpieczył wierzytelności powoda, co nie jest kwestionowane. Fakt zaniechania po stronie pozwanej polegający na braku ustalenia, czy bank pracuje w soboty, skutkuje możliwością naliczenia odsetek przez powoda, co stanowi wystarczającą sankcję. Nie ma natomiast podstaw do naliczenia rekompensaty w sytuacji, gdy wierzyciel nie mógł podjąć czynności windykacyjnych, gdyż działanie takie stanowiłoby odpowiednik kary, a nie taki jest sens omawianej instytucji. Wyżej przedstawione stanowisko znalazło pełną akceptację w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 lipca 2015r (sygn. akt VIII Ga 75/15), w którym apelacja powoda została oddalona. Sprawa toczyła się między tymi samymi podmiotami i jej przedmiotem również była rekompensata w związku z dwoma dniami opóźnienia. Pozwanego należy uznać za wygrywającego proces w całości. Na zasądzoną kwotę 77zł z tytułu kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową ustalone na podstawie § 6 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) w stawce minimalnej adekwatnie do wartości przedmiotu sporu. Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięto jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI