X Ga 329/13

Sygn. akt X Ga 329/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy w składzie Przewodniczący Sędzia SO Leszek Guza (spr.) Sędzia SO Barbara Przybyła Sędzia SO Małgorzata Korfanty Protokolant Katarzyna Bocian po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 roku w Gliwicach na rozprawie z wniosku : O. S. Ł. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zmianę wpisu na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 25 września 2013 roku sygn. akt X KRS 14902/13/012 postanawia: oddalić apelację. SSO Barbara Przybyła SSO Leszek Guza SSO Małgorzata Korfanty Sygn. akt X Ga 329/13 UZASADNIENIE Wnioskodawca O. S. „. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ponownie złożył wniosek o wykreślenie z rejestru wspólnika łącznego w osobach: P. D. , M. H. , R. A. i M. W. i wpisanie do rejestru w jego miejsce Spółki Zakładów (...) S.A. jako właściciela 715 udziałów. Pierwszy wniosek z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 3711/13/652 został zwrócony przez referendarza sądowego zarządzeniem z dnia 27 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 5428/13/619, referendarz sądowy w punkcie 1 oddalił wniosek, a w punkcie 2 stwierdził, iż koszty postępowania ponosi w całości wnioskodawca. Wnioskodawca złożył skargę na powyższe postanowienie i wniósł o uwzględnienie jego wniosku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił wniosek oraz stwierdził, że koszty postępowania ponosi w całości wnioskodawca. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że w rejestrze jako wspólnicy ujawnieni są: Zakłady (...) Spółka Akcyjna posiadająca 408 udziałów o łącznej wysokości 204.000 zł, Grupa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadająca 406 udziałów o łącznej wysokości 153.000 zł oraz jako wspólnik łączny: P. D. , M. H. , R. A. i M. W. posiadający łącznie 307 udziałów o łącznej wysokości 153.500 zł. Zgodnie z § 9 ust. 2 umowy Spółki zbycie udziałów lub ich zastawienie wymaga zezwolenia w formie uchwały wspólników podjętej bezwzględną większością głosów. Stosownie zaś do § 9 ust. 4 umowy Spółki wspólnicy mają pierwszeństwo do nabycia udziałów przeznaczonych do zbycia proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Wnioskodawca załączył do wniosku umowę z dnia 1 marca 2013 r. przeniesienia 307 udziałów w spółce z o.o. w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego zawartą pomiędzy zbywcą - Kancelarią Radców Prawnych i (...) spółką cywilną P. D. , M. H. , R. A. , M. W. , a nabywcą - Zakładami (...) S.A. Nadto wnioskodawca przedłożył listę wspólników Spółki na dzień 1 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 5428/13/619, referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez Kancelarię Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów o na rzecz Zakładów (...) S.A. , o której mowa w § 9 pkt 2 umowy spółki w terminie 7 dni pod rygorem odmowy wpisu. W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. wnioskodawca wskazał, że umowa z dnia 1 marca 2013 r. dotyczącą przeniesienia udziałów Spółki w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego nie wymagała osobnej uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki, albowiem uchwała z dnia 14 maja 2010 r. wyrażała zgodę na zbycie przedmiotowych udziałów „komukolwiek”, a zatem miała charakter otwarty i nabycie udziałów w dniu 31 stycznia 2011 r. przez Kancelarię miało charakter jedynie powierniczy, a w istocie nastąpiło na rzecz Zakładów (...) S.A. W załączeniu przedłożył uchwałę nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 14 maja 2010 r., umowę zbycia 307 udziałów z dnia 31 stycznia 2011 r. zawartą pomiędzy sprzedawcą (...) . L. (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a ich nabywcą Kancelarią oraz umowę zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartą w dniu 28 stycznia 2011 r. pomiędzy Zakładami (...) S.A. a Kancelarią. Sąd Rejonowy wskazał, że z załączonej uchwały nr (...) z dnia 14 maja 2010 r. wynika, że zgodę na sprzedaż udziałów uzyskał wspólnik (...) Sp. z o.o. W ocenie Sądu użyty w uchwale zwrot: „Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wyraża Spółce (...) Sp. z o.o. ” świadczy o tym że uchwała ta dotyczy tylko jednego konkretnie wskazanego podmiotu - B. (...) (...) Sp. z o.o. (...) ta zawiera zezwolenie na sprzedaż udziałów przez ten podmiot „komukolwiek”, o czym świadczy sformułowanie „udziały mogą zostać zbyte na rzecz dowolnych osób trzecich” – ale nie tak jak chce tego skarżący przez „kogokolwiek” – a więc także przez nabywcę tych udziałów, tj. wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. Prawo do zbycia tych udziałów nie przeszło zatem na wspólników Kancelarii ze zbywcy udziałów. Tylko bowiem Spółka (...) . L. (...) Sp. z o.o. uzyskała prawo swobodnego dysponowania udziałami, z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa. Każde kolejne zbycie udziałów wymaga, zdaniem Sądu Rejestrowego, uzyskania odrębnej zgody zgromadzenia wspólników na taką czynność. Zgodnie bowiem z zasadą równego traktowania wspólników wyrażoną w art. 20 ksh niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdyby jedni wspólnicy potrzebowali zgody na zbycie udziałów, a inni nie. Sąd Rejonowy powołując się na uregulowania art. 182 § 1 ksh i art. 63 kc wskazał, że w sprawie brak jest uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki O. S. „. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wyrażającej zgodę na sprzedaż udziałów przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. wraz z protokołem i listą obecności uczestników na rzecz Zakładów (...) S.A. , o której mowa w § 9 pkt 2 umowy Spółki oraz brak również jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o istnieniu stosownej uchwały. Oznacza to, że czynność zbycia udziałów przez wspólników Kancelarii dokonana w dniu 1 marca 2013 r. jest bezskuteczna i to zarówno wobec Spółki, jak i pomiędzy stronami umowy. A zatem, żeby zbycie tych udziałów było skuteczne i wpis żądanej zmiany mógł być dokonany w rejestrze konieczne jest przedłożenie zgody zgromadzenia wspólników na zbycie tych udziałów wymaganej przez umowę spółki. Sąd Rejestrowy podkreślił, że nabycie udziałów we własnym imieniu na zlecenie innej osoby, jak w niniejszej sprawie - umową zlecenia powierniczego zawartą w dniu 28 stycznia 2011 r. pomiędzy zleceniodawcą - Zakładami (...) S.A. a zleceniobiorcą – Kancelarią, nie daje zleceniodawcy żadnych praw własności udziałów, a jedynie roszczenie zagrożone zwykłą odpowiedzialnością odszkodowawczą żądania spełnienia umówionego świadczenia. To, że zbycie udziałów miało charakter powierniczy oznacza bowiem tylko tyle, że wykonywanie prawa z tych udziałów przez nabywcę podlega wobec zbywcy ograniczeniom wynikającym z umowy zlecenia powierniczego z dnia 28 stycznia 2011 r. Nadto bez znaczenia dla skuteczności nabycia i konsekwencji prawnych z nim związanych jest to, że Kancelaria nabyła udziały nie za swoje pieniądze, a za pieniądze Zakładów (...) S.A. Umowa nabycia 307 udziałów w spółce przez Kancelarię Radców Prawnych i (...) s.c. od (...) . L. (...) Sp. z o.o. z dnia 31 stycznia 2011 r. doprowadzała bowiem do skutecznego przejścia własności tych udziałów łącznie na wspólników Kancelarii. W związku z powyższym Sąd Rejestrowy na mocy powołanych przepisów oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym wobec braku uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów na rzecz Zakładów (...) S.A. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 694 8 § 1 kpc . Wnioskodawca w apelacji od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejestrowemu oraz przyznanie kosztów postępowania odwoławczego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 182 § 1 ksh przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie potrzebna jest „dodatkowa” uchwała Zgromadzenia Wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. wyrażająca zgodę na obrót udziałami. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to art. 232 kpc przez przyjęcie, że wnioskodawca nie wskazał wszystkich dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne. W uzasadnieniu skarżący ponownie podkreślił, że uchwała z dnia 14 maja 2010 r. wyrażała zgodę ówczesnemu wspólnikowi B. (...) (...) (...) Sp. z o.o. na zbycie 307 udziałów „komukolwiek”, a zatem miała charakter otwarty. Podał dalej, że docelowym nabywcą udziałów od (...) Sp. z o.o. były Zakłady (...) S.A. , a nabycie przez Kancelarię w dniu 31 stycznia 2011 r. udziałów miało charakter powierniczy i dokonane zostało na rachunek Zakładów (...) S.A. Zdaniem skarżącego w istocie rzeczy od dnia 31 stycznia 2011 r. „ekonomicznym” właścicielem udziałów były Zakłady (...) S.A. , ponieważ sfinansowały transakcję, w pełni decydowały o wykonywaniu wszelkich praw z przedmiotowych udziałów i Kancelaria władała tymi udziałami jedynie powierniczo. Nadto podał, że biorąc na wzgląd relacje korporacyjne poprzez umowę z 1 marca 2013 r. co do przedmiotowych 307 udziałów nie pojawił się nowy wspólnik, ale wspólnik, który od 31 stycznia 2011 r. wykonywał pośrednio wszelkie prawa udziałowe z tych udziałów. Zwrócił uwagę, że przy analizie niniejszego przypadku należy uwzględnić wszelkie okoliczności transakcji z 31 stycznia 2011 r. i 1 marca 2013 r., a także okoliczność, że Zakłady (...) S.A. już od dnia 31 stycznia 2011 r. miały pełną kontrolę nad pakietem 307 udziałów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy, rozpoznając przedmiotową sprawę, dokonał oceny zaskarżonego postanowienia w granicach zarzutów podniesionych w apelacji, uznając zaskarżone orzeczenie za prawidłowe. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego oraz dokonał prawidłowej ich wykładni. Nie można zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowości w rozumowaniu czy też błędów logicznych. Ponowne przytaczanie tych argumentów jest zbędne i niecelowe. W rozpatrywanej sprawie kluczowym było, że z treści umowy zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartej pomiędzy Kancelarią Radców Prawnych i (...) s.c. P. D. , M. H. , R. A. , M. W. , jako zleceniobiorcą, a Zakładami (...) S.A. , jako zleceniodawcą wynika, że zleceniobiorcy zlecono nabycie we własnym imieniu, za środki przekazane przez zleceniodawcę 307 udziałów jakie przysługują (...) . L. (...) (...) Sp. z o.o. w Odlewni (...) Sp. z o.o. , a następnie odsprzedaży przedmiotowych udziałów zleceniodawcy. Zleceniobiorca był zobowiązany do zbycia udziałów osobie wskazanej przez zleceniodawcę. Zleceniodawca mógł także zażądać przekazania udziałów na swój rachunek (§ 1 ust. 4 umowy). W celu wykonaniu powyższej umowy, po podjęciu przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. uchwały nr 114/2010 z dnia 14 maja 2010 r. w przedmiocie udzielenia zgody (...) Sp. z o.o. na sprzedaż udziałów, w dniu 31 stycznia 2011 r. została zawarta umowa zbycia 307 udziałów pomiędzy sprzedawcą (...) . (...) , a ich nabywcą Kancelarią. W konsekwencji zawarcia powyższej umowy doszło do skutecznego przejścia własności 307 udziałów w spółce łącznie na wspólników Kancelarii. Słusznie zwrócił uwagę zarówno Referendarz Sądowy, jak i Sąd Rejestrowy, że w sprawie bez znaczenia było to, że Kancelaria nabywająca udziały była związana jakimś stosunkiem obligacyjnym z osobą trzecią - w tym przepadku umową zlecenia z Zakładami (...) S.A - lub, że nabywca nabył udziały nie za swoje pieniądze. Nabycie udziałów we własnym imieniu na zlecenie innej osoby, nie daje zleceniodawcy żadnych praw własności udziałów, a daje mu jedynie roszczenie zagrożone zwykłą odpowiedzialnością odszkodowawczą żądania spełnienia umówionego świadczenia. Powyższe koreluje w pełni z treścią § 1 ust. 7 umowy zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w którym wskazano, że zleceniodawca został zaznajomiony z ryzykiem prawnym jakie wiąże się z treścią § 9 ust. 4 umowy spółki, co do roszczeń wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. (osób trzecich) dotyczących wykonania prawa pierwszeństwa nabycia udziałów. Zleceniodawca zrzekł się wszelkich roszczeń w stosunku do zleceniobiorcy w przypadku zakwestionowania przez osobę trzecią transakcji nabycia udziałów z powołaniem się na naruszenie w szczególności prawa pierwszeństwa. Zgodnie z § 9 ust. 2 umowy Spółki zbycie udziałów lub ich zastawienie wymaga zezwolenia w formie uchwały wspólników podjętej bezwzględną większością głosów. Stosownie zaś do § 9 ust. 4 umowy Spółki wspólnicy mają pierwszeństwo do nabycia udziałów przeznaczonych do zbycia proporcjonalnie do posiadanych udziałów. W świetle treści powyższego, a także przy uwzględnieniu faktu, że w oparciu o uchwałę nr (...) z dnia 14 maja 2010 r. tylko (...) . L. (...) Sp. z o.o. uzyskała prawo swobodnego dysponowania udziałami, z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa, słusznie wskazał zarówno Referendarz Sądowy, jak i następnie Sąd Rejestrowy, że każde kolejne zbycie udziałów wymaga uzyskania odrębnej zgody zgromadzenia wspólników na taką czynność. Odmienne stanowisko skarżącego w powyższym zakresie stanowi jedynie nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem Sądu Rejestrowego, nie popartą żadnymi dowodami. W rozpatrywanej sprawie brak zaś jest uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów na rzecz Zakładów (...) S.A. Z powyższych względów Sąd rozpoznając sprawę w granicach zarzutów apelacji nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i po myśli art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 kpc oddalił apelację, jako bezzasadną. SSO Barbara Przybyła SSO Leszek Guza SSO Małgorzata Korfanty