X Ga 8/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-01-22
SAOSGospodarczeumowy agencyjneŚredniaokręgowy
prowizja agencyjnaprzedawnieniewymagalność roszczeniarozliczenie kontasąd okręgowyapelacjaprawo cywilnekodeks cywilny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględniając apelację powódki i zasądzając od pozwanego zwrot prowizji agencyjnej, uznając roszczenie za nieprzedawnione.

Powódka dochodziła zwrotu prowizji agencyjnej od pozwanego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo z powodu przedawnienia roszczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami. Sąd uznał, że roszczenie stało się wymagalne później niż przyjął sąd pierwszej instancji, a termin przedawnienia rozpoczął bieg od momentu ostatecznego rozliczenia konta prowizyjnego.

Powódka (...) spółka z o.o. w W. domagała się od pozwanego P. B. zapłaty kwoty 2.197,17 zł z tytułu zwrotu prowizji agencyjnej, która została jej wypłacona z góry, ale podlegała zwrotowi w przypadku nieuiszczenia przez klienta składek. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ stało się wymagalne w dniu rozwiązania umowy agencyjnej (1 lipca 2009 r.), a pozew wniesiono po upływie 3-letniego terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd uznał, że zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów o przedawnieniu są uzasadnione. Sąd Okręgowy ustalił, że prowizja była wypłacana z góry z potrąceniem tzw. storna (15%), które było zwracane po upływie okresu odpowiedzialności za storno (nieprzekraczającego 25 miesięcy). Skoro umowa uległa rozwiązaniu 1 lipca 2009 r., termin przedawnienia roszczenia o zwrot prowizji rozpoczął bieg od dnia 15 września 2011 r., kiedy to powódka mogła ostatecznie rozliczyć konto prowizyjne pozwanego. Pozew został wniesiony 10 czerwca 2013 r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia roszczenia o zwrot prowizji agencyjnej rozpoczyna bieg od dnia, w którym wierzyciel (powódka) po zakończeniu okresu odpowiedzialności za storno mógł ostatecznie rozliczyć konto prowizyjne pozwanego i wezwać go do zwrotu nadpłaconej kwoty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowizja była wypłacana z góry z potrąceniem storna, które było zwracane po upływie okresu odpowiedzialności za storno. Skoro umowa uległa rozwiązaniu, termin przedawnienia rozpoczął bieg od momentu, gdy powódka mogła dokonać ostatecznego rozliczenia i ustalić kwotę nadpłaconą, co nastąpiło później niż przyjęto w sądzie pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) spółka z o.o. w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z o.o. w W.spółkapowód
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok i uwzględnić apelację.

k.p.c. art. 505^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Apelację w postępowaniu uproszczonym można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący terminów przedawnienia.

k.c. art. 120 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący początku biegu terminu przedawnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym, gdy sąd II instancji nie prowadzi postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

k.c. art. 233 § § 1

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący świadczenia nienależnego.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący spełnienia świadczenia niezwłocznie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.

u.k.s.c. art. 18 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 28 § pkt 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

R.M.S. art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

R.M.S. art. 6 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powódki o zwrot prowizji agencyjnej nie uległo przedawnieniu, ponieważ termin wymagalności rozpoczął bieg od momentu ostatecznego rozliczenia konta prowizyjnego, a nie od daty rozwiązania umowy agencyjnej. Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące początku biegu terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki uległo przedawnieniu, ponieważ stało się wymagalne w dniu rozwiązania umowy agencyjnej (1 lipca 2009 r.).

Godne uwagi sformułowania

termin przedawnienia roszczenia powódki o zwrot nienależnie pobranej przez pozwanego prowizji rozpoczął bieg od dnia 15 września 2011 roku, kiedy to powódka po zakończeniu okresu odpowiedzialności pozwanego za strono w toku zwykłych czynności mogła ostatecznie rozliczyć konto prowizyjne pozwanego. w art. 120 § 1 zdanie drugie k.c. , mowa jest literalnie o początku biegu przedawnienia w dniu, "w którym roszczenie stałoby się wymagalne", gdyby wierzyciel podjął czynność powodującą stan wymagalności w najwcześniej możliwym terminie".

Skład orzekający

Małgorzata Korfanty

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o zwrot prowizji agencyjnej w specyficznych okolicznościach rozliczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego modelu rozliczeń prowizji agencyjnej z uwzględnieniem storna i okresu odpowiedzialności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń w kontekście umów agencyjnych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem gospodarczym.

Kiedy przedawnia się roszczenie o zwrot prowizji agencyjnej? Kluczowe rozliczenie konta prowizyjnego.

Dane finansowe

WPS: 2197,17 PLN

zwrot prowizji agencyjnej: 2197,17 PLN

zwrot kosztów procesu: 647 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 400 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Ga 8/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Korfanty po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015r . w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa (...) spółka z o.o. w W. przeciwko P. B. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 12 września 2014. , sygn. akt VII GC 1021/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od pozwanego P. B. na rzecz powoda (...) spółka z o.o. w W. kwotę2.197,17 zł (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt siedem złotych siedemnaście groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia10 czerwca 2013r. oraz kwotę 647,00zł (sześćset czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 400,00 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym. Sędzia Sygn. akt X GC 8/15 UZASADNIENIE (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od P. B. kwoty 2.197,17 złotych wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Kwota dochodzona pozwem stanowiła należność z tytułu zwrotu prowizji udzielonej pozwanemu za świadczone przez niego usługi agencyjne. Wyrokiem z dnia 12 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał, że roszczenie powódki uległo przedawnieniu 1 lipca 2012 roku ponieważ stało się wymagalne 1 lipca 2009 roku kiedy to umowa agencyjna na skutek upływu okresu wypowiedzenia przestała wiązać strony. W tej dacie roszczenie powódki o zwrot prowizji jako nienależnego świadczenia ( art. 410 kc ) stało się wymagalne. W apelacji od powyższego wyroku powódka wniosła o zmianę wyroku poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty dochodzonej w pozwie lub ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji powódka wskazała, że jej roszczenie stało się wymagalne w stosunku do pozwanego dopiero dnia 28 września 2012 roku kiedy nastąpiło całkowite rozliczenie konta prowizyjnego pozwanego Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 505 13 § 2 k.p.c. , jeżeli Sąd II instancji nie prowadzi postępowania dowodowego uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wyrok Sądu Okręgowego oparty jest o art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 505 9 § 1 1 pkt 1 k.p.c. Według treści tego ostatniego przepisu apelację w postępowaniu uproszczonym można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Za uzasadniony należy uznać zarzut apelacji naruszenia art. 233 § 1 kpc oraz art. 118 kc w zw. z art. 120 kc. W niniejszej sprawie z prawidłowego ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji błędnie przyjął, że roszczenie powódki stało się wymagalne dnia 1 lipca 2009 roku i uległo przedawnieniu dnia 1 lipca 2012 roku. Strony zawarły umowę agencyjną, na podstawie której pozwanemu, jako agentowi, należała się prowizja z tytułu zawieranych umów agencyjnych, ale tylko w przypadku kiedy klient pozwanego opłacał składki na rzecz powódki. Za składki nieuiszczone pozwanemu prowizja nie przysługiwała. Powódka wypłacała pozwanemu prowizję z góry pomniejszoną o tzw. storno (15% należnej prowizji za daną umowę). Rezerwa ta była wypłacana po upływie okresu odpowiedzialności za storno, który nie przekraczał 25 miesięcy w przypadku kiedy klient pozwanego w całości opłacił składkę na rzecz powódki. Skoro zatem umowa pomiędzy stronami uległa rozwiązaniu z dniem 1 lipca 2009 roku to termin przedawnienia roszczenia powódki o zwrot nienależnie pobranej przez pozwanego prowizji rozpoczął bieg od dnia 15 września 2011 roku, kiedy to powódka po zakończeniu okresu odpowiedzialności pozwanego za strono w toku zwykłych czynności mogła ostatecznie rozliczyć konto prowizyjne pozwanego. W uchwale z dnia 22 listopada 2013 r.III CZP 72/1 Sąd Najwyższy wskazał, że w art. 120 § 1 zdanie drugie k.c. , mowa jest literalnie o początku biegu przedawnienia w dniu, "w którym roszczenie stałoby się wymagalne", gdyby wierzyciel podjął czynność powodującą stan wymagalności w najwcześniej możliwym terminie". Ten najwcześniejszy termin, to moment, w którym zrealizują się wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a zatem ze stanu bezprawności kontraktowej wyniknie dla wierzyciela szkoda, pozostająca z nim w związku przyczynowym. Już wówczas wierzyciel przez wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia odszkodowawczego może spowodować wymagalność powstałego na jego rzecz roszczenia. Dłużnik powinien to świadczenie spełnić po upływie odpowiedniego czasu, ustalonego zgodnie z kryterium "niezwłoczności" z art. 455 k.c. Dokładny początek biegu tego terminu musi być oczywiście określany ad casum. Stanowisko to w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Zatem skoro okres końcowego rozliczenia stron mógł zgodnie z umową nastąpić dopiero po 25 miesiącach od dnia rozwiązania umowy agencyjnej , to roszczenie powódki o zwrot nadpłaconej prowizji od pozwanego stało się wymagalne w połowie września 2011 roku biorąc pod uwagę czas niezbędny dla powódki do ustalenia kwoty nadpłaconej pozwanemu prowizji i wezwania go do zwrotu tej kwoty. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony dnia 10 czerwca 2013 roku , a więc przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia. Biorąc powyższe pod uwagę zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono zaskarżony wyrok i uwzględniono powództwo oraz zmieniono orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie kosztów postępowania zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 647 zł. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. zasądzając na rzecz powódki zwrot opłaty od apelacji tj. kwotę 100 zł ( art. 18 ust. 2 w zw. z art. 28 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) i koszty zastępstwa procesowego przed sądem drugiej instancji tj. kwotę 300 zł (§ 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych...) SSO Małgorzata Korfanty. Sygn. akt X GC 8/15 Z.: 1. (...) ; 2. (...) ; 3. (...) ; 4. (...) ; 5. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI