X Ga 29/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-04-24
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
zapłatafakturarozłożenie na ratyart. 320 k.p.c.szczególnie uzasadniony wypadekapelacjakoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając, że nie wykazał on szczególnie uzasadnionych wypadków do rozłożenia zasądzonej należności na raty.

Powódka dochodziła zapłaty za sprzedane towary. Sąd Rejonowy zasądził część należności, oddalając wniosek pozwanego o rozłożenie jej na raty. Pozwany złożył apelację, argumentując trudną sytuacją gospodarczą. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu I instancji, że pozwany nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 320 k.p.c.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 43.637,54 zł za sprzedane towary. Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 37.137,54 zł, umorzył postępowanie w części dotyczącej 6.500 zł (po częściowej zapłacie dokonanej przez pozwanego) i oddalił wniosek pozwanego o rozłożenie zasądzonej należności na raty. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie wykazał szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 320 k.p.c., a kryzys gospodarczy i wahania koniunkturalne nie stanowią takiej podstawy. Pozwany w apelacji domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponownie wnosząc o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu I instancji, podkreślając wyjątkowy charakter art. 320 k.p.c. i konieczność wykazania przez pozwanego szczególnie uzasadnionych wypadków, które nie zostały udowodnione. Sąd wskazał, że pozwany pozostawał w zwłoce z zapłatą od ponad 2 lat i uiścił jedynie niewielką część należności, co nie uzasadniało zastosowania przepisu o rozłożeniu świadczenia na raty. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja gospodarcza i wahania koniunkturalne nie stanowią szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu art. 320 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił wyjątkowy charakter art. 320 k.p.c. i konieczność wykazania przez pozwanego nadzwyczajnych okoliczności majątkowych, które uniemożliwiałyby realizację wyroku. Pozwany nie wykazał takich okoliczności, a jego zwłoka w zapłacie i częściowe uregulowanie należności nie uzasadniały zastosowania przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w R.spółkapowódka
M. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy ze względu na sytuację majątkową dłużnika wyrok stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację, a prowadzenie egzekucji narażałoby wierzyciela na nieefektywne wydatki, a dłużnika na utratę podstaw egzystencji. Ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Podstawa zasądzenia należności za sprzedany towar.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Podstawa orzekania o odsetkach ustawowych.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa umorzenia postępowania w części dotyczącej kwoty 6.500 zł.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguła dowodowa obciążająca pozwanego obowiązkiem wykazania przesłanek z art. 320 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie wykazał szczególnie uzasadnionych wypadków, które uzasadniałyby rozłożenie zasądzonej należności na raty na podstawie art. 320 k.p.c. Kryzys gospodarczy i wahania koniunkturalne nie są wystarczającymi przesłankami do zastosowania art. 320 k.p.c. Ochrona wierzyciela w procesie cywilnym ma pierwszeństwo przed ochroną dłużnika wynikającą z art. 320 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja gospodarcza pozwanego uzasadnia rozłożenie zasądzonej należności na raty.

Godne uwagi sformułowania

w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie norma ma charakter wyjątkowy, gdyż może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach ochrona jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym

Skład orzekający

Lesław Zieliński

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Wańczura

sędzia

Katarzyna Żymełka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. w kontekście wniosku o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, zwłaszcza w sprawach gospodarczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Nacisk na konieczność indywidualnego wykazania przez dłużnika szczególnie uzasadnionych wypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych i gospodarczych ze względu na praktyczne zastosowanie art. 320 k.p.c. i kryteria jego stosowania.

Kiedy sąd może rozłożyć dług na raty? Wyjątkowe sytuacje, które musisz udowodnić.

Dane finansowe

WPS: 43 637,54 PLN

zapłata za towary: 37 137,54 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1200 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt X Ga 29/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy w składzie 0.0.1.Przewodniczący Sędzia SO Lesław Zieliński (spr.) 0.0.2. Sędzia SO Iwona Wańczura Sędzia SO Katarzyna Żymełka Protokolant Grzegorz Kaczmarczyk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w R. przeciwko M. D. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 czerwca 2014r. sygn. akt VI GC 241/14 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym. SSO Iwona Wańczura SSO Lesław Zieliński SSO Katarzyna Żymełka Sygn. akt X Ga 29/15 UZASADNIENIE Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo - akcyjna w R. wniosła o zasądzenie od pozwanego M. D. kwoty 43.637,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. Wskazała ona, że sprzedała pozwanemu towary, za które ten nie zapłacił. Nakazem zapłaty z dnia 25 września 2013 r. uwzględniono powództwo. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany zaskarżył nakaz w całości wskazując, że uregulował należność główną w wysokości 3.000 zł. W pozostałym zakresie uznał roszczenie powódki i wniósł o rozłożenie należności na raty. W dniu 7 maja 2014 r. powódka ograniczyła roszczenie o kwotę 6.500 zł. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w Rybniku zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 37.137,54 z ustawowymi odsetkami; oddalił powództwo odnośnie odsetek od kwoty 3.463,78 zł za okres od 24 lutego 2013 r. do 24 stycznia 2014 r.; umarzył postępowanie w pozostałej części; zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 4.599 zł (cztery tysiące pięćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania i oddalił wniosek pozwanego o rozłożenie zasądzonej należności na raty. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka sprzedała pozwanemu towary o wartości 43.637,54 zł, dokumentując sprzedaż fakturami, na których podała terminy płatności. W toku procesu pozwany dokonał częściowej zapłaty należności wynikającej z faktury wystawionej w dniu 10 stycznia 2013r. do wysokości 6.500 zł i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone. Sąd I instancji wniosek pozwanego o rozłożenie świadczenia na raty oddalił na podstawie art. 320 k.p.c. , ponieważ pozwany nie wykazał przesłanki określonej w tym przepisie tj. szczególnie uzasadnionego wypadku. Nie są nim kryzys gospodarczy i wahania koniunkturalne. W tej sytuacji powództwo uwzględniono w części do wysokości 37.137,54 zł na podstawie art. 535 k.c. , umarzając postępowanie w zakresie kwoty 6.500 zł na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Oddalono powództwo odnośnie odsetek od kwoty 3.463,78 zł za okres od 24 lutego 2013 r. do 24 stycznia 2014 r. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując, że trudna sytuacja gospodarcza nie pozwala mu na jednorazową spłatę zasadzonego świadczenia. Pozwany zwrócił się o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty wskazując, że Sąd Rejonowy nie rozpatrzył jego prośby w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że pozwany nie wykazał okoliczności które pozwalałyby na zastosowanie art. 320 kpc . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok jest słuszny, oparty na prawidłowo poczynionych ustaleniach faktycznych i na zgodnej z zasadami interpretacji obowiązującego prawa, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne. Apelacja pozwanego w rzeczywistości sprowadzała się do uwzględnienia jego żądania o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty. Zgodnie z art. 320 kpc w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Sąd Okręgowy podziela wyrażone w doktrynie i judykaturze stanowisko, że ustanowiona w art. 320 k.p.c. norma ma charakter wyjątkowy, gdyż może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W doktrynie wyrażono pogląd uznający wymienioną przesłankę za spełnioną wtedy, gdy w chwili wyrokowania są podstawy do przyjęcia, że ze względu na sytuację majątkową dłużnika wyrok zasądzający całe świadczenie stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację. Prowadzenie egzekucji w tym zakresie narażałoby w takiej sytuacji wierzyciela na nieefektywne wydatki egzekucyjne, a dłużnika i osoby pozostające na jego utrzymaniu na utratę podstaw egzystencji. Trafnie też podkreślono w judykaturze, że ochrona jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu podmiotu inicjującego proces. (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2014 r. V ACa 235/14). Z treści tego uregulowania wynika jego szczególna, wyjątkowa natura, której konsekwencją jest możliwość stosowania go w razie zaistnienia szczególnie uzasadnionych wypadków, należących do sfery majątkowej pozwanego. Rzeczą pozwanego jest wykazanie istnienia tych wypadków. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgłoszonego przez pozwanego wniosku nie przekracza przyznanej sądowi uznaniowości, nie nosi cech dowolności. Apelujący nie wykazał, że brak płatności powódce za dostarczony towar spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami . Nie jest nim, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, kryzys gospodarczy i wahania koniunkturalne. Pozwany pozostawał w zwłoce z zapłatą należności powódki od ponad 2 lat. W tym czasie uiścił na jej rzecz jedynie 6.500 zł. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty z listopada 2013 roku wniósł o rozłożenia należności na 12 rat. Ostatnią płatność na rzecz powódki pozwany dokonał w styczniu 2014 roku. Zatem należy wskazać, ze gdyby rzeczywiście pozwany chciał uregulować zadłużenie wobec powódki to do dnia wydania niniejszego wyroku pozwany spłaciłby całą należność wobec powódki w 12 ratach. W rozpatrywanej sprawie, reguła dowodowa z art. 6 k.c. nakładała na pozwanego zobowiązanie wykazania przesłanek wynikających z art. 320 kpc pozwalający Sądowi na rozłożenie zasądzonej należności na raty. Pozwany tych okoliczności nie wykazał. Z powyższych względów Sąd Okręgowy na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację, jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c. zgodnie z art. 108 § 1 kpc obciążając pozwanego kosztami zastępstwa procesowego powódki w wysokości 1.200 zł. SSO Iwona Wańczura SSO Lesław Zieliński SSO Katarzyna Żymełka

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę